शेतकाऱ्यांसाठी उत्तम आणि फायदेशीर उत्पन्न देणारा पर्याय; मोसंबीची लागवड

२. प्रमुख व सुधारित जाती

काटोल गोल्ड (Katol Gold): अधिक उत्पादन आणि चांगल्या गोडीसाठी प्रसिद्ध.

एन-१८ (N-18): भरपूर रस आणि उत्तम गुणवत्तेसाठी ओळखली जाते.

रंगपूर लाईम किंवा जंबिरी: या खुंटांवर डोळे भरलेली रोपे लागवडीसाठी वापरली जातात, ज्यामुळे झाडांची रोगप्रतिकारशक्ती वाढते.

३. लागवडीची योग्य वेळ आणि अंतर

वेळ: जून ते जुलै (पावसाळ्याच्या सुरुवातीला) लागवड करणे सर्वात सोयीस्कर ठरते.

अंतर: ६ × ६ मीटर किंवा ६ × ५ मीटर अंतरावर खड्डे खणावेत.

खड्ड्यांचा आकार: ६० × ६० × ६० सें.मी. आकाराचे खड्डे घेऊन ते उत्तम शेणखत, १ किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट आणि मातीने भरून घ्यावेत.

४. पाणी व खत व्यवस्थापन

पाणी व्यवस्थापन: ठिबक सिंचन पद्धतीचा वापर करावा, ज्यामुळे पाण्याची बचत होते आणि झाडाला योग्य प्रमाणात पाणी मिळते.

खत व्यवस्थापन: झाडाच्या वयानुसार शेणखत, नत्र, स्फुरद आणि पालाशची मात्रा द्यावी. वर्षातून दोनदा (जानेवारी-फेब्रुवारी आणि जून-जुलै) खतांचा डोस द्यावा.

५. बहार व्यवस्थापन 

मोसंबीला प्रामुख्याने आंबे बहार, मृग बहार आणि हस्त बहार असे तीन बहार येतात.

महाराष्ट्रात मृग बहार (जून-जुलैमध्ये पाणी देणे) घेणे अधिक फायदेशीर ठरते, कारण या फळांची विक्री उन्हाळ्यात चांगल्या दराने होते.

६. रोग व कीड नियंत्रण

मुख्य कीड: पांढरी माशी, सायला, फळ शोषणारा पतंग आणि कोळी.

मुख्य रोग: डिंक्या, कोळशी आणि लिंबूवर्गीय पिवळेपणा.

उपाय: वेळोवेळी योग्य कीटकनाशके आणि बुरशीनाशकांची फवारणी करावी तसेच झाडाच्या खोडाला बोर्डो पेस्ट लावावी.