Maharashtra Tourism : मराठवाडा हा प्रदेश ऐतिहासिक वारसा, अध्यात्म आणि निसर्ग सौंदर्याने नटलेला आहे. जगप्रसिद्ध लेणींपासून ते प्राचीन मंदिरांपर्यंत येथे पाहण्यासारखी अनेक ठिकाणे आहे. मराठवाड्यातील प्रमुख पर्यटन स्थळांची वर्गवारी आज आपण पाहणार आहोत जिथे तुम्ही नक्कीच भेट देऊ शकतात.
१. ऐतिहासिक आणि जागतिक वारसा स्थळे
अजिंठा लेणी (छत्रपती संभाजीनगर): जागतिक वारसा स्थळ असलेल्या या लेणींमधील भित्तीचित्रे आणि कोरीव काम जगप्रसिद्ध आहे.
वेरुळ लेणी (छत्रपती संभाजीनगर): येथील कैलास मंदिर हे एकाच अखंड पाषाणातून कोरलेले जगातील आश्चर्य मानले जाते.
बीबी का मकबरा: याला 'दख्खनचा ताज' असेही म्हणतात. हे मोगल स्थापत्यकलेचा उत्कृष्ट नमुना आहे.
दौलताबाद (देवगिरी) किल्ला: हा अभेद्य किल्ला आपल्या विलोभनीय रचनेसाठी आणि 'चांद मिनार'साठी ओळखला जातो.
२. धार्मिक आणि आध्यात्मिक स्थळे (ज्योतिर्लिंगे)
मराठवाड्यात भगवान शिवशंकरांची तीन प्रमुख ज्योतिर्लिंगे आहेत:
घृष्णेश्वर मंदिर (वेरुळ): १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी शेवटचे ज्योतिर्लिंग.
परळी वैजनाथ (बीड): हे भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.
औंढा नागनाथ (हिंगोली): हे अतिशय प्राचीन आणि सुंदर कोरीव काम असलेले मंदिर आहे.
इतर महत्त्वाची मंदिरे:
सचखंड गुरुद्वारा (नांदेड): शीख धर्मीयांचे अत्यंत पवित्र स्थान, जिथे गुरु गोविंद सिंग जी यांनी अखेरचा काळ घालवला.
अंबाजोगाई (बीड): योगेश्वरी देवीचे प्राचीन मंदिर.
तुळजापूर (धाराशिव): महाराष्ट्राची कुलस्वामिनी आई तुळजाभवानीचे मंदिर.
३. निसर्ग आणि धरणे
जायकवाडी धरण (पैठण): याला 'नाथसागर' असेही म्हणतात. येथील ज्ञानेश्वर उद्यान पर्यटकांचे आकर्षण आहे.
लोणार सरोवर (बुलढाणा सीमेजवळ - जालना/छत्रपती संभाजीनगरहून जवळ): उल्कापातामुळे तयार झालेले जगातील दुर्मिळ खाऱ्या पाण्याचे सरोवर.
सिद्धेश्वर धरण (हिंगोली): निसर्गरम्य परिसर आणि नौकाविहारासाठी प्रसिद्ध.
पर्यटनासाठी उत्तम वेळ
मराठवाड्यात उन्हाळा कडक असतो, त्यामुळे पर्यटनासाठी ऑक्टोबर ते मार्च हा काळ सर्वात उत्तम आहे. जुलै ते सप्टेंबर येथील किल्ले आणि लेणी परिसर अतिशय हिरवागार आणि विलोभनीय दिसतो.
मराठवाडा विशेष खाद्यसंस्कृती
येथे आल्यावर तुम्ही पैठणी साड्यांची खरेदी करू शकता आणि जेवणात नांदेडचा तेहरी, औरंगाबादचा 'नान खलिया' किंवा मराठवाडी रस्सा-भाकरीची चव नक्की चाखा.
