तेनालीराम कहाणी : हत्तींची भेट
Kids story : राजा कृष्णदेवराय वेळोवेळी तेनालीरामाला मौल्यवान भेटवस्तू देत असे. एकदा, प्रसन्न होऊन राजाने त्याला पाच हत्ती भेट दिले. अशी भेट मिळाल्यावर तेनालीरामाला खूप दुःख झाले. गरीब असल्यामुळे, पाच हत्तींचा खर्च तेनालीरामाला परवडत नव्हता, कारण त्यांना खाऊ घालण्यासाठी खूप धान्य लागत असे.
तेनालीराम स्वतःच्या कुटुंबाचा नीट सांभाळ करू शकत नव्हता, त्यामुळे पाच हत्तींचा अतिरिक्त खर्च त्याच्यासाठी अत्यंत कठीण होता. तरीही, फारसा विरोध न करता, तेनालीरामाने ते हत्ती राजेशाही भेट म्हणून स्वीकारले आणि त्यांना घरी आणले.
घरी, तेनालीरामाची पत्नी सतत तक्रार करत असे, "आपण स्वतःच नीट जगू शकत नाही, मग या हत्तींच्या राहण्याची सोय कुठे करायची? आपण त्यांच्यासाठी नोकरसुद्धा ठेवू शकत नाही. आपण स्वतःचा उदरनिर्वाह कसातरी करतो, पण आता त्यांच्यासाठी अन्न कुठून आणणार?" राजाने पाच हत्तींऐवजी आम्हाला पाच गायी दिल्या असत्या, तर निदान त्यांच्या दुधाने तरी आमचे पोट भरले असते.
तेनालीरामाला माहित होते की त्याची पत्नी खरे बोलत आहे. थोडा विचार करून, त्याने हत्तींपासून सुटका करून घेण्याची एक योजना आखली. तो उठून म्हणाला, "मी लवकरच परत येईन. आधी, मी हे हत्ती देवी कालीला समर्पित करतो."
तेनालीराम हत्तींना काली मंदिरात घेऊन गेला आणि त्यांच्या कपाळावर टिळा लावला. यानंतर, त्याने हत्तींना शहरात फिरण्यासाठी सोडून दिले. काही दयाळू लोक हत्तींना खाऊ घालत, पण बहुतेक वेळा हत्ती उपाशीच राहत. लवकरच, ते अशक्त झाले.
कोणीतरी राजाला हत्तींच्या दुर्दशेबद्दल सांगितले. तेनालीरामच्या हत्तींसोबतच्या वागणुकीमुळे राजा नाराज झाला. त्याने तेनालीरामला दरबारात बोलावले आणि विचारले, "तेनाली, तू हत्तींसोबत असे का वागलास?"
तेनालीराम म्हणाले, "महाराज, तुम्ही मला पाच हत्ती भेट दिले होते. त्यांना नाकारणे हा तुमचा अपमान ठरला असता. असा विचार करून मी ते स्वीकारले. पण ही भेट माझ्यावर ओझे बनली. मी गरीब असल्यामुळे, पाच हत्तींची काळजी घेण्याचे अतिरिक्त ओझे मला सहन झाले नाही, म्हणून मी ते देवी कालीला समर्पित केले. आता मला सांगा, जर तुम्ही मला पाच हत्तींऐवजी पाच गायी भेट दिल्या असत्या, तर त्या माझ्या कुटुंबासाठी अधिक उपयुक्त ठरल्या असत्या."
राजाला आपली चूक लक्षात आली आणि तो म्हणाला, "जर मी तुला गायी दिल्या असत्या, तर तू त्यांच्याशी असेच वागला असतास का?"
राजाने तात्काळ तेनालीकडून हत्ती परत घेण्याचा आणि त्याऐवजी त्याला पाच गायी भेट देण्याचा आदेश दिला.
Edited By- Dhanashri Naik
घरी, तेनालीरामाची पत्नी सतत तक्रार करत असे, "आपण स्वतःच नीट जगू शकत नाही, मग या हत्तींच्या राहण्याची सोय कुठे करायची? आपण त्यांच्यासाठी नोकरसुद्धा ठेवू शकत नाही. आपण स्वतःचा उदरनिर्वाह कसातरी करतो, पण आता त्यांच्यासाठी अन्न कुठून आणणार?" राजाने पाच हत्तींऐवजी आम्हाला पाच गायी दिल्या असत्या, तर निदान त्यांच्या दुधाने तरी आमचे पोट भरले असते.
तेनालीरामाला माहित होते की त्याची पत्नी खरे बोलत आहे. थोडा विचार करून, त्याने हत्तींपासून सुटका करून घेण्याची एक योजना आखली. तो उठून म्हणाला, "मी लवकरच परत येईन. आधी, मी हे हत्ती देवी कालीला समर्पित करतो."
कोणीतरी राजाला हत्तींच्या दुर्दशेबद्दल सांगितले. तेनालीरामच्या हत्तींसोबतच्या वागणुकीमुळे राजा नाराज झाला. त्याने तेनालीरामला दरबारात बोलावले आणि विचारले, "तेनाली, तू हत्तींसोबत असे का वागलास?"
तेनालीराम म्हणाले, "महाराज, तुम्ही मला पाच हत्ती भेट दिले होते. त्यांना नाकारणे हा तुमचा अपमान ठरला असता. असा विचार करून मी ते स्वीकारले. पण ही भेट माझ्यावर ओझे बनली. मी गरीब असल्यामुळे, पाच हत्तींची काळजी घेण्याचे अतिरिक्त ओझे मला सहन झाले नाही, म्हणून मी ते देवी कालीला समर्पित केले. आता मला सांगा, जर तुम्ही मला पाच हत्तींऐवजी पाच गायी भेट दिल्या असत्या, तर त्या माझ्या कुटुंबासाठी अधिक उपयुक्त ठरल्या असत्या."
ALSO READ: तेनालीराम कहाणी : नवीन परिमाणे
"नाही महाराज! गायीचे दूध माझ्या मुलांच्या संगोपनासाठी उपयोगी पडले असते. उलट, त्यांनी यासाठी तुमचे आभार मानले असते आणि तुमच्या या कृपेमुळे, मी किमान गायींचा खर्च तरी उचलू शकेन."राजाने तात्काळ तेनालीकडून हत्ती परत घेण्याचा आणि त्याऐवजी त्याला पाच गायी भेट देण्याचा आदेश दिला.
ALSO READ: तेनालीराम कहाणी : सिंह पकडला गेला
ALSO READ: तेनालीराम कहाणी : तीन बाहुल्या
