Breast Self-Examination दर महिन्याला करा स्वतःची तपासणी; जाणून घ्या योग्य पद्धत
स्तनांची स्वतःहून तपासणी कशी करावी?
तुमच्या हाताच्या मधल्या तीन बोटांची टोके (किंवा गादीचा भाग) वापरा.
या तीन बोटांचा वापर करून स्तनांवर वेगवेगळ्या तीव्रतेचा दाब द्या.
पहिल्या बोटाने हलका दाब द्या, दुसऱ्या बोटाने त्यापेक्षा थोडा अधिक दाब द्या आणि तिसऱ्या बोटाने सर्वात जास्त (कडक) दाब द्या.
तपासणीची तंत्रे
तुमची बोटे स्तनांच्या संपूर्ण भागावर गोलाकार गतीने फिरवा.
स्तनाच्या बाहेरील कडेपासून सुरुवात करा आणि बोटे आतल्या बाजूला, म्हणजेच स्तनाग्राच्या दिशेने फिरवत आणा; त्यानंतर पुन्हा बाहेरच्या दिशेने जा.
स्तनाचा कोणताही भाग तपासणीतून सुटणार नाही याची खात्री करण्यासाठी, तुमची बोटे वर-खाली अशा रितीने फिरवा.
तुम्ही कोणत्या बदलांकडे लक्ष दिले पाहिजे?
स्तनाच्या आकारात किंवा रचनेत झालेला बदल.
त्वचेच्या रंगात झालेला बदल.
त्वचेवर कोणतेही स्पष्ट डाग किंवा व्रण दिसून येणे.
स्तनाग्राच्या रंगात झालेला बदल.
शिरा अचानक अधिक स्पष्टपणे किंवा ठळकपणे दिसू लागणे.
स्तनामध्ये किंवा काखेच्या भागात गाठ जाणवणे.
त्वचेवर खळगे पडणे किंवा त्वचा आकुंचन पावल्यासारखी दिसणे.
स्तनाच्या कर्करोगाची लक्षणे कोणती आहेत?
स्तनाखाली गाठ जाणवणे
स्तनाच्या आकारात आणि रचनेत बदल होणे
स्तनाग्रातून स्राव बाहेर पडणे
स्तनाग्र आतल्या बाजूला ओढले जाणे (आत वळणे)
स्तनाग्र कडक होणे
स्तनावर लालसरपणा दिसणे
काही वेळा त्वचेवर पुरळ (रॅशेस) देखील दिसून येतात
स्तनाखाली किंवा काखेच्या भागात सूज येणे
एक स्तन दुसऱ्यापेक्षा वेगळा दिसणे
स्तनात किंवा स्तनाग्रात वेदना होणे
स्पर्श केल्यावर जळजळ होणे
खालील गोष्टी स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका कमी करण्यास मदत करतात:
डाळिंब
क्रुसिफेरस भाज्या (कोबी, फ्लॉवर इत्यादी)
सोया आणि डाळी
ऑलिव्ह ऑईल
आवळा
पेरू
अळशीच्या बिया
डॉक्टरांनी सांगितले की, जर तुम्ही या गोष्टींचा तुमच्या आहारात समावेश केला, तर कर्करोगाचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी करता येतो.
स्तनाच्या कर्करोगाचे जोखीम घटक कोणते आहेत?
वय
अनुवंशिकता
धूम्रपान
मद्यपान
हार्मोन थेरपी
डॉक्टरांनी या गोष्टीवर भर दिला की, स्तनात होणारा प्रत्येक बदल हा कर्करोगाचेच लक्षण असतो असे नाही; तरीसुद्धा, अशा कोणत्याही बदलाकडे दुर्लक्ष करणे कधीही हिताचे नसते. जर तुम्हाला काहीही असामान्य जाणवले, तर कोणताही विलंब न करता डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.
