World Sjogren’s Day 2026: स्जोग्रेन सिंड्रोम म्हणजे काय? लक्षणे, कारणे आणि प्रतिबंधाचे उपाय जाणून घ्या
जागतिक स्जोग्रेन दिन: हा दिवस दरवर्षी २३ जुलै रोजी पाळला जातो. या दिवसाचा उद्देश या सिंड्रोमबद्दल जागरूकता निर्माण करणे हा आहे. हा एक 'ऑटोइम्युन' (रोगप्रतिकारक शक्तीशी संबंधित) आजार आहे, जो शरीराच्या रोगप्रतिकारक शक्तीवर गंभीर परिणाम करतो आणि निरोगी ग्रंथींचे नुकसान करतो. सुरुवातीला या आजारामुळे डोळे आणि तोंड कोरडे पडते, परंतु कालांतराने याचा परिणाम शरीराच्या इतर भागांवरही होऊ शकतो.
'स्जोग्रेन सिंड्रोम' म्हणजे काय?
स्जोग्रेन सिंड्रोम हा एक दीर्घकालीन ऑटोइम्युन आजार आहे, ज्यामध्ये लाळ आणि अश्रू तयार करणाऱ्या ग्रंथी योग्यरित्या कार्य करत नाहीत. परिणामी, रुग्णांना डोळ्यांची जळजळ, तोंड कोरडे पडणे आणि ओलाव्याचा अभाव यांसारख्या समस्यांचा सामना करावा लागतो. हा आजार पुरुषांपेक्षा स्त्रियांमध्ये, विशेषतः ४० वर्षांवरील स्त्रियांमध्ये अधिक प्रमाणात आढळतो.
स्जोग्रेन सिंड्रोमची मुख्य लक्षणे
डोळे कोरडे पडणे, जळजळ होणे किंवा डोळ्यांत काहीतरी टोचल्यासारखे वाटणे
सतत तोंड कोरडे पडणे आणि अन्न गिळण्यास त्रास होणे
सतत थकवा जाणवणे
सांधेदुखी आणि सांधे आखडणे
त्वचा कोरडी पडणे
काही प्रकरणांमध्ये, याचा परिणाम फुफ्फुसे, मूत्रपिंड आणि मज्जातंतूंवरही होऊ शकतो.
कोणाला जास्त धोका असतो?
४० वर्षांवरील स्त्रिया ज्यांच्या कुटुंबात ऑटोइम्युन आजारांचा इतिहास आहे
रुमॅटॉइड आर्थरायटिस किंवा ल्युपस यांसारख्या ऑटोइम्युन आजारांनी ग्रस्त लोक
स्जोग्रेन सिंड्रोम बरा होऊ शकतो का?
सध्या स्जोग्रेन सिंड्रोमवर कोणताही कायमस्वरूपी इलाज नाही; तथापि, योग्य औषधोपचार आणि जीवनशैलीतील बदलांद्वारे लक्षणांचे प्रभावीपणे व्यवस्थापन केले जाऊ शकते. डॉक्टर रुग्णाच्या स्थितीनुसार आय-ड्रॉप्स (डोळ्यांचे थेंब), कृत्रिम लाळ, वेदनाशामक औषधे किंवा रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारी औषधे देतात.
स्वतःची काळजी कशी घ्यावी?
दिवसभरात भरपूर पाणी प्या.
डोळे कोरडे पडण्याची समस्या हाताळण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार आय-ड्रॉप्स वापरा.
तोंड आणि दातांची स्वच्छता राखा.
संतुलित आहार घ्या आणि हलका व्यायाम करा.
जर लक्षणे दीर्घकाळ टिकून राहिली, तर 'रुमॅटोलॉजिस्ट'चा (सांधेविकार तज्ज्ञाचा) सल्ला घ्या.
सजोग्रेन्स दिन का पाळला जातो?
हा दिवस दरवर्षी २३ जुलै रोजी स्वीडिश नेत्रतज्ज्ञ डॉ. हेन्रिक सजोग्रेन्स यांच्या जयंतीनिमित्त पाळला जातो, ज्यांनी सर्वप्रथम या आजाराची ओळख पटवली होती. या दिवसाचा उद्देश जागरूकता निर्माण करणे आणि वेळेवर निदान व योग्य उपचारांचे महत्त्व अधोरेखित करणे हा आहे.
