Dharma Sangrah

Sarva Pitru Amavasya 2024: सर्वार्थ सिद्धी योगमध्ये सर्व पितृ अमावस्या, पितरांना प्रसन्न करण्यासाठी 5 सोपे उपाय

Updated: सोमवार, 30 सप्टेंबर 2024 (16:18 IST)
 
2. सर्वपित्री अमावस्येला तर्पण आणि पिंड दान करा -
सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी तर्पण आणि पिंड दानाचे विशेष महत्त्व आहे. उकडलेल्या तांदळात गाईचे दूध, तूप, गूळ आणि मध मिसळून पिंड तयार केले जातात आणि पितरांना अर्पण केल्यानंतर ते पाण्यात विसर्जित केले जातात. पिंडदानासोबत काळे तीळ, जव, कुश आणि पांढरी फुले पाण्यात मिसळून अर्पण केली जातात. पिंडा बनवल्यानंतर हातात कुशा, जव, काळे तीळ, अक्षत आणि पाणी घेऊन संकल्प करावा. यानंतर या मंत्राचा जप करावा. "ॐ अद्य श्रुतिस्मृतिपुराणोक्त सर्व सांसारिक सुख-समृद्धि प्राप्ति च वंश-वृद्धि हेतव देवऋषिमनुष्यपितृतर्पणम च अहं करिष्ये।"
 
3. सर्पपित्री अमावस्येला दानधर्म करा -
या दिवशी गरीबांना जास्तीत जास्त दान करावे. जसे की छत्री, शूज आणि चप्पल, पलंग, घोंगडी, फेटा, आरसा, कंगवा, टोपी, औषध, धान्य, तीळ, कपडे, सोने, तूप, मीठ, गूळ, कापूस, अन्न, दिवा, धन दान इ. यापैकी जो कोणी आपल्या क्षमतेनुसार दान करू शकतो, कृपया दान करा.
 
4. सर्पपित्री अमावस्येला गूळ आणि तुपाचा धूप -
सलग 16 दिवस सकाळ-संध्याकाळ घरामध्ये दुपारच्या वेळी कांडा म्हणजेच उपला जाळून त्यावर गुळात तूप मिसळून उदबत्ती लावावी. त्या मडक्यावरील अग्नीला काही घरगुती अन्न अर्पण करावे. प्रत्येकाच्या नावाला सूर्यप्रकाश द्या. 16 दिवस देऊ शकत नसल्यास सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी धूप द्यावा.
 
5. सर्पपित्री अमावस्येला झाडाची पूजा करा -
या दिवशी पिंपळ किंवा वडाच्या झाडाला जल अर्पण करून त्याखाली दिवा लावावा. तसेच पिंपळाच्या झाडाची प्रदक्षिणा करावी. पिठात साखर मिसळून तिथल्या मुंग्यांना अर्पण करा.
 
सर्वपित्री अमावस्येला श्राद्ध करण्याची पद्धत, पितरांचे श्राद्ध कसे करावे:-
श्राद्ध साहित्य : तांब्याचा लोटा, पळी किंवा चमचा, ताम्हण, काळे तीळ, जवस, कच्चं दूध, पांढरी फुलं, तांदूळ, तुळस, कुशाचे आसन, कुश, धोतर, तूप, गुळ, मध, यज्ञोपवित, चंदन, गुलाबाची फुले, हार-फुलं, सुपारी इतर साहित्य एकत्र करा. महिलांनी शुद्ध होऊन पितरांसाठी भोजन तयार करावे.
 
1. आधी धोतर नेसून, यज्ञोपवित धारण करुन कुशाच्या आसानावर पूर्वमुखी होऊन बसावे. देव, ऋषी आणि पितरांसाठी तुपाचा दिवा लावावा. चंदन धूप जाळावी. हा अर्पित करावे. सुपारी ठेवावी.
 
2. यानंतर एका भांड्यात तीळ, कच्चे दूध, जव, तुळस आणि पवित्र पाणी एकत्र करून ठेवा. जवळ एक ताम्हण ठेवा ज्यामध्ये भांड्यातून पाणी सोडले जाईल.
 
3. आसनावर बसून तीनदा आचमन करा. ॐ केशवाय नम:, ॐ माधवाय नम:, ॐ गोविन्दाय नम: उच्चारण करा.
 
4. आचमनानंतर हात धुवून स्वतःवर पाणी शिंपडावे म्हणजे शुद्ध व्हा, नंतर गायत्री मंत्राचा उच्चार करून शिखा बांधा, तिलक लावा, अंगठीला पवित्र कुशे (अंगठी बनवा) घाला आणि पाणी, सुपारी घ्या, नाणे, फुल हातात 
 
घेऊन खालील संकल्प घ्या.
 
5. तुमचे नाव आणि गोत्र उच्चार करा आणि नंतर म्हणा अथ् श्रुतिस्मृतिपुराणोक्तफलप्राप्त्यर्थ देवर्षिमनुष्यपितृतर्पणम करिष्ये।।
 
6. यानंतर त्यात पाणी, कच्चे दूध, गुलाबाच्या पाकळ्या टाकून तांदूळ हातात घेऊन देव आणि ऋषींचे आवाहन करावे. पूर्वेकडे तोंड करून बसा आणि पवित्र जानवे ठेवा. कुशाचा पुढचा भाग पूर्व दिशेला ठेवावा, 
 
देवतीर्थातून म्हणजेच उजव्या हाताच्या बोटांच्या टोकापासून तर्पण अर्पण करावे. म्हणजेच मडक्यातून पाणी घेऊन ते बोटांनी तर्भात अर्पण करावे.
 
7. याचप्रकारे उत्तरेकडे मुख करुन ऋषींना तर्पण द्या. आता उत्तरेकडे तोंड करून, पवित्र जानवे (जपमासारखा) धारण करा आणि आलथीपालथी घालून बसा आणि आपल्या तळहातांमध्ये पाणी घाला आणि ते 
 
परमात्म्याला अर्पण करा.
 
8. लक्षात ठेवा की बोटांनी देवांना आणि अंगठ्याने पितरांना जल अर्पण केले जाते.
 
9. यानंतर दक्षिणेकडे तोंड करून बसा, उजव्या खांद्यावरील जानवं डाव्या हाताखाली घ्या, ताटात काळे तीळ सोडा, नंतर हातात काळे तीळ घ्या आणि आपल्या पूर्वजांना आवाहन करा - ॐ आगच्छन्तु में पितर इमम 
 
ग्रहन्तु जलान्जलिम। नंतर पितृतीर्थापासून म्हणजेच अंगठा आणि तर्जनी यांच्यामध्ये नैवेद्य दाखवावा.
 
10. तर्पण करताना आपले गोत्र उच्चार करा, गोत्रे अस्मत्पितामह (वडिलांचे नाव) वसुरूपत् तृप्यतमिदं तिलोदकम गंगा जलं वा तस्मै स्वधा नमः, तस्मै स्वधा नमः, तस्मै स्वधा नमः। या मंत्राने आजोबा आणि पंजोबा 
 
यांनाही 3 वेळा जल अर्पण करा. तसेच तीन पिढ्यांची नावे घेऊन पाणी द्या. या मंत्राचा जप केल्यानंतर पूर्व दिशेला 16 वेळा, उत्तर दिशेला 7 वेळा आणि दक्षिण दिशेला 14 वेळा जलंजली द्या. जर तुम्हाला नावे 
 
आठवत नसतील तर रुद्र, विष्णू आणि ब्रह्माजींची नावे घ्या. देवाने सूर्याला जल अर्पण करावे.
 
11. यानंतर हातात जल घेऊन ॐ विष्णवे नम: ॐ विष्णवे नम: ॐ विष्णवे नम: बोलून हे कर्म भगवान विष्णूच्या चरणी सोडा. या कर्माने तुमचे पूर्वज खूप आनंदी होतील आणि तुमची इच्छा पूर्ण होईल.
 
कसे करावे पिंडदान ( Pitru tarpan pind daan ) :
1. तांदूळ उकळून त्यात गाईचे दूध, तूप, गूळ आणि मध घालून तीन गोळे बनवले जातात.
 
2. प्रथम तीन शरीरे बनवा. वडील, आजोबा आणि पणजोबा. वडील हयात असतील तर आजोबा, पणजोबा आणि त्यांचे पूर्वज यांच्या नावाने पिंड तयार होतात.
 
3. उजव्या खांद्यावर जानवं धारण करून दक्षिणेकडे तोंड करून पितरांना त्या वस्तू अर्पण करणे याला पिंड दान म्हणतात.
 
4. प्रथम पिंड तयार करा आणि नंतर तांदूळ, कच्चे सूत्र, मिठाई, फुले, जव, तीळ आणि दही यांनी त्याची पूजा करा. पूजा करताना उदबत्ती पेटवावी.
 
5. पिंड हातात घेऊन, 'इदम् पिंड (पूर्वजाचे नाव घ्या) तेभ्यः स्वधा' या मंत्राचा जप करून, अंगठा आणि तर्जनी यांच्यामधून पिंड सोडवा.
 
6. पिंड दान केल्यानंतर, पितरांचे ध्यान करा आणि पितृदेवता आर्यमाचे देखील ध्यान करा. आता पिंड उचला आणि बाजूला ठेवा आणि नंतर नदीत तरंगवा.
 
सर्व पितृ अमावस्या काय करावे
1. पितरांसाठी उदबत्ती जाळून त्यावर गूळ आणि तुपाचा धूप करावा. त्याचप्रमाणे पितरांसाठी तयार केलेल्या अन्नाचा काही भाग अर्पण करावा.
 
2. उदबत्तीनंतर पाच नैवेद्य दाखवावे ज्याला पंचबली म्हणतात. देव, गाय, कावळा, कुत्रा, पिंपळाला नैवेद्य दाखवावा.
 
3. पंचबली कर्मानंतर ब्राह्मण भोजन घाला आपल्या क्षमतेनुसार ब्राह्मणांना दक्षिणा द्या.
 
4. यासोबतच जावई, पुतणे, मामा, नातू आणि कुटुंबातील सर्व सदस्यांना पोटभर जेवण करून दक्षिणा द्यावी.
 
सर्व पितृ अमावस्या काय करू नका
या दिवशी घरगुती कलह करू नका, मांसाहार, वांगी, कांदा, लसूण, शिळे अन्न, पांढरे तीळ, मुळा, काळे मीठ, सत्तू, जिरे, मसूर, मोहरी, हरभरा इ. प्रतिबंधित मानले जाते. जर कोणी त्यांचा वापर केला तर पूर्वजांना राग 
 
येतो. दारू पिणे, मांसाहार करणे, श्राद्धाच्या वेळी शुभ कार्य करणे, खोटे बोलणे, व्याजाचा व्यवसाय करणे यामुळे पितरांची नाराजी होते.

सर्व पहा

Surya Dev Mantra: सूर्याच्या 7 शक्तिशाली मंत्र जपल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात, रविवारी कोणत्याही एका मंत्राचा जप करा

वराह जयंती २०२६: भगवान वराहाची पूजा करणे महत्त्वाचे का आहे? हा अवतार कोणी घेतला? कथा जाणून घ्या

गणेशोत्सवासाठी खास नैवेद्य: जिभेवर विरघळणारा केळी बेसन हलवा; Banana Besan Halwa

Happy Ganesh Chaturthi Wishes Images 2026 गणेश चतुर्थी शुभेच्छा फोटो

नवसाला पावणारे भारतातील अत्यंत जागृत आणि प्रसिद्ध गणेश मंदिरे Famous Ganesh Temples in India

सर्व पहा

Ganesh Chaturthi 2026 Sthapana Shubh Muhurat: १४ सप्टेंबर रोजी गणपती स्थापना शुभ मुहूर्त

देवांना अत्यंत प्रिय असणाऱ्या या फुलांच्या माळा अर्पण करा; मिळवा विशेष आशीर्वाद!

गणपती बाप्पाच्या स्वागतासाठी ३ प्रकारच्या चॉकलेट मोदकांची रेसिपी

कॅल्शियमची कमतरता दूर करण्यासाठी रोजच्या आहारात हे पदार्थ खा; हाडे आणि दात राहतील मजबूत!

खाऊन योग करणे योग्य आहे की अयोग्य, जेवणानंतर योगा करण्याचे परिणाम जाणून घ्या

पुढील लेख
Show comments