बुधवार, 29 एप्रिल 2026
  1. लाईफस्टाईल
  2. आरोग्य
  3. आरोग्य सल्ला
Last Modified: बुधवार, 29 एप्रिल 2026 (07:00 IST)

पाणी प्यायल्यानंतरही तुमचा घसा सतत कोरडा पडतो का? हे या गंभीर आजारांचे लक्षण असू शकते

Dry mouth and thirst

पाणी प्यायल्यानंतरही तुमचा घसा कोरडा पडत असेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. ही समस्या एखाद्या गंभीर आजाराचे लक्षण असू शकते.

या कडक उन्हाच्या आणि तीव्र सूर्यप्रकाशाच्या ऋतूत, घसा कोरडा पडणे आणि वारंवार तहान लागणे या सामान्य गोष्टी आहेत. लोक अनेकदा याकडे दुर्लक्ष करतात, त्यांना वाटते की हा केवळ उष्णतेचा परिणाम आहे. पण तुम्हाला माहित आहे का की, पुरेसे पाणी प्यायल्यानंतरही जर तुमचे तोंड सतत कोरडे पडत असेल, तर ती केवळ तहान नसून तुमच्या शरीराकडून आलेला एक गंभीर धोक्याचा इशारा आहे. वैद्यकीय भाषेत या स्थितीला झेरोस्टोमिया (xerostomia) म्हणतात.

झेरोस्टोमिया म्हणजे काय?

तोंड कोरडे पडण्याचे मुख्य कारण म्हणजे लाळेची कमतरता. जेव्हा आपल्या तोंडातील लाळ ग्रंथी पुरेशी लाळ तयार करणे थांबवतात, तेव्हा तोंड कोरडे पडते. लाळ आपल्या आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे, कारण ती केवळ अन्न पचनास मदत करत नाही, तर जंतूंशी लढण्यात आणि तोंड ओलसर ठेवून तोंडाची स्वच्छता राखण्यातही महत्त्वाची भूमिका बजावते. तिच्याशिवाय, अन्न गिळणे आणि पचवणे अत्यंत कठीण होऊन बसते.

लक्षणे

आरोग्य तज्ञांच्या मते, वारंवार तोंड कोरडे पडणे हे अनेक गंभीर आजारांचे लक्षण असू शकते. मधुमेह हे त्याचे सर्वात सामान्य कारण आहे. जेव्हा रक्तातील साखरेची पातळी वाढते, तेव्हा साखर काढून टाकण्यासाठी मूत्रपिंडांना जास्त काम करावे लागते, ज्यामुळे वारंवार लघवी होते आणि शरीरातील पाणी कमी होते, परिणामी तोंड कोरडे पडते.
 
याचा संबंध अल्झायमर, स्ट्रोक, एचआयव्ही आणि मज्जातंतूंचे नुकसान यांसारख्या आजारांशी देखील असू शकतो. कधीकधी, हे स्वयंप्रतिरोधक (ऑटोइम्यून) विकाराचे लक्षण देखील असू शकते.

औषधांचे दुष्परिणाम

आजारांव्यतिरिक्त, उच्च रक्तदाब, ॲलर्जी किंवा चिंता यांसारख्या समस्यांसाठी नियमित औषधोपचार घेतल्याने देखील दुष्परिणाम म्हणून तोंड कोरडे पडू शकते. ही औषधे लाळ ग्रंथींची क्रिया मंदावतात.
 

काय करावे

उन्हाळ्यात शरीरातील पाण्याची पातळी टिकवून ठेवण्यासाठी केवळ साधं पाणी पुरेसं नाही .
 
आपल्या आहारात लिंबू पाणी, नारळ पाणी आणि ओआरएस द्रावणाचा समावेश करा.
टरबूज, खरबूज, काकडी आणि मुळा यांसारख्या जास्त पाणी असलेल्या फळांच्या सेवनात वाढ करा.
चहा, कॉफी आणि शीतपेयांचे सेवन कमी करा, कारण त्यामुळे शरीरातील पाण्याची पातळी आणखी कमी होते.
ताजेपणासाठी पाण्यात पुदिन्याची पाने घालून ते पाणी प्या.
 

डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

भरपूर पाणी पिऊन आणि खबरदारी घेऊनही जर समस्या अनेक दिवस कायम राहिली किंवा तुम्हाला चघळायला आणि गिळायला त्रास होत असेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका आणि ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
 
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By - Priya Dixit