International Day of Family Remittances 2026 आंतरराष्ट्रीय कौटुंबिक प्रेषण दिन कधी आणि का साजरा केला जातो?
आंतरराष्ट्रीय कौटुंबिक प्रेषण दिन (International Day of Family Remittances - IDFR) दरवर्षी १६ जून रोजी जगभरात साजरा केला जातो. हा दिवस नेमका का आणि कोणासाठी साजरा केला जातो जाणून घेऊया-
स्थलांतरित कामगारांच्या कष्टाचा सन्मान करणे
आपले घर-दार, देश सोडून परदेशात किंवा इतर शहरांत कामासाठी गेलेले कोट्यवधी स्थलांतरित कामगार (Migrant Workers) आपल्या कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहासाठी मागे पैसे पाठवतात. त्यांनी अपार कष्ट करून पाठवलेल्या या पैशांना 'रेमिटन्स' (Remittances) किंवा 'कौटुंबिक प्रेषण' म्हणतात. त्यांच्या या त्यागाचा आणि कष्टाचा गौरव करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
कुटुंबांना मिळणारा आर्थिक आधार
जगभरात जवळपास २० कोटींहून अधिक स्थलांतरित कामगार आपल्या मायदेशी असलेल्या ८० कोटी कुटुंबातील सदस्यांना पैसे पाठवून मदत करतात. हा पैसा त्यांच्या कुटुंबासाठी जीवनवाहिनी ठरतो. याद्वारे अन्न, शिक्षण, आरोग्य आणि चांगल्या घरांची सोय होते.
गरिबी निर्मूलन आणि ग्रामीण भागाचा विकास
विकसनशील देशांमध्ये परदेशातून येणारा हा पैसा थेट गरजू कुटुंबांच्या हातात पडतो, ज्यामुळे ग्रामीण भागातील गरिबी दूर होण्यास मदत होते. हा पैसा स्थानिक बाजारपेठेत फिरल्यामुळे तिथली अर्थव्यवस्थाही बळकट होते.
डिजिटल देवाणघेवाण आणि खर्च कमी करणे
हा दिवस साजरा करण्यामागचा एक मुख्य उद्देश असाही आहे की, कामगारांना आपल्या घरी पैसे पाठवण्यासाठी येणारा ट्रान्सफर खर्च कमी व्हावा आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे सुरक्षितपणे पैसे पाठवण्याची सोय उपलब्ध व्हावी, यासाठी सरकार आणि खाजगी संस्थांना प्रवृत्त करणे.
१६ जून हा दिवस दूर राहूनही आपल्या कुटुंबाचे भविष्य सुरक्षित करणाऱ्या त्या प्रत्येक व्यक्तीप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा आणि त्यांच्या आर्थिक योगदानाचा आदर करण्याचा दिवस आहे. संयुक्त राष्ट्राने २०१८ मध्ये या दिवसाला अधिकृत मान्यता दिली.
संयुक्त राष्ट्रांच्या अंदाजानुसार, जगभरात विविध देशांमधील कुटुंबीयांमध्ये दरवर्षी ५०० अब्ज अमेरिकन डॉलर्सहून अधिक रक्कम हस्तांतरित केली जाते. ही प्रेषणे रक्कम प्राप्त करणाऱ्यांना शिक्षण, अन्न, आरोग्य आणि निवारा यांसारख्या सुविधा मिळवून देतात.
मोठ्या शहरांपासून ते लहान ग्रामीण गावांपर्यंत, जगभरातील रस्त्यांवर पैसे हस्तांतरित करणाऱ्या कंपन्यांचे फलक दिसतात; याव्यतिरिक्त मोठ्या संख्येने ऑनलाइन हस्तांतरण सेवाही उपलब्ध आहेत.
संयुक्त राष्ट्रांच्या अंदाजानुसार, जगभरात विविध देशांमधील कुटुंबीयांमध्ये दरवर्षी ५०० अब्ज अमेरिकन डॉलर्सहून अधिक रक्कम हस्तांतरित केली जाते.
संयुक्त राष्ट्रांचा हा ठराव, नाजूक परिस्थितीत आणि संकटाच्या काळात आपल्या कुटुंबांना आधार देणाऱ्या स्थलांतरितांच्या महत्त्वपूर्ण योगदानाची दखल घेतो.
