पितृपक्ष पूजा विधी आणि नियम जाणून घ्या

नैवेद्य आणि पंचबली (पाच घास): श्राद्धाचे अन्न तयार झाल्यावर देवाला नैवेद्य दाखवून सर्वात आधी ५ घटकांसाठी अन्नाचा भाग बाजूला काढला जातो:

देव (अग्नि)

गाय

कुत्रा

कावळा (काकबली) – पितृपक्षात कावळ्याला दिलेले अन्न थेट पूर्वजांपर्यंत पोहोचते अशी श्रद्धा आहे.

मुंग्या / पक्षी

ब्राह्मण भोजन आणि दान: ब्राह्मणाला किंवा गरजू व्यक्तीला आदराने भोजन देऊन वस्त्र, तीळ, अन्न किंवा दक्षिणा दान करावी.

पितृपक्षातील महत्त्वाचे नियम (काय करावे आणि काय करू नये)

काय करावे (करणीय गोष्टी):

सात्त्विक आहार: संपूर्ण पितृपक्षात घरात सात्त्विक अन्न शिजवावे.

दान-धर्म: अन्नदान, वस्त्रदान, काळे तीळ आणि जलदान करणे अत्यंत पुण्यकारक मानले जाते.

नित्य तर्पण: शक्य असल्यास दररोज सकाळी किंवा दुपारी पूर्वजांना जल अर्पण करावे.

शांती आणि संयम: घरात आनंदी, शांत आणि पवित्र वातावरण ठेवावे.

काय करू नये (वर्ज्य गोष्टी):

नवीन खरेदी आणि शुभ कार्ये: पितृपक्षात लग्न, मुंज, वास्तू शांती यांसारखी मंगल कार्ये किंवा नवीन घर, गाडी, कपडे यांसारख्या गोष्टींची खरेदी टाळली जाते.

तामसी आहार: मांसाहार, दारू, कांदा, लसूण आणि बाहेरील अन्न पूर्णपणे वर्ज्य करावे.

केश आणि नखे कापणे: श्राद्ध करणाऱ्या व्यक्तीने पितृपक्षात केस, दाढी किंवा नखे कापणे टाळावे.

कोणाचाही अनादर: घरी आलेल्या अतिथी, याचक किंवा कोणत्याही प्राण्याला (विशेषतः कावळा, गाय, कुत्रा) त्रास देऊ नये किंवा हुसकावून लावू नये.

श्राद्धाचे मुख्य दिवस

तिथीनुसार श्राद्ध: पूर्वजांचे निधन ज्या तिथीला (उदा. तृतीया, पंचमी, एकादशी) झाले असेल, त्याच तिथीला पितृपक्षात त्यांचे श्राद्ध केले जाते.

अविधवा नवमी: सुवासिनी (सौभाग्यवती) स्त्रियांचे श्राद्ध नवमी तिथीला केले जाते.

सर्वपित्री अमावास्या: जर पूर्वजांची मृत्यू तिथी आठवत नसेल किंवा माहीत नसेल, तर सर्वपित्री अमावास्येच्या दिवशी सर्वांचे श्राद्ध/तर्पण करता येते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit