कमी वेळेत आणि कमी खर्चात चांगले उत्पन्न देणारे फळपीक: पपई लागवड

विशेष पसंती: 'तैवान ७८६ (रेड लेडी)' ही जात तिच्या उत्तम उत्पादनक्षमता, गोडवा आणि वाहतुकीसाठी योग्य असल्यामुळे सर्वाधिक लोकप्रिय आहे.

लागवडीची वेळ आणि अंतर

लागवडीचा काळ: जून-जुलै (पावसाळी), सप्टेंबर-ऑक्टोबर (हिवाळी) किंवा फेब्रुवारी-मार्च (उन्हाळी).

लागवडीचे अंतर:

६ x ६ फूट (१.८ x १.८ मीटर) किंवा ७ x ५ फूट.

एका एकरात साधारणपणे १००० ते १२६० झाडे बसतात.

खत व्यवस्थापन

सेंद्रिय खत: खड्डा भरताना प्रति खड्डा १० ते १५ किलो चांगले कुजलेले शेणखत, १ किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट आणि ५० ग्रॅम ट्रायकोडेर्मा मिसळावे.

रासायनिक खते (प्रति झाड दरवर्षी):

नत्र (N): २०० ग्रॅम

स्फुरद (P): २०० ग्रॅम

पालश (K): २५० ग्रॅम

ही खते लागवडीनंतर २रा, ४था आणि ६व्या महिन्यात समान हप्त्यांमध्ये विभागून द्यावीत.

पाणी व्यवस्थापन

ठिबक सिंचन : पपईसाठी ठिबक सिंचन उत्तम मानले जाते. यामुळे पाण्याचा योग्य वापर होतो आणि पाणी साचून राहण्याचा धोका टळतो.

उन्हाळ्यात: दर २-३ दिवसांनी पाणी द्यावे.

हिवाळ्यात: दर ८-१० दिवसांनी पाणी द्यावे.

रोग व कीड नियंत्रण

रिंग स्पॉट व्हायरस (विषाणूजन्य रोग): हा रोग मावा आणि पांढरी माशी यांच्याद्वारे पसरतो.

उपाय: लागवडीच्या वेळी निंबोळी पेंड वापरावी. बाधित झाडे काढून नष्ट करावीत. कीड नियंत्रणासाठी इमिडाक्लोप्रिड किंवा अ‍ॅसिटामिप्रिडची फवारणी करावी.

खोडकुज / मूळकुज: पाणी साचल्यामुळे हा बुरशीजन्य रोग होतो.

उपाय: कॉपर ऑक्सिक्लोराईड किंवा मेटलॅक्सिलची झाडाच्या बुंध्याजवळ आळवणी करावी.

काढणी आणि उत्पादन

काढणी: लागवडीनंतर ८ ते १० महिन्यांत फळे काढणीस तयार होतात. फळांचा हिरवा रंग बदलून पिवळसर छटा दिसू लागल्यावर फळे काढावीत.

उत्पादन: चांगल्या व्यवस्थापनाखाली एका झाडापासून ५० ते ८० किलो फळे मिळतात. एका एकरातून ४० ते ६० टन उत्पन्न मिळू शकते.