दिवाळी फराळाची तयारी आधीच करायची आहे? कोणते पदार्थ किती दिवस टिकतात?
दिवाळीच्या फराळाची धावपळ टाळण्यासाठी योग्य नियोजन करून पदार्थांनुसार त्यांची तयारी करणे फायदेशीर ठरते. फराळाचे पदार्थ तळलेले, सुके किंवा ओलसर यानुसार त्यांचा टिकण्याचा कालावधी वेगवेगळा असतो. कोणता पदार्थ किती दिवस टिकतो आणि तयारी कधी सुरू करावी, याचे सविस्तर नियोजन खालीलप्रमाणे आहे:
१. महिनाभर किंवा त्याहून अधिक टिकणारे पदार्थ (सुरुवातीला बनवावे)
चिवडा, शेव, चकली: हे कोरडे आणि तळलेले पदार्थ हवाबंद डब्यात ठेवल्यास साधारण ३ ते ४ आठवडे (महिनाभर) कुरकुरीत आणि चांगले टिकतात.
शंकरपाळे व अनारसे: गोड किंवा तिखट शंकरपाळे आणि अनारसे हवाबंद डब्यात १ ते १.५ महिना सहज टिकतात.
बेसन लाडू / रवा लाडू: हे लाडू कोरडे असल्याने १५ ते २० दिवस किंवा योग्य साठवणुकीत महिनाभर टिकतात.
२. १० ते १५ दिवस टिकणारे पदार्थ
करंजी: हवाबंद डब्यात व्यवस्थित तळलेली करंजी १० ते १५ दिवस चांगली राहते.
सुकामेवा किंवा खोबऱ्याची वडी: कोरड्या स्वरूपात बनवलेली बर्फी किंवा वडी १० दिवस टिकते.
३. २ ते ४ दिवस टिकणारे पदार्थ (सर्वात शेवटी किंवा कमी प्रमाणात बनवावे)
मावा/खव्याचे पदार्थ (पेढे, बर्फी, गुलाबजाम): खवा किंवा दुधापासून बनवलेल्या मिठाई बाहेरील तापमानाला २ ते ३ दिवस आणि फ्रीजमध्ये ७ दिवस टिकतात, त्यामुळे त्या शेवटच्या टप्प्यात बनवाव्यात.
आधीच तयारी करताना घ्यावयाची महत्त्वाची काळजी
मसाले व पीठांची तयारी: दिवाळीच्या २ आठवडे आधी चकलीची भाजणी, बेसनाचे पीठ आणि आवश्यक मसाले तयार करून ठेवावेत.
चिवड्यासाठी लागणारे खोबऱ्याचे काप, शेंगदाणे आणि काजू आधीच तळून किंवा भाजून ठेवता येतात.
हवाबंद डब्यांचा वापर: तळलेले पदार्थ पूर्णपणे थंड झाल्यावरच हवाबंद डब्यात भरावेत. गरम असताना भरल्यास वाफेमुळे पदार्थ मऊ पडतात.
तिखट आणि गोड पदार्थ वेगवेगळ्या डब्यात ठेवावेत, जेणेकरून एकमेकांचा वास किंवा चव पदार्थाला लागत नाही.
तळण्यासाठी साजूक तूप किंवा ताजे तेल: दीर्घकाळ टिकणाऱ्या पदार्थांसाठी ताजे तेल वापरावे. जुने किंवा वापरलेले तेल वापरल्यास काही दिवसांनी पदार्थाला खवट वास येतो.
करंजी व अनारसे साठवणूक: करंजीचे सारण बनवताना ओले खोबरे वापरण्याऐवजी सुके खोबरेच वापरावे, यामुळे करंजी महिनाभर छान टिकते.
फराळ जास्त काळ टिकवण्यासाठी काही महत्त्वाच्या टिप्स:
थंड होऊ द्या: फराळ तळल्यानंतर किंवा भाजल्यानंतर तो पूर्णपणे थंड होऊ द्या, त्यानंतरच डब्यात भरा (गरम पदार्थ ठेवल्यास वाफेने मऊ पडतात).
हवाबंद डबे: सर्व पदार्थ नेहमी स्वच्छ, कोरड्या आणि काचेच्या किंवा चांगल्या स्टीलच्या हवाबंद डब्यात ठेवा.
ओले हात लावू नये: गोड किंवा खव्याच्या पदार्थांना किंवा तळलेल्या वस्तूंना ओल्या हाताने हात लावू नका, यामुळे बुरशी किंवा खवटपणा येऊ शकतो.
