महिलांच्या घर सोडण्यामागे प्रेमप्रकरण मुख्य कारण; देवेंद्र फडणवीस यांचे स्पष्टीकरण
महाराष्ट्र विधानसभेत राज्यातील बेपत्ता व्यक्तींच्या मुद्द्यावरून विरोधी पक्षांनी उपस्थित केलेल्या प्रश्नांना उत्तर देताना देवेंद्र फडणवीस यांनी काही महत्त्वपूर्ण आणि धक्कादायक आकडेवारी सभागृहात मांडली. मनसे (MNS) सह इतर विरोधी पक्षांनी बेपत्ता महिला आणि मुलांच्या सुरक्षेशी संबंधित प्रश्न विचारले होते. त्यावर उत्तर देताना गृहमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, बहुतांश प्रकरणांमध्ये अपहरण होत नसून लोक स्वतःच्या इच्छेने घर सोडून जातात.
महिला आणि पुरुषांच्या घर सोडण्याची प्रमुख कारणे
विधानसभेत दिलेल्या माहितीनुसार महिलांनी घर सोडण्यामागे 'प्रेमप्रकरण' (रोमँटिक नाते) हे सर्वात मोठे कारण आहे. सुमारे ४६.३२% महिला व मुली प्रेमसंबंधांमुळे घर सोडून जातात. याशिवाय २०% महिला कौटुंबिक समस्यांमुळे, तर सुमारे २% महिला अत्यंत मानसिक ताणतणावामुळे घर सोडतात.
पुरुषांच्या बाबतीत घर सोडण्याचे मुख्य कारण कौटुंबिक प्रश्न हेच आहे. ३२% पुरुष कौटुंबिक अडचणींमुळे घर सोडतात, तर केवळ ९.१२% पुरुषांच्या घर सोडण्यामागे प्रेम हे कारण असते.
अपहरणाच्या प्रकरणांवर गृह खात्याचे स्पष्टीकरण
नागरिक बेपत्ता होण्याच्या घटनांमध्ये प्रत्यक्षात अपहरणाचे प्रमाण अत्यंत कमी असल्याचे देवेंद्र फडणवीस यांनी सांगितले. अगदी अल्पवयीन मुलांच्या बाबतीतही हीच परिस्थिती दिसून येते.
२०२१ ते २०२६ दरम्यानची आकडेवारी मांडताना त्यांनी सांगितले की, बेपत्ता झालेल्या एकूण महिलांपैकी केवळ ५.२५% प्रकरणांमध्येच अपहरणाचा गुन्हा दाखल किंवा स्पष्ट झाला होता. उर्वरित बहुतांश प्रकरणांमध्ये व्यक्ती स्वतःच्या मर्जीने घर सोडून गेल्याचे समोर आले आहे.
या कालावधीत राज्यात २,३४,८११ महिला आणि २,१७,७५८ पुरुष बेपत्ता झाल्याची नोंद झाली होती. दिलासादायक बाब म्हणजे, यापैकी ९३% नागरिक सुखरूप घरी परतले आहेत.
दोषसिद्धीच्या दरात मोठी सुधारणा
राज्यातील गुन्हेगारांना शिक्षा होण्याच्या दराबाबत बोलताना त्यांनी सांगितले की, मे २०२६ पर्यंत महाराष्ट्रात दोषसिद्धीचा दर ५२.६% वर पोहोचला आहे. हा दर गेल्या वर्षी ४४.२% आणि २०११-१२ मध्ये अवघा ९.४% होता. पूर्वीच्या जुन्या कायद्यांमधील त्रुटींमुळे शिक्षा होण्याचे प्रमाण कमी होते. मात्र, नवीन भारतीय न्याय संहिता (BNS) लागू झाल्यानंतर हा दोषसिद्धीचा दर ७०% पर्यंत नेण्याचे लक्ष्य सरकारने ठेवले आहे.
