Vivah Panchami 2024 विवाह पंचमी कधी ? महत्त्व आणि कथा जाणून घ्या

श्री रामचरित मानस मध्ये एक चतुर्थांश आहे - 'उठहु राम भंजहु भव चापा, मेटहु तात जनक परितापा। 

अर्थ- जनकजींना अत्यंत व्यथित आणि निराश पाहून गुरु विश्वामित्र श्री रामजींना म्हणतात की- हे पुत्र श्री राम, उठून हे धनुष्य भवसागराच्या रूपात मोडून टाक आणि जनकाचे दुःख दूर कर.

या चौपाईमध्ये एक शब्द आहे, 'भाव चापा', म्हणजेच हे धनुष्य उचलण्यासाठी शक्तीची गरज नाही तर प्रेम आणि नि:स्वार्थीपणा आवश्यक आहे. ते एक मायावी आणि दैवी धनुष्य होते. त्याला वर उचलण्यासाठी दैवी गुणांची गरज होती. कोणताही अहंकारी माणूस त्याला उचलू शकला नाही.

जेव्हा प्रभू श्रीरामाची पाळी आली तेव्हा त्यांना माहित होते की हे साधारण धनुष्य नसून भगवान शिवाचे धनुष्य आहे. म्हणूनच सर्वप्रथम त्यांनी धनुषला प्रणाम केला. मग त्याने धनुष्याची प्रदक्षिणा केली आणि त्याला पूर्ण आदर दिला.

भगवान श्रीरामांच्या नम्रता आणि पवित्रतेसमोर धनुष्याचा जडपणा आपोआप नाहीसा झाला आणि त्यांनी प्रेमाने धनुष्य उचलले आणि त्यावर तार लावला आणि वाकल्याबरोबर धनुष्य स्वतःच तुटले. असे म्हणतात की, ज्याप्रमाणे सीता भगवान शिवाचे ध्यान केल्यानंतर कोणतेही बल न लावता धनुष्य उचलत असे, त्याचप्रमाणे श्रीरामानेही धनुष्य उचलण्याचा प्रयत्न केला आणि त्यात यश आले. सर्वोत्तम निवडण्याची मनात तीव्र इच्छा असेल तर ते नक्कीच होईल.

सीता स्वयंवर हे केवळ नाटक होते. खरे तर सीतेने रामाची निवड केली होती आणि रामाने सीतेची निवड केली होती. भगवान श्री राम आणि जनकपुत्री जानकी/सीता यांचा विवाह मार्गशीर्ष/अघान महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पंचमीला झाला, तेव्हापासून ही पंचमी 'विवाह पंचमी उत्सव' म्हणून साजरी केली जाते.

अस्वीकरण: औषध, आरोग्याशी संबंधित उपाय, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पुराणे इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारण केलेले व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे विविध स्रोतांमधून घेतले आहेत. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिष शास्त्राशी संबंधित कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला अवश्य घ्या. हा मजकूर सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन येथे सादर केला आहे, ज्यासाठी कोणतेही वैज्ञानिक पुरावे नाहीत.