“विदर्भाची कुलस्वामिनी” कोराडीचे श्री महालक्ष्मी जगदंबा माता मंदिर एक जागृत शक्तीपीठ

Download

Published By: धनश्री नाईक

Updated: Sat, 3 Oct 2026 (15:41 IST)

Social media

Maharashtra Tourism : कोराडी देवी म्हणजेच श्री महालक्ष्मी जगदंबा माता मंदिर, नागपूर हे विदर्भातील एक अत्यंत प्रसिद्ध, जागृत शक्तीपीठ आणि श्रद्धास्थान आहे.

नागपूरजवळील कोराडी येथे स्थित श्री महालक्ष्मी जगदंबा माता मंदिर हे महाराष्ट्रातील आणि विदर्भातील अत्यंत पवित्र व प्रसिद्ध शक्तिपीठांपैकी एक आहे. नागपूर शहरापासून सुमारे १५ किमी उत्तरेस (काही ठिकाणी १५-२० किमी म्हटले जाते) कोराडी येथे हे भव्य मंदिर वसलेले आहे. हे “विदर्भाची कुलस्वामिनी” म्हणून ओळखले जाते. देवी स्वयंभू (स्वयंचलित प्रकट) आहे आणि तिच्यात महालक्ष्मी (समृद्धी), दुर्गा (शक्ती) आणि जगदंबा (मातृस्वरूप) यांचा संगम मानला जातो. मंदिर परिसर सुमारे १५० एकर क्षेत्रात पसरलेला आहे. या मंदिराचे वैशिष्ट्ये म्हणजे माता जगदंबेची मूर्ती एकाच दिवसात तीन वेगवेगळ्या रूपांत दर्शन देते बालरूप (सकाळी), तारुण्य रूप (दुपारी), आणि वृद्ध रूप (संध्याकाळी).

इतिहास आणि आख्यायिका
प्राचीन काळी या परिसराला जाखापूर म्हणत. राजा झोलन यांना सात पुत्र होते, पण कन्या नव्हती. त्यांनी तप केल्याने देवी कन्या (जाखुमाई/जाकुमाई) रूपात अवतरली. तिने युद्धात विजय मिळवून परत येताना सूर्यास्ताच्या वेळी येथे थांबली आणि देवी रूपात प्रकट झाली. तिचे भाऊ दत्तासूरही येथे राहिले (आजचे दत्तासूर क्षेत्र). मंदिराचा इतिहास किमान ३००-३५० वर्षे जुना आहे, पण मूळ परंपरा त्याहून प्राचीन मानली जाते. हेमाडपंथी शैलीतील बांधकाम आणि नंतर भोसले घराण्याच्या काळातील जीर्णोद्धार यांचा उल्लेख आहे. १९८७ मध्ये श्री महालक्ष्मी जगदंबा संस्थान ट्रस्ट स्थापन झाला.

विशेष वैशिष्ट्ये
देवीचे तीन रूप: भाविकांच्या श्रद्धेनुसार देवी दिवसातून तीन वेळा रूप बदलते सकाळी कुमारिका/कन्या रूप, दुपारी युवती/सुहासिनी रूप आणि संध्याकाळी/रात्री प्रौढ/मातृ रूप. नवरात्रीत लाखो भाविक येतात. तसेच येथे मंदिरात अखंड ज्योती प्रज्वलित केल्या जातात. माता जगदंबा नवसाला पावणारी देवी म्हणून प्रसिद्ध देखील आहे. तसेच मंदिर परिसरात अन्नछत्र, शैक्षणिक उपक्रम (सेवानंद विद्यालय) इत्यादी सामाजिक कार्येही चालतात. परिसरात कोराडी तलाव, आणि सध्या १५८ फूट उंच हनुमान मूर्तीचे काम सुरू आहे.

कोराडीचे श्री महालक्ष्मी जगदंबा माता मंदिर नागपूर जावे कसे?
रेल्वे/बस: नागपूर रेल्वे स्टेशन आणि मुख्य बस स्थानकावरून कोराडीसाठी थेट ऑटो, कॅब आणि सिटी बसेस उपलब्ध आहे.
विमानतळ: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, नागपूर (सुमारे २४ किमी).
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची
पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.