भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) 2026-27 या आर्थिक वर्षासाठी FASTag वार्षिक पासच्या किमतीत सुधारणा केली आहे.
नवीन आदेशानुसार, 1 एप्रिल २०२६ पासून बिगर-व्यावसायिक वाहनांसाठी (कार, जीप आणि व्हॅन) वार्षिक पासची किंमत 3000 रुपयांवरून 3075 रुपये करण्यात आली आहे.
टोल शुल्काचा भार कमी करण्यासाठी आणि महामार्गावरील प्रवास अधिक सोयीस्कर करण्यासाठी गेल्या वर्षी 15 ऑगस्ट रोजी FASTag वार्षिक पास सुरू करण्यात आला
FASTag वार्षिक पास हा अशा वाहन मालकांसाठी आहे ज्यांच्याकडे गैर-व्यावसायिक वाहन आहे आणि सक्रिय FASTag आहे.
या पास अंतर्गत:
हे 1 वर्ष किंवा 200 टोल क्रॉसिंगसाठी वैध आहे.
कोणत्याही राष्ट्रीय महामार्गावरील टोल प्लाझावर लागू
200 वेळा टोल ओलांडल्यानंतर किंवा 1 वर्ष पूर्ण झाल्यानंतर पास आपोआप कालबाह्य होतो.
हा पास राजमार्गयात्रा मोबाईल अॅप किंवा एनएचएआयच्या वेबसाइटवरून खरेदी करता येईल.
दरवर्षी पासची किंमत का वाढते?
सरकारने राष्ट्रीय महामार्ग शुल्क (दरांचे निर्धारण आणि संकलन) सुधारणा नियम २०२५ अंतर्गत अशी तरतूद केली आहे की FASTag वार्षिक पासची किंमत दरवर्षी सुधारित केली जाईल.
2026-27 साठी पासच्या किमतीत ही थोडीशी वाढ याच नियमावर आधारित आहे.
सध्या किती लोक FASTag वार्षिक पास वापरतात?
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या (MoRTH) मते:
देशातील 50 लाखांहून अधिक लोक वार्षिक FASTag पास वापरत आहेत.
राष्ट्रीय महामार्गांवरील एकूण कार टोल व्यवहारांपैकी जवळजवळ 28 टक्के व्यवहार आता या खिंडीतून होतात.
या व्यतिरिक्त:
2016 पासून 11.86 कोटी फास्टॅग जारी करण्यात आले आहेत.
यापैकी सुमारे 5.9 कोटी फास्टॅग सक्रिय आहेत.
राष्ट्रीय महामार्गांवरील 98 टक्क्यांहून अधिक टोल वसुली FASTag द्वारे होते.
कोणत्या टोल प्लाझावर वार्षिक पासचा वापर सर्वाधिक आहे?
काही टोल प्लाझावर फास्टॅग वार्षिक पासचा वापर खूप जास्त आहे.
दिल्ली-गुरुग्राम सीमेवरील बिजवासन टोल प्लाझा - सुमारे 57 टक्के गाड्या वार्षिक फास्टॅग पाससह जातात
दिल्लीतील मुंडका टोल प्लाझा (UER-II) - सुमारे 53 टक्के वापर
झिंजोली टोल प्लाझा (NH-334P) - सुमारे 53 टक्के बिगर-व्यावसायिक वाहने FASTag वार्षिक पास वापरतात.
प्रादेशिक पातळीवर:
चंदीगड - 14 टक्के
तामिळनाडू - 12.3 टक्के
दिल्ली - 11.5 टक्के
15ऑगस्ट 2025 ते जानेवारी 2026 पर्यंत फास्टॅग वार्षिक पासद्वारे 26.55 कोटींहून अधिक टोल व्यवहार नोंदवले गेले आहेत.
हा पास सर्व टोल प्लाझावर वैध आहे का?
नाही. हा पास राष्ट्रीय महामार्ग आणि राष्ट्रीय द्रुतगती महामार्गांवरील अंदाजे ११५० टोल प्लाझावरच वैध आहे.
राज्य सरकारे किंवा स्थानिक संस्थांद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या एक्सप्रेसवे किंवा राज्य महामार्गांवरील टोल प्लाझावर, FASTag वार्षिक पास सामान्य FASTag प्रमाणे काम करेल आणि सामान्य टोल शुल्क लागू होईल.
FASTag वार्षिक पास असणे अनिवार्य आहे का?
नाही. FASTag वार्षिक पास पूर्णपणे पर्यायी आहे.
ज्या वापरकर्त्यांकडे FASTag वार्षिक पास नाही त्यांच्यासाठी विद्यमान FASTag प्रणाली पूर्वीप्रमाणेच कार्यरत राहील आणि त्यांना प्रत्येक टोल क्रॉसिंगसाठी टोल शुल्क भरावे लागेल.
पासची मुदत संपल्यावर काय होते?
जर:
200 ट्रिप पूर्ण झाल्या आहेत, किंवा
1 वर्षाची वैधता संपत आहे
त्यानंतर FASTag वार्षिक पास आपोआप सामान्य FASTag मध्ये रूपांतरित होईल. तथापि, जर २०० ट्रिप आधीच पूर्ण झाल्या असतील, तर वापरकर्ता इच्छित असल्यास त्याच वर्षाच्या आत पुन्हा नवीन FASTag वार्षिक पास खरेदी करू शकतो.
फास्टॅग वार्षिक पासच्या किमतीत थोडीशी वाढ झाली असली तरी, ही योजना महामार्ग वापरकर्त्यांमध्ये वाढत्या प्रमाणात लोकप्रिय होत आहे, ज्यामुळे खर्च आणि वेळ दोन्ही वाचत आहे .
ही प्रणाली टोल भरणे सोपे करण्यास मदत करत आहे तसेच नियमित प्रवाशांचा खर्च आणि वेळ दोन्ही वाचवत आहे.
Edited By - Priya Dixit
