सोमवती अमावस्या: जेजुरी गडावर भाविकांची अथांग गर्दी; 'मल्हारी मार्तंड'चा जयघोष!
यळकोट यळकोट जय मल्हार! सदानंदाचा येळकोट!
सोमवती अमावस्येच्या या पावन मुहूर्तावर जेजुरीच्या खंडोबा गडावर भक्तीचा महापूर आला आहे. 'मल्हारी मार्तंड' आणि 'खंडेराया'च्या जयघोषाने, आणि भंडाऱ्याच्या उधळणीने संपूर्ण जेजुरी गड सुवर्णनगरीसारखा पिवळाधमक झाला आहे.
सोमवती अमावस्येला जेजुरी गडावर होणाऱ्या पालखी सोहळ्याला आणि कऱ्हा नदीवरील स्नाला अथांग महत्त्व आहे:
पालखी सोहळा: देवघरातून खंडोबा आणि म्हाळसा देवीच्या उत्सवमूर्ती पालखीत विराजमान होऊन 'गडकोटा'बाहेर पडतात. हा सोहळा पाहण्यासाठी लाखो डोळे आसुसलेले असतात.
तीर्थस्नान: जेजुरी गडावरून निघालेली पालखी संपूर्ण मान-पान आणि लवाजम्यासह कऱ्हा नदीकाठावर जाते. तिथे माध्यान्हाला देवाच्या मूर्तींना पवित्र स्नान घातले जाते. या स्नानासोबतच लाखो भाविकही नदीत डुबकी मारून पुण्य पदरात पाडतात.
भंडाऱ्याची उधळण: "चंदा मद्यांन रात्री..." च्या सुरात जेजुरीचा संपूर्ण परिसर 'सोनेरी' रंगात न्हाऊन निघतो. भाविक एकमेकांवर आणि देवावर भंडार (हळद) उधळून आपल्या आराध्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करतात.
प्रशासकीय नियोजन आणि व्यवस्था
एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर येणाऱ्या भाविकांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि सोयीसाठी देवस्थान समिती आणि स्थानिक प्रशासनाने चोख व्यवस्था केली आहे:
गडावर आणि कऱ्हा नदीकाठी शेकडो पोलीस कर्मचाऱ्यांचा बंदोबस्त आणि CCTV कॅमेऱ्यांची नजर.
आपत्कालीन परिस्थितीसाठी रुग्णवाहिका, वैद्यकीय पथके आणि ठिकठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था.
जेजुरी शहरात होणारी वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी खास वाहनतळ (Parking) आणि वाहतुकीचे मार्ग बदलण्यात आले आहेत.
भाविकांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
गडावर पायऱ्या चढताना आणि विशेषतः कऱ्हा नदीवर स्नानासाठी जाताना प्रचंड गर्दी असते. त्यामुळे लहान मुले आणि वृद्धांची विशेष काळजी घ्या.
भंडार उधळताना तो कोणाच्या डोळ्यात जाणार नाही, याची दक्षता घ्या.
गर्दीच्या ठिकाणी कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नका किंवा घाबरून पळापळ करू नका. काही अडचण असल्यास तात्काळ पोलीस मित्रांशी किंवा देवस्थानच्या स्वयंसेवकांशी संपर्क साधा.
खंडेरायाच्या दर्शनाने आणि भंडाऱ्याच्या पवित्र स्पर्शाने प्रत्येक भाविक सुखावून जातो. संपूर्ण महाराष्ट्राचे कुलदैवत असलेल्या मल्हारी मार्तंडाच्या चरणी लीन होऊन प्रत्येक जण सुख, समृद्धी आणि चांगल्या पावसाचे साकडे घालत आहे.
