महाराष्ट्रातील कमी प्रसिद्ध किल्ले आणि निसर्गरम्य ठिकाणे; इतिहासासह जाणून घ्या
Maharashtra Tourism : महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध किल्ले आणि पर्यटनस्थळांवर नेहमीच पर्यटकांची प्रचंड गर्दी असते. मात्र, गड-किल्ल्यांचा वारसा आणि निसर्गाने नटलेल्या महाराष्ट्रात अशी अनेक कमी प्रसिद्ध पण अत्यंत निसर्गरम्य आणि ऐतिहासिक ठिकाणे आहे, जिथे शांततेत इतिहास आणि निसर्गाचा अनुभव घेता येतो:
कोरीगड - पुणे / लोणावळा
इतिहास: छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६५७ मध्ये लोहगड आणि विसापूरसोबत हा किल्ला स्वराज्यात सामील केला. १८१८ मध्ये इंग्रजांशी झालेल्या लढाईत ब्रिटिशांनी दारूगोळ्याच्या कोठारावर तोफगाळा टाकून हा किल्ला जिंकला.
निसर्गरम्य अनुभव: किल्ल्याच्या माथ्यावर विशाल तटबंदी अजूनही सुस्थितीत आहे. पावसाळ्यात व हिवाळ्यात येथे दाट धुके आणि हिरवळ पाहायला मिळते. माथ्यावर २ मोठी तळी आणि 'लक्ष्मी तोफ' आहे.
कसे पोहोचावे?: लोणावळ्याहून पेठ शहापूरमार्गे सहज जाता येते. पायऱ्या सोप्या असल्याने ज्येष्ठांसाठीही हा किल्ला चढणे सोपे आहे.
गोपाळगड / अंजनवेल किल्ला - गुहागर, कोकण
इतिहास: १६६० च्या सुमारास छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दाभोळ खाडीच्या रक्षणासाठी हा सागरी किल्ला जिंकला. नंतर १६९९ मध्ये सिद्धी खैरियातने यावर ताबा मिळवला, पण १७४५ मध्ये पेशवे तुळाजी आंग्रे यांनी किल्ला पुन्हा मराठ्यांच्या ताब्यात आणला.
निसर्गरम्य अनुभव: एका बाजूला अथांग अरबी समुद्र आणि दुसऱ्या बाजूला वशिष्टी नदीची खाडी! सूर्यास्ताच्या वेळी अंजनवेल दीपगृहावरून दिसणारा देखावा नयनरम्य असतो.
कसे पोहोचावे?: चिपळूण/गुहागर येथून बस किंवा खाजगी वाहनाने अंजनवेल येथे जाता येते.
कासा किल्ला / पद्मदुर्ग - मुरूड, रायगड
इतिहास: जंजिऱ्याच्या अजेय सिद्धीला शह देण्यासाठी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६७६ मध्ये समुद्रात पद्मदुर्ग बांधला. महाराजांच्या आरमार उभारणीचे हे उत्तम प्रतीक आहे.
निसर्गरम्य अनुभव: जंजिऱ्याच्या मानाने येथे पर्यटकांची गर्दी फार कमी असते. समुद्राच्या लाटांच्या मधोमध असलेला हा किल्ला वास्तुशास्त्राचा उत्तम नमुना आहे.
कसे पोहोचावे?: मुरूडच्या कासार किनाऱ्यावरून स्थानिक कोळ्यांच्या बोटीने परवाना घेऊन येथे जाता येते.
रामशेज किल्ला - नाशिक
इतिहास: मराठ्यांच्या पराक्रमाचा सुवर्ण इतिहास या किल्ल्याशी जोडलेला आहे. छत्रपती संभाजी महाराजांच्या काळात अवघ्या ६०० मराठा मावळ्यांनी मुघल बादशाह औरंगजेबाच्या भव्य सैन्याला सलग ५ वर्षे या किल्ल्यावर झुंजवत ठेवले होते.
निसर्गरम्य अनुभव: लहानशा टेकडीवर असलेला हा किल्ला नाशिक शहराच्या जवळ असूनही अतिशय शांत आहे. माथ्यावरून सह्याद्रीच्या रांगा आणि निसर्गरम्य परिसर दिसतो.
कसे पोहोचावे?: नाशिक-पेठ मार्गावर आशेवाडी गावातून १ ते १.५ तासांची सोपी चढाई आहे.
टिल्लारी नगर व धबधबा- सिंधुदुर्ग
इतिहास व महत्त्व: महाराष्ट्र, गोवा आणि कर्नाटकच्या सीमेवर वसलेला टिल्लारी हा परिसर नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे. टिल्लारी धरण आणि वीज प्रकल्पामुळे या भागाची ओळख निर्माण झाली.
निसर्गरम्य अनुभव: घनदाट जंगले, वळणावळणाचे घाट रस्ते आणि उंचावरून कोसळणारे धबधबे हे या भागाचे मुख्य आकर्षण आहे. गर्दीपासून दूर निसर्गप्रेमींसाठी हे एक नंदनवन आहे.
कसे पोहोचावे?: सावंतवाडी किंवा कोल्हापूरहून चंदगड मार्गे येथे जाता येते.
साल्हेर आणि मुल्हेर किल्ले- बागलाण, नाशिक
इतिहास: १६७२ मध्ये साल्हेरच्या मैदानात मराठे आणि मुघल यांच्यात घनघोर युद्ध झाले होते, ज्यामध्ये मराठ्यांनी मुघलांचा दारुण पराभव केला. महाराष्ट्रातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च शिखर (१५६७ मीटर) साल्हेरवर आहे.
निसर्गरम्य अनुभव: ट्रेकर्ससाठी हे ठिकाण स्वर्ग मानले जाते. शिखरावरून सह्याद्रीचे विहंगम दृश्य दिसते.
कसे पोहोचावे?: नाशिक-सटाणा मार्गे वाघांबे किंवा साल्हेर गावातून चढाई करता येते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
