Dharma Sangrah

महाराणा प्रताप वर निबंध

Updated: बुधवार, 17 जून 2026 (09:12 IST)
 
महाराणा प्रताप यांना बालपणी किका या नावाने संबोधले जात असे. महाराणा प्रताप यांचा राज्याभिषेक गोगुंडा येथे झाला. धन्य ती मेवाडची शौर्याची भूमी जिथे शौर्य आणि जिद्द घेऊन प्रताप जन्माला आला. ज्याने आपले नाव इतिहासात अजरामर केले. धर्म आणि स्वातंत्र्यासाठी त्यांनी बलिदान दिले.
 
1576 मध्ये हल्दीघाटीच्या लढाईत महाराणा प्रताप यांनी सुमारे वीस हजार राजपूतांसह मुघल सरदार राजा मानसिंग यांच्या ऐंशी हजार सैन्याचा सामना केला. महाराणा प्रताप यांचा सर्वात आवडता घोडा होता, त्याचे नाव 'चेतक' होते. या युद्धात अश्व चेतकचाही मृत्यू झाला. शत्रूच्या सैन्याने वेढलेल्या महाराणा प्रतापांना शक्तीसिंहांनी वाचवले. हे युद्ध फक्त एक दिवस चालले पण त्यात सतरा हजार लोक मारले गेले.
 
अकबरानेही मेवाड जिंकण्यासाठी सर्व प्रयत्न केले. महाराणा प्रताप यांनीही अकबराची आज्ञा मान्य केली नाही. त्यांनी मुघल सम्राट अकबराशी अनेक वर्षे युद्ध केले.
 
महाराणा प्रताप यांचा आवडता घोडा 'चेतक' होता. महाराणा प्रताप ज्या घोड्यावर बसायचे तो घोडा जगातील सर्वोत्तम घोड्यांपैकी एक होता. या प्रमाणे असे म्हणतात की महाराणा प्रताप 72 किलोचे चिलखत घालत असत आणि हातात 81 किलोचा भाला घेत असत. भाला, चिलखत आणि ढाल-तलवार यांचे एकूण वजन 208 किलो होते. राणा 208 किग्रॅ वजनासह रणांगणावर उतरायचे.
 
महाराणा प्रताप यांचा राज्याभिषेक गोगुंडा येथे झाला. युद्धाच्या भीषणतेत राणा उदयसिंगने चितोड सोडले आणि अरवली पर्वतावर तळ ठोकला आणि तेथे उदयपूर नावाचे नवीन शहर वसवले जी त्यांची राजधानीही बनली. भटियानी राणीच्या आसक्तीमुळे उदयसिंगने मृत्यूसमयी आपला धाकटा मुलगा जगमल याच्याकडे गादी सोपवली होती. तर प्रताप ज्येष्ठ पुत्र म्हणून वारस होते. उदयसिंगाच्या निर्णयाला त्या वेळी सरदार आणि जहागीरदारांनीही विरोध केला होता
 
अखेरीस, लढाई आणि शिकार करताना झालेल्या जखमांमुळे 19 जानेवारी रोजी महाराणा प्रताप यांचे 1597 मध्ये चावंड येथे निधन झाले.  
 
अशा या शूर सम्राट, शूर, राष्ट्राभिमान, पराक्रमी, शूर, देशभक्त ज्याने मेवाड भूमीला मुघलांच्या दहशतीतून वाचवले त्याला शतशः प्रणाम.
 
Edited by - Priya Dixit  
 
 
About Author
वेबदुनिया फीचर टीम
वेबदुनिया फीचर टीम ही केवळ तांत्रिक गोष्टींवर काम न करता, चालू घडामोडींच्या पलीकडे जाऊन जीवनशैली, आरोग्य, मनोरंजन, तंत्रज्ञान, साहित्य, आणि मानवी कथा अशा विविध श्रेणींमध्ये सखोल आणि रंजक माहिती देणारे विशेष लेख तयार करते. वाचकांना केवळ बातम्याच नाही, तर त्यांच्या आवडीच्या विषयांवर दर्जेदार आणि विश्लेषणात्मक वाचन साहित्य उपलब्ध करून देणे.... Read More

सर्व पहा

Ganesh Chaturthi 2026 Sthapana Shubh Muhurat: १४ सप्टेंबर रोजी गणपती स्थापना शुभ मुहूर्त

देवांना अत्यंत प्रिय असणाऱ्या या फुलांच्या माळा अर्पण करा; मिळवा विशेष आशीर्वाद!

गणपती बाप्पाच्या स्वागतासाठी ३ प्रकारच्या चॉकलेट मोदकांची रेसिपी

कॅल्शियमची कमतरता दूर करण्यासाठी रोजच्या आहारात हे पदार्थ खा; हाडे आणि दात राहतील मजबूत!

खाऊन योग करणे योग्य आहे की अयोग्य, जेवणानंतर योगा करण्याचे परिणाम जाणून घ्या

सर्व पहा

नैतिक कथा : गोष्ट चेटकीण आणि गुलाब फुलाची

गणपती बाप्पा आणि गौरीच्या प्रसादासाठी पौष्टिक ड्रायफ्रूट्स खजूर रोल पाककृती

सततचा खोकला हे फुफ्फुसाच्या कर्करोगाचे लक्षण आहे का? जाणून घ्या कर्करोगतज्ज्ञांचा महत्त्वाचा सल्ला

श्री गणेशाच्या नैवेद्यासाठी केशरी खव्याचे लाडू, गणपती उत्सवामध्ये नक्की ट्राय करा

या पानांचे पाणी आरोग्यासाठी फायदेशीर? उकळून पिण्यापूर्वी जाणून घ्या संभाव्य फायदे

पुढील लेख
Show comments