1. लाईफस्टाईल
  2. खाद्य संस्कृती
  3. किचन टिप्स
Written By
Last Modified: मंगळवार, 24 मार्च 2026 (20:01 IST)

कुकरमध्ये भात आणि वरण व्यवस्थित शिजण्यासाठी काही छोट्या पण महत्त्वाच्या टिप्स

Cooker
वरणभात शिजवण्याची किंवा कुकर लावण्याची योग्य पद्धत तुम्हाला माहित आहे? तसेच वरण-भात हा महाराष्ट्रातील घराघरातील सर्वात 'कम्फर्ट फूड' आहे. पण कुकरमध्ये भात मऊ आणि वरण व्यवस्थित शिजण्यासाठी काही छोट्या पण महत्त्वाच्या टिप्स आज आपण पाहणार आहोत. 
 
कुकर लावण्याची योग्य पद्धत  
१. पूर्वतयारी 
तांदूळ आणि डाळ निवडणे: तांदूळ आणि तुरीची डाळ स्वच्छ निवडून घ्या.
 
धुणे: तांदूळ आणि डाळ किमान २-३ वेळा स्वच्छ पाण्याने धुवावी, जेणेकरून त्यावरील  स्टार्च आणि पावडर निघून जाईल.
 
भिजवणे : वेळ असल्यास तांदूळ आणि डाळ १५-२० मिनिटे पाण्यात भिजत ठेवा. यामुळे वरण-भात लवकर शिजतो आणि पचायला हलका होतो.
 
२. पाण्याचे योग्य प्रमाण
कुकरमध्ये पदार्थ शिजताना पाण्याचे प्रमाण अचूक असणे गरजेचे आहे:
 
भातासाठी: १ वाटी तांदळाला साधारण २ ते २.५ वाट्या पाणी वापरावे (तांदळाच्या प्रकारानुसार हे थोडे बदलू शकते).
 
वरणासाठी: १ वाटी डाळीला २.५ ते ३ वाट्या पाणी वापरावे.
 
३. डब्यांची मांडणी
खालचा डबा: कुकरच्या तळाला नेहमी डाळीचा डबा ठेवावा. डाळ शिजायला जास्त उष्णता लागते, म्हणून ती खाली असावी.
वरचा डबा: भाताचा डबा डाळीच्या डब्यावर ठेवावा.
 
४. कुकर लावण्याची कृती-
१. कुकरच्या तळाला १ ते १.५ ग्लास पाणी ओता. त्यात लिंबाची एक चकती किंवा चिंच टाका (जेणेकरून कुकर आतून काळा पडणार नाही).
२. डाळीच्या डब्यात: डाळ, पाणी आणि त्यात चिमुटभर हळद, हिंग आणि पाव चमचा तेल टाका. तेलामुळे डाळ कुकरबाहेर उतू जात नाही.
३. भाताच्या डब्यात: तांदूळ, पाणी आणि चवीनुसार मीठ टाका. भात पांढराशुभ्र आणि सुटसुटीत हवा असेल तर त्यात २-३ थेंब लिंबाचा रस किंवा थोडे तूप टाका.
४. कुकरचे झाकण लावण्यापूर्वी त्याची शिट्टी आणि रबर नीट तपासा.
 
५. शिट्ट्यांचे गणित
गॅसची फ्लेम मोठी ठेवून पहिली १ शिट्टी होऊ द्या.
त्यानंतर गॅस मध्यम (Medium) करून २ ते ३ शिट्ट्या होऊ द्या.
गॅस बंद केल्यावर कुकरची वाफ आपोआप निघू द्या (किमान १०-१५ मिनिटे). जबरदस्तीने शिट्टी उचलून वाफ काढल्यास अन्न नीट शिजत नाही.
 
काही टिप्स-
वरण फेटणे: डाळ शिजल्यावर ती रवीने व्यवस्थित फेटून घ्यावी, म्हणजे वरण एकजीव होते.
तूप: जेवताना गरम वरण-भातावर साजूक तुपाची धार असेल तर त्याची चव कित्येक पटीने वाढते.
पाण्याचे लेव्हल: कुकरमध्ये डब्यांच्या बाहेर जे पाणी असते, ते डब्यांच्या उंचीच्या १/४ पेक्षा जास्त नसावे, अन्यथा पाणी डब्यात शिरू शकते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik