वयाच्या ३५ नंतर महिलांच्या शरीरात हार्मोनल बदल सुरू होतात. या काळात आरोग्याकडे थोडेही दुर्लक्ष करणे भविष्यात महागात पडू शकते. तज्ञांच्या मते, शरीरात दिसणारे खालील बदल वेळीच ओळखून त्यावर उपाय करणे आवश्यक आहे:
१. चयापचय क्रियेत बदल
३५ नंतर शरीराचा मेटाबॉलिज्म रेट कमी होऊ लागतो. यामुळे पूर्वीसारखाच आहार असूनही वजन झपाट्याने वाढू लागते, विशेषतः पोटाचा घेरा वाढतो. हे बदल टाळण्यासाठी आहारात प्रथिनांचे प्रमाण वाढवणे गरजेचे आहे.
२. हाडांची घनता कमी होणे
या वयात 'इस्ट्रोजेन' हार्मोनची पातळी कमी होऊ लागल्याने हाडे ठिसूळ होण्याची शक्यता असते.
लक्षणे: सांधेदुखी, लवकर थकवा येणे.
उपाय: कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन D3 ची तपासणी करून घ्यावी.
३. मासिक पाळीतील बदल
अनेक महिलांना वयाच्या ३५-३८ दरम्यान 'पेरीमेनोपॉज'ची लक्षणे दिसू लागतात. यात पाळी अनियमित होणे, जास्त रक्तस्त्राव होणे किंवा पाळीच्या दरम्यान तीव्र पोटदुखी होणे यांचा समावेश होतो.
४. स्नायूंचे नुकसान
या वयात नैसर्गिकरित्या स्नायूंची ताकद कमी होऊ लागते. यामुळे अशक्तपणा जाणवतो. यासाठी केवळ चालणे पुरेसे नसून, स्ट्रेंथ ट्रेनिंग करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
५. मानसिक आरोग्य आणि झोप
हार्मोनल बदलांमुळे चिडचिड होणे, विनाकारण तणाव जाणवणे आणि रात्रीची झोप पूर्ण न होणे अशा समस्या जाणवू शकतात. याकडे 'स्वभावातला बदल' म्हणून दुर्लक्ष न करता डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
तज्ञांचा सल्ला: या ५ चाचण्या नियमित करा
वयाची पस्तीशी ओलांडल्यानंतर महिलांनी दरवर्षी खालील चाचण्या करणे हिताचे आहे:
चाचणीचे नाव आणि का करावी?
थायरॉईड प्रोफाइल- वजन वाढणे आणि थकवा तपासण्यासाठी.
CBC आणि लोह (Iron)- ॲनिमियाचा धोका टाळण्यासाठी.
व्हिटॅमिन B12 आणि D3- हाडांच्या आणि मज्जासंस्थेच्या आरोग्यासाठी.
मॅमोग्राफी/सोनोग्राफी- स्तनांच्या कर्करोगाचे वेळीच निदान करण्यासाठी.
पॅप स्मिअर - गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाच्या तपासणीसाठी.
महत्त्वाची टीप: शरीराने दिलेला कोणताही संकेत (उदा. सततचा थकवा किंवा केस गळणे) हा केवळ 'वाढत्या वयाचा परिणाम' समजून सोडून देऊ नका. सकस आहार, दररोज ३० मिनिटे व्यायाम आणि पुरेशी झोप या त्रिसूत्रीचा अवलंब करा.
