उन्हाळ्यात तुळशीची काळजी कशी घ्यावी?
उन्हाळ्यात कडक ऊन आणि कोरड्या हवेमुळे तुळस सुकण्याची शक्यता जास्त असते. तिचे हिरवेपण टिकवून ठेवण्यासाठी तुम्ही खालीलप्रमाणे काळजी घेऊ शकता:
१. पाणी देण्याची योग्य पद्धत
वेळ पाळा: उन्हाळ्यात तुळशीला सकाळी लवकर आणि संध्याकाळी सूर्य मावळल्यावरच पाणी द्यावे. दुपारी कडक उन्हात पाणी देणे टाळा, कारण यामुळे मुळे कुजू शकतात.
नियमितता: मातीतील ओलावा तपासा. उन्हाळ्यात माती लवकर कोरडी होते, त्यामुळे दोन्ही वेळेस थोडे थोडे पाणी देणे फायदेशीर ठरते.
पाण्याचा शिडकावा: फक्त मुळाशी पाणी न घालता, स्प्रे बाटलीने पानांवरही पाणी शिंपडा. यामुळे पानांवरील धूळ निघून जाते आणि वनस्पतीला थंडावा मिळतो.
२. ऊन आणि सावलीचे नियोजन
दुपाचरे ऊन टाळा: तुळशीला सकाळचे ३-४ तास ऊन मिळणे चांगले असते, पण दुपारचे कडक ऊन (१२ ते ४) तिला सोसत नाही.
जागा बदला: शक्य असल्यास तुळशीची कुंडी अशा ठिकाणी ठेवा जिथे दुपारच्या वेळी सावली असेल.
शेड नेटचा वापर: जर तुळस गच्चीवर किंवा अंगणात असेल, तर वरून हिरव्या रंगाची 'शेड नेट' किंवा सुती कापडाचे छप्पर करा.
३. 'मल्चिंग' करा
कुंडीतील मातीवर वाळलेली पाने, लाकडाचा भुसा किंवा नारळाच्या शेंड्यांचा थर द्या. यामुळे मातीतील ओलावा टिकून राहतो आणि सूर्याच्या उष्णतेने मुळे तापत नाहीत.
४. छाटणी आणि मंजिरी काढणे
मंजिरी काढणे: तुळशीला मंजिरी (बिया) आल्या की तिची वाढ खुंटते आणि ती सुकू लागते. उन्हाळ्यात जशा मंजिरी येतील, तशा त्या हाताने खुडून टाका. यामुळे रोपाची ऊर्जा नवीन पाने येण्यासाठी वापरली जाईल.
हलकी छाटणी: सुकलेल्या फांद्या कापून टाका, जेणेकरून रोप पुन्हा टवटवीत होईल.
५. नैसर्गिक खतांचा वापर
उन्हाळ्यात रासायनिक खते अजिबात वापरू नका, कारण ती गरम असतात.
त्याऐवजी शेणखत, गांडूळ खत किंवा ताकाचा वापर करा. महिन्यातून एकदा थोडे खत दिल्यास तुळस हिरवीगार राहते.
६. किडीपासून संरक्षण
उन्हाळ्यात तुळशीवर काळी कीड पडण्याची शक्यता असते. अशा वेळी कडुलिंबाच्या तेलाचा पाण्यात मिसळून स्प्रे करा किंवा थोडी राख पानांवर टाका.
विशेष टीप: तुळशीची कुंडी सिमेंटची असेल तर ती उन्हात जास्त तापते. अशा वेळी कुंडीला बाहेरून पांढरा रंग दिल्यास किंवा कुंडीभोवती ओले गोणपाट गुंडाळल्यास माती थंड राहण्यास मदत होते.
