शनिवार, 25 एप्रिल 2026
  1. लाईफस्टाईल
  2. बाल मैफल
  3. सामान्य ज्ञान
Last Modified: शुक्रवार, 24 एप्रिल 2026 (16:42 IST)

गरम, खारट आणि अल्कधर्मी, लाल पाणी असलेले टांझानियाचे रहस्यमय सरोवर

Lake Natron Tanzania
जगात अशी अनेक रहस्यमय सरोवरे आहे, जी अत्यंत धोकादायक मानली जातात. यापैकीच एक म्हणजे उत्तर टांझानियामध्ये असलेले नॅट्रॉन सरोवर. या सरोवराचे पाणी बहुतेक सजीवांसाठी प्राणघातक असल्यामुळे, फार कमी लोक त्याच्या किनाऱ्याजवळ जाण्याचे धाडस करतात.
 
नॅट्रॉन सरोवराचे पाणी अत्यंत गरम, खारट आणि उच्च अल्कधर्मी आहे. त्याची पीएच पातळी १०.५ पर्यंत पोहोचू शकते, जी सामान्य पाण्यापेक्षा कित्येक पटींनी जास्त आम्लधर्मी आहे. पाण्याचे तापमान अनेकदा ४० ते ६० अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान असते. त्यात पडणारे बहुतेक प्राणी अल्पावधीतच मरतात आणि त्यांच्या मृतदेहांवर खनिजे जमा होऊन त्यांचे दगडात रूपांतर होते.
 
नॅट्रॉनची अद्वितीय रासायनिक रचना जवळच्या ज्वालामुखीच्या हालचालींमुळे आहे. सरोवरापासून सुमारे २० किलोमीटर अंतरावर असलेला ओई डोइनो लेंगाई ज्वालामुखी, सोडियम कार्बोनेटने समृद्ध असलेला लाव्हा बाहेर टाकतो. हा लाव्हा भूमिगत भेगांमधून गरम पाण्याच्या झऱ्यांच्या रूपात सरोवरात वाहतो. कमी पर्जन्यवृष्टी आणि जास्त बाष्पीभवनामुळे, पाणी अधिकाधिक सांद्र होत जाते.
तथापि, या सरोवरात जीवनाचा एक अनोखा समतोल दिसून येतो. या कठोर परिस्थिती असूनही, काही जीव येथे भरभराटीस येतात. हॅलोआर्कियल्स नावाचे सूक्ष्मजीव पाण्यात मोठ्या संख्येने राहतात, ज्यामुळे सरोवराला लाल आणि गुलाबी रंगछटा प्राप्त होतात. विशेषतः, लेसर फ्लेमिंगो पक्षी सरोवराच्या आसपास मोठ्या संख्येने घरटी बांधतात. पूर्व आफ्रिकेतील सुमारे ७५ टक्के लेसर फ्लेमिंगो याच सरोवराच्या आसपास जन्मतात. हे पक्षी सरोवराच्या खारट पाण्यात वाढणाऱ्या सूक्ष्मजीवांवर जगतात, ज्यामुळे त्यांना भक्षकांपासून संरक्षण मिळते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.