राज्यात मराठी न शिकल्यास ऑटो-टॅक्सी परवाने रद्द केले जातील, नवीन नियम जाणून घ्या
महाराष्ट्रात ऑटो-टॅक्सी चालकांसाठी मराठी भाषा अनिवार्य आहे. १९८९ च्या नियमांमधील सुधारणांनुसार, भाषेचे ज्ञान नसल्यास वाहन चालविण्याचा परवाना रद्द केला जाईल.
महाराष्ट्राचे परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी बुधवारी जाहीर केले की, मुंबई आणि संपूर्ण महाराष्ट्रातील ऑटो-रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना मराठी भाषेचे व्यावहारिक ज्ञान नसल्यास त्यांचे परवाने रद्द केले जातील.
मिळालेल्या वृत्तानुसार, सरकार बुधवारी एक अधिकृत सरकारी आदेश जारी करणार असून, त्याद्वारे मोटार वाहन अधिनियम, १९८८ अंतर्गत महाराष्ट्र मोटार वाहन (सुधारणा) नियम, २०२६ अंमलात आणले जातील.
सुधारित नियमांनुसार, ज्या चालकांकडे मराठी भाषेचे व्यावहारिक कौशल्य किंवा व्यावहारिक ज्ञान नाही, त्यांना प्रथम एक महिन्याची नोटीस दिली जाईल. जर एखादा चालक त्या एका महिन्याच्या आत भाषा शिकण्यात अयशस्वी ठरला, तर त्याचा परवाना तीन महिन्यांपर्यंत निलंबित केला जाईल.
निलंबनानंतरही नियमांचे पालन न केल्यास, त्यांचा वाहन चालविण्याचा परवाना कायमचा रद्द केला जाईल. ही कायदेशीर कारवाई अंमलात आणण्यासाठी परिवहन विभागाच्या प्रस्तावाला कायदा आणि न्याय विभागाने आधीच मंजुरी दिली आहे.
मंत्री सरनाईक यांनी स्पष्ट केले की, हा आदेश १९८९ च्या एका विद्यमान नियमावर आधारित आहे, ज्याची अंमलबजावणी यापूर्वी अधिकाऱ्यांकडून कठोरपणे केली जात नव्हती.
ते म्हणाले, "हा कायदा १९८९ सालचा असून, त्यानुसार महाराष्ट्रात काम करण्यासाठी मराठी भाषेचे ज्ञान असणे अनिवार्य आहे. आम्ही काही महिन्यांपूर्वी त्याची कठोर अंमलबजावणी करण्याचे आदेश दिले, परंतु अन्याय टाळण्यासाठी आम्ही चालकांना मराठी शिकण्यासाठी १५ ऑगस्टपर्यंतची मुदत दिली होती. अनेक चालकांनी यात भाग घेऊन भाषा शिकली असली तरी, काही जण अजूनही हट्टीपणा करत आहेत आणि शिकणार नाही असे म्हणत आहेत. असा मनमानीपणा टाळण्यासाठीच आम्ही विशेषतः या कायदेशीर दुरुस्त्या केल्या आहेत."
महाराष्ट्र मोटार वाहन नियम, १९८९ च्या नियम ४ च्या उप-नियम (४) द्वारे "मराठी भाषेचे व्यावहारिक ज्ञान" या वाक्यांशात सुधारणा करण्यात आली आहे. चालक परवाना मिळवू इच्छिणाऱ्या अर्जदारांना आता इतर पात्रता अटींव्यतिरिक्त मराठी भाषेतील व्यावहारिक प्राविण्य सिद्ध करावे लागेल.
नव्याने समाविष्ट केलेल्या नियम २२(३अ) नुसार, इलेक्ट्रॉनिक मीटर असलेल्या ॲप-आधारित मोटार कॅब चालवणाऱ्या चालकांना मराठी भाषेचे व्यावहारिक ज्ञान असणे आवश्यक आहे. परवाना प्राधिकरणांना पहिल्या उल्लंघनासाठी चालकाचा परवाना जास्तीत जास्त तीन महिन्यांसाठी निलंबित करण्याचे आणि वारंवार उल्लंघन केल्यास परवाना कायमस्वरूपी रद्द करण्याचे अधिकार देण्यात आले आहेत.
नियम 78 च्या उप-नियम (2) मध्ये खंड (c) नंतर खंड (d) जोडण्यात आला आहे, ज्यामुळे परवानाधारकांसाठी देखील मराठीचे व्यावहारिक ज्ञान अनिवार्य झाले आहे.
सुधारित नियम ८५(१) अन्वये, कॅब आणि टॅक्सी परवान्यांचे नूतनीकरण करण्यासाठी आता स्थानिक परिवहन प्राधिकरणाच्या समाधानार्थ मराठी भाषेतील व्यावहारिक प्राविण्याचा पुरावा सादर करणे आवश्यक आहे.
मंत्री प्रताप सरनाईक म्हणाले की, नियमांमधील हे बदल १९८९ च्या नियमांमधील त्रुटी दूर करतात, ज्यांचा पूर्वी कायदेशीर वादांच्या वेळी अमराठी चालकांकडून गैरफायदा घेतला जात असे. चालक आणि प्रवासी यांच्यात सुरळीत संवाद आणि स्पष्ट समज होण्यासाठी, तसेच राज्यभरात सुरक्षित प्रवासासाठी भाषेचे मूलभूत ज्ञान आवश्यक आहे.
Edited By - Priya Dixit
