बरेचदा आपण स्वयंपाक करताना भाज्यांची साले कचरा म्हणून टाकून देतो. पण तुम्हाला माहीत आहे का? या सालींमध्ये भरपूर पोषणमूल्ये, जीवनसत्त्वे आणि फायबर असतात. योग्य पद्धतीने वापरल्यास या सालींपासून अतिशय चवदार आणि कुरकुरीत पदार्थ बनवता येतात. चला तर मग, आज जाणून घेऊया भाज्यांच्या सालींपासून बनणाऱ्या काही भन्नाट आणि चटपटीत रेसिपीज!
१. बटाट्याच्या सालींचे कुरकुरीत वेफर्स
बटाट्याची साले फेकून न देता त्याचे अप्रतिम आणि कुरकुरीत चिप्स बनू शकतात. हे संध्याकाळच्या चहासाठी उत्तम स्नॅक्स ठरतात.
साहित्य: बटाट्याची स्वच्छ धुतलेली साले, तेल, तिखट, मीठ, चाट मसाला.
कृती: बटाट्याची साले स्वच्छ धुवून कापडावर पूर्णपणे सुकवून घ्या.
कढईत तेल गरम करून ही साले कुरकुरीत होईपर्यंत तळून घ्या. (तुम्ही याला ओव्हन किंवा एअर फ्रायरमध्ये बेक देखील करू शकता).
तळलेल्या सालींवर मीठ, तिखट आणि चाट मसाला भुरभुरा. तुमचे कुरकुरीत पोटॅटो पील चिप्स तयार!
२. दोडक्याच्या किंवा दुधी भोपळ्याच्या सालींची चटणी
दोडक्याची आणि दुधीची साले अतिशय पौष्टिक असतात. याची तिखट-मीठ लावून केलेली चटणी गरम भात किंवा चपातीसोबत अप्रतिम लागते.
साहित्य: दोडक्याची/दुधीची साले, २ चमचे हरभरा डाळ, ३-४ हिरव्या मिरच्या, ४-५ लसूण पाकळ्या, थोडेसे खोबरे, जिरे, तेल आणि मीठ.
कृती: एका पॅनमध्ये थोडे तेल घेऊन त्यात हरभरा डाळ, जिरे, लसूण आणि मिरच्या भाजून घ्या.
त्यानंतर त्याच पॅनमध्ये भाज्यांची साले टाकून ती मऊ होईपर्यंत चांगली परतून घ्या.
हे मिश्रण थंड झाल्यावर त्यात थोडे खोबरे आणि मीठ टाकून मिक्सरला जाडसर वाटून घ्या.
वरून मोहरी आणि कढीपत्त्याची खमंग फोडणी द्या.
३. मटारच्या शेंगांच्या सालींची सुकी भाजी
मटार सोलल्यानंतर आपण त्याच्या शेंगा फेकून देतो. पण, त्या शेंगांच्या आतला कडक पापुद्रा (Inner lining) काढून टाकल्यास, त्या सालींची अतिशय चवदार सुकी भाजी बनते.
साहित्य: मटारच्या शेंगांची साले (आतील कडक पापुद्रा काढलेली), बारीक चिरलेला कांदा, टोमॅटो, हळद, तिखट, गरम मसाला, तेल आणि मीठ.
कृती:मटारच्या सालींचे बारीक तुकडे करून घ्या.
कढईत तेल गरम करून कांदा आणि टोमॅटो चांगला परतून घ्या.
त्यात हळद, तिखट आणि गरम मसाला टाका.
आता यात मटारची साले घालून चवीनुसार मीठ टाका आणि वाफेवर भाजी शिजवून घ्या. ही भाजी डब्यासाठी एक नंबर पर्याय आहे.
४. इम्युनिटी बुस्टर 'व्हेजिटेबल स्टॉक'
गाजर, कोबी, फ्लॉवर, सिमला मिरची, किंवा कांद्याची साले आणि देठ वापरून तुम्ही हॉटेलसारखा 'व्हेजिटेबल स्टॉक' घरी बनवू शकता. हा स्टॉक सूप किंवा ग्रेव्ही बनवण्यासाठी वापरता येतो.
साहित्य: वेगवेगळ्या भाज्यांची स्वच्छ धुतलेली साले/देठ, काळी मिरी, लसूण, पाणी.
कृती:एका मोठ्या टोपात भरपूर पाणी घेऊन त्यात सर्व भाज्यांची साले, लसूण आणि काळी मिरी टाका.
हे पाणी मंद आचेवर किमान २० ते ३० मिनिटे उकळू द्या, जेणेकरून सालींमधील सर्व अर्क पाण्यात उतरेल.
पाणी गाळून घ्या. तुमचा पौष्टिक व्हेजिटेबल स्टॉक तयार आहे. हा फ्रिजमध्ये ठेवून तुम्ही ३-४ दिवस वापरू शकता.
महत्त्वाची टीप: भाज्यांच्या सालींचा वापर करण्यापूर्वी त्या पाण्याने, किंवा शक्य असल्यास कोमट पाण्यात थोडे मीठ टाकून २-३ वेळा अतिशय स्वच्छ धुवून घ्याव्या जेणेकरून त्यावरील धूळ आणि औषधे निघून जातील.
