Webdunia - Bharat's app for daily news and videos

Install App

छोट्या छोट्या गोष्टींवरून भावनिक या हार्मोन्सच्या कमीमुळे होतात

Updated: बुधवार, 26 नोव्हेंबर 2025 (15:20 IST)
 
खराब आहार आणि पोषक तत्वांची कमतरता: व्हिटॅमिन डी, मॅग्नेशियम आणि ओमेगा-३ सारख्या आवश्यक पोषक तत्वांची कमतरता मेंदूच्या रसायनशास्त्र आणि संप्रेरक उत्पादनावर परिणाम करू शकते.
 
अनियमित झोपेचे चक्र: कमी झोपेमुळे मेलाटोनिनची पातळी कमी होते आणि मूडशी संबंधित हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते.
 
मासिक पाळी आणि रजोनिवृत्ती: महिलांमध्ये नैसर्गिकरित्या हार्मोनल बदल होतात, ज्यामुळे भावनिक प्रतिक्रिया तीव्र होऊ शकतात.
 
थायरॉईड विकार: हायपोथायरॉईडीझम आणि हायपरथायरॉईडीझम दोन्हीमुळे मूड स्विंग, थकवा आणि चिडचिड होते.
 
कॅफिन आणि साखरेचे जास्त सेवन: यामुळे अ‍ॅड्रेनालाईन आणि इन्सुलिनची पातळी वाढते, ज्यामुळे भावनिक अस्थिरता येते.
ALSO READ: सकाळी लसणाच्या 2 पाकळ्या खाल्ल्याने प्रचंड फायदे होतात
हार्मोनल असंतुलनाची लक्षणे
छोट्या छोट्या गोष्टींवरून भावनिक होणे
अचानक मूड बदलणे
चिंता किंवा अस्वस्थता
वाढलेली चिडचिड
अस्पष्ट दुःख
झोपेचा त्रास
थकवा आणि कमी ऊर्जा
लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण
मुरुमांसारख्या त्वचेच्या समस्या
अनियमित मासिक पाळी (महिलांमध्ये)
जर तुम्हाला ही लक्षणे सतत जाणवत असतील तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्वाचे आहे.
 
हार्मोन्स संतुलित करण्याचे नैसर्गिक मार्ग
हार्मोन-अनुकूल आहार घ्या आणि ताण कमी करा
प्रथिने, निरोगी चरबी, फायबर आणि अँटिऑक्सिडंट्सने समृद्ध असलेले पदार्थ समाविष्ट करा. काजू, बिया, हिरव्या पालेभाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य आणि ऑलिव्ह किंवा नारळ तेल यांसारखे निरोगी तेले समाविष्ट करा. हार्मोनल स्थिरता राखण्यासाठी प्रक्रिया केलेले अन्न, जास्त साखर आणि तळलेले पदार्थ टाळा. ध्यान, योग, खोल श्वास आणि चालणे यासारख्या पद्धती तणाव संप्रेरक कमी करण्यास आणि भावनिक संतुलन सुधारण्यास मदत करतात. दररोज 10-15 मिनिटे सजगतेवर घालवल्याने चिंता लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकते.
 
नियमित झोप आणि व्यायामाचे वेळापत्रक ठेवा
मूड, भूक आणि ताण यांच्याशी संबंधित हार्मोन्स नियंत्रित करण्यासाठी झोप आवश्यक आहे. ७-८ तासांची दर्जेदार झोप घ्या. झोपण्यापूर्वी किमान एक तास आधी स्क्रीन टाळा आणि रात्रीच्या विश्रांतीच्या दिनचर्येचे पालन करा. शारीरिक हालचालींमुळे एंडोर्फिन बाहेर पडतात, ज्याला "फील-गुड हार्मोन्स" असेही म्हणतात. दररोज ३० मिनिटे चालणे देखील तणाव कमी करू शकते, मूड सुधारू शकते आणि हार्मोनल संतुलन पुनर्संचयित करू शकते.
 
हर्बल उपचारांचा समावेश करा आणि हायड्रेटेड रहा
अश्वगंधा, शतावरी, तुळस आणि बडीशेप यासारख्या काही औषधी वनस्पती नैसर्गिकरित्या हार्मोन्सच्या आरोग्यास समर्थन देतात. त्या चिंता कमी करण्यास आणि भावनिक कल्याण वाढविण्यास देखील मदत करतात. डिहायड्रेशनमुळे मेंदू आणि हार्मोन्सवर परिणाम होतो, ज्यामुळे चिडचिड आणि थकवा येतो. दररोज किमान ७-८ ग्लास पाणी प्या.
 
कॅफिन आणि साखरेचे सेवन कमी करा
जास्त साखर आणि कॅफिनमुळे अ‍ॅड्रेनालाईनची पातळी वाढते, ज्यामुळे भावनिक चढउतार होतात. त्याऐवजी, हर्बल टी किंवा नैसर्गिक गोड पदार्थ कमी प्रमाणात वापरून पहा.
 
डॉक्टरांना कधी भेटायचे
जर भावनिक लक्षणे दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकून राहिली तर आरोग्यसेवा व्यावसायिकांचा सल्ला घेणे उचित आहे. थायरॉईड, इस्ट्रोजेन, प्रोजेस्टेरॉन, टेस्टोस्टेरॉन किंवा कोर्टिसोल पातळीसाठी रक्त चाचण्या समस्येचे निदान करण्यास मदत करू शकतात. लवकर निदान गुंतागुंत टाळू शकते आणि वेळेवर उपचार सुनिश्चित करू शकते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
 
Edited By - Priya Dixit  
 

सर्व पहा

शिवलिंगासमोर तीनदा टाळ्या का वाजवतो? प्रत्येक टाळीमागील अर्थ जाणून घ्या

३ ऑगस्टपासून या ५ राशींचे नशीब बदलणार; ग्रहांचे नकारात्मक प्रभाव संपतील आणि शुभ दिवसांची सुरुवात होईल

रोज फक्त २ अंजीर खा आणि पाहा कमाल! हे ३ आरोग्यदायी फायदे तुम्हाला ठाऊक आहेत का?

आठवड्यातून दोनदा कोरफडीची वाफ घेऊन तेजस्वी आणि चमकदार त्वचा मिळवा, कसे ते जाणून घ्या

श्रावण महिन्यात पाले भाज्या खाण्यास मनाई का आहे?

सर्व पहा

उपवासाच्या दिवशी झटपट बनणारी चविष्ट रेसिपी Curd Potatoes

हात-पायांना मुंग्या येण्यामागे कोणती कारणे असू शकतात? जाणून घ्या

NPCC Recruitment :एनपीसीसी लिमिटेडमध्ये व्यवस्थापक पदासह २६ पदांसाठी भरती, पात्रता इतर माहिती जाणून घ्या

मुरुमांचा त्रास कमी करायचा? घरातील या नैसर्गिक साहित्याने तयार करा फेस मास्क

Monsoon Care Tips: मान्सूनमध्ये एसीचा चुकीचा वापर पडू शकतो महागात, योग्य तापमान जाणून घ्या

पुढील लेख
Show comments