महाराष्ट्रातील ३५८ पैकी ३०५ तालुक्यांना दुष्काळाचा फटका; सोयाबीन आणि कापूस पिकांचे सर्वाधिक नुकसान
महाराष्ट्रातील ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर झाला असून सोयाबीन, कापूस, तूर, मका आणि भात पिकांना सर्वाधिक फटका बसला आहे.
२०२६ च्या खरीप हंगामात कमी पावसामुळे महाराष्ट्रातील पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील महायुती सरकारने राज्यातील ३५८ पैकी ३०५ तालुके दुष्काळग्रस्त म्हणून घोषित केले आहे. कृषी आणि महसूल विभागाची पथके क्षेत्रीय पाहणी करून पिकांच्या नुकसानीचा अंदाज घेत आहे.
महाराष्ट्रातील दुष्काळामुळे कोणत्या पिकांचे सर्वाधिक नुकसान झाले आहे?
महाराष्ट्रामध्ये सोयाबीन आणि कापूस ही पिके सर्वाधिक प्रभावित झाल्याचा अंदाज आहे. खरीप हंगामातील सोयाबीन आणि कापूस ही सर्वात महत्त्वाची पिके आहे. या दोन पिकांखालील क्षेत्र ८७.८५ लाख हेक्टर म्हणजेच ६४.२% आहे.
सोयाबीन हे महाराष्ट्रातील प्रमुख खरीप पिकांपैकी एक आहे. ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये दीर्घकाळ पाऊस न पडल्यामुळे, सोयाबीनचे पीक काढणीपूर्वीच शेतात वाळून गेले. शेंगा तयार होण्याच्या महत्त्वाच्या टप्प्यात पाऊस थांबल्यामुळे झाडांमधील ओलावा कमी झाला, ज्यामुळे झाडे पिवळी पडली. मराठवाडा आणि विदर्भातील शेतकऱ्यांच्या मते, सोयाबीनच्या उत्पादनात ५० ते ६० टक्क्यांनी घट झाली आहे.
तसेच विदर्भ आणि मराठवाड्यात कापूस हे प्रमुख नगदी पिकांपैकी एक आहे. पावसाचा अभाव आणि उच्च तापमानामुळे झाडांची वाढ, फुलोरा आणि शेंगा तयार होण्यावर परिणाम झाला आहे. याचा परिणाम उत्पादन आणि कापसाच्या गुणवत्तेवर होण्याची शक्यता आहे.
सोयाबीन आणि कापसाव्यतिरिक्त, तूर, मका आणि भात ही देखील खरीप हंगामातील महत्त्वाची पिके आहे. या पिकांवरही दुष्काळाचा परिणाम झाला आहे. राज्य कृषी विभागाच्या ऑगस्ट महिन्याच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत मका, भात आणि तूर यांच्या पेरणी क्षेत्रात घट झाल्याचे दिसून आले आहे.
महाराष्ट्र सरकारच्या कृषी आणि महसूल विभागांची संयुक्त पथके दुष्काळग्रस्त भागातील शेतांची पाहणी करत आहे या सर्वेक्षणातून पिकांच्या नुकसानीची व्याप्ती, बाधित शेतकऱ्यांची संख्या आणि आवश्यक संभाव्य मदत याबद्दल माहिती मिळेल.
