गुंतवणूक विश्वाचा 'गुरु' हरपला: दिग्गज गुंतवणूकदार मार्क मोबियस यांचे निधन; ४१५ कोटींची संपत्ती मागे सोडली
जागतिक गुंतवणूक क्षेत्रातील एक प्रख्यात तज्ज्ञ, डॉ. मार्क मोबियस यांचे वयाच्या ८९ व्या वर्षी निधन झाले आहे. त्यांच्या निधनामुळे आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक विश्वात एक मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. उदयोन्मुख बाजारपेठांमधील गुंतवणुकीचे आद्य प्रवर्तक म्हणून त्यांच्याकडे पाहिले जात असे; तसेच त्यांच्या रणनीतींनी जागतिक पोर्टफोलिओ रचनेची दिशाच आमूलाग्र बदलून टाकली.
गुंतवणूक करण्यापूर्वी प्रत्यक्ष घटनास्थळी जाऊन संशोधन करण्यावर त्यांचा ठाम विश्वास असल्याने, डॉ. मोबियस यांना अनेकदा "उदयोन्मुख बाजारपेठांचे इंडियाना जोन्स" म्हणून संबोधले जात असे. त्यांच्या या वैशिष्ट्यपूर्ण दृष्टिकोनामुळे ते इतर गुंतवणूकदारांपेक्षा वेगळे ठरले आणि जागतिक गुंतवणूक समुदायाकडून अनेकदा दुर्लक्षित केल्या जाणाऱ्या बाजारपेठांमध्येही त्यांना गुंतवणुकीच्या संधी शोधणे शक्य झाले. एका अधिकृत निवेदनानुसार, डॉ. मार्क मोबियस यांचे १५ एप्रिल २०२६ रोजी निधन झाले. आपल्या प्रदीर्घ आणि गौरवशाली कारकिर्दीत त्यांनी उदयोन्मुख बाजारपेठांमधील गुंतवणुकीच्या क्षेत्राची नव्याने व्याख्या केली. त्यांच्या नेतृत्वाखाली, अनेक देशांमधील विविध बाजारपेठांमध्ये गुंतवणुकीचा विस्तार झाला, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांसाठी नवीन संधींची कवाडे खुली झाली. त्यांच्या गुंतवणूक संस्थेच्या नेतृत्वाची धुरा आता जॉन निनिया आणि एरिक न्गुयेन हे सांभाळतील. संस्थेने हे स्पष्ट केले आहे की, त्यांच्या गुंतवणूक धोरणात किंवा दैनंदिन कामकाजात कोणताही बदल केला जाणार नाही.
डॉ. मोबियस यांनी 'टेम्पलटन इमर्जिंग मार्केट्स ग्रुप'चे कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून ३० हून अधिक वर्षे काम केले. या काळात, ते या क्षेत्राचा सार्वजनिक चेहरा बनले आणि एक अत्यंत प्रभावशाली गुंतवणूक व्यवस्थापक म्हणून त्यांनी आपली प्रतिष्ठा निर्माण केली. १९८७ मध्ये, सर जॉन टेम्पलटन यांनी त्यांच्यावर जगातील सर्वात पहिल्या 'उदयोन्मुख बाजारपेठा निधी'चे नेतृत्व करण्याची जबाबदारी सोपवली होती. त्यानंतर, त्यांनी 'फ्रँकलिन टेम्पलटन इन्व्हेस्टमेंट्स' या संस्थेसोबत तीन दशकांहून अधिक काळ काम केले.
त्यांच्या नेतृत्वाखाली, व्यवस्थापनाखालील मालमत्तेचे मूल्य सुमारे १०० दशलक्ष डॉलर्सवरून ५० अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढले—हा त्यांच्या धोरणात्मक कौशल्याचाच एक बोलका पुरावा आहे.
त्यांनी आशिया, लॅटिन अमेरिका, आफ्रिका आणि पूर्व युरोप यांसारख्या विविध प्रदेशांमध्ये अनेक गुंतवणूक निधी सुरू केले, ज्यामुळे या भागांमधील गुंतवणुकीच्या संधींचा लक्षणीय विस्तार झाला. याव्यतिरिक्त, त्यांनी आंतरराष्ट्रीय धोरणांच्या निर्मितीमध्येही योगदान दिले. डॉ. मोबियस हे जागतिक बँकेच्या 'ग्लोबल कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स फोरम'शी देखील संबंधित होते; तिथे त्यांनी 'खाजगी क्षेत्र सल्लागार गटा'चे सदस्य आणि 'गुंतवणूकदार जबाबदारी कृती दला'चे सह-अध्यक्ष म्हणून महत्त्वाची भूमिका बजावली.
शैक्षणिकदृष्ट्याही ते अत्यंत प्रबळ होते; त्यांनी आपली पीएच.डी. पदवी प्राप्त केली होती. १९६४ मध्ये मॅसॅच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमधून अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्र या विषयांत. याव्यतिरिक्त, त्यांनी इतरही अनेक प्रतिष्ठित विद्यापीठांमध्ये आपले शिक्षण पूर्ण केले. डॉ. मार्क मोबियस यांचे योगदान येणाऱ्या अनेक वर्षांपर्यंत गुंतवणूक विश्वाला प्रेरणा देत राहील आणि त्यांचा वारसा सदैव स्मरणात राहील.
