1. धर्म
  2. हिंदू
  3. हिंदू धर्माविषयी
  4. Amla Navami 2026 date time puja vidhi

आवळा नवमी २०२६: तारीख, शुभ मुहूर्त, पूजा विधी आणि या दिवसाचे धार्मिक महत्त्व जाणून घ्या!

हिंदू धर्मशास्त्रानुसार कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षातील नवमी तिथीला 'आवळा नवमी' किंवा 'अक्षय नवमी' साजरी केली जाते. या दिवशी आवळ्याच्या वृक्षाची पूजा करण्याचे विशेष महत्त्व आहे. २०२६ मधील आवळा नवमीची तारीख, शुभ मुहूर्त, पूजा विधी आणि धार्मिक महत्त्व खालीलप्रमाणे आहे:
 
आवळा नवमी २०२६: तारीख आणि तिथी
तारीख:  बुधवार, १८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी 
पूर्वाह्न पूजा मुहूर्त: सकाळी ०६:४६ ते दुपारी १२:०६
नवमी तिथी सुरू होते: १८ नोव्हेंबर २०२६, सकाळी ०६:०४ वाजता
नवमी तिथी संपेल: १९ नोव्हेंबर २०२६, सकाळी ०७:०५
 
अक्षय नवमीच्या पूजेसाठी आणि इतर शुभ कार्यांसाठी 'चोघडिया' वेळा 
लाभ चोघडिया: सकाळी ६:४६ ते सकाळी ८:०६
अमृत ​​चोघडिया: सकाळी ८:०६ ते सकाळी ९:२६
शुभ चोघडिया: सकाळी १०:४६ ते दुपारी १२:०६ पर्यंत
लाभ चोघडिया: संध्याकाळी ४:०६ ते संध्याकाळी ५:२६
शुभ चोघडिया: संध्याकाळी ७:०६ते रात्री ८:४६ पर्यंत
अमृत ​​चोघडिया : रात्री ८:४६ ते रात्री १०:२६
 
पूजा विधी (कशी करावी पूजा?)
संकल्प आणि स्नान: या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्रे परिधान करून पूजेचा संकल्प करावा.
 
वृक्ष पूजन: आवळ्याच्या झाडाखाली जाऊन तेथील जागा स्वच्छ करावी. झाडाच्या मुळाशी शुद्ध पाणी आणि कच्चे दूध अर्पण करावे.
 
अलंकार आणि अर्पण: आवळ्याच्या झाडाला हळद, कुंकू, अक्षता, चंदन आणि फुले अर्पण करावीत. धूप व तुपाचा दिवा लावावा.
 
प्रदक्षिणा: झाडाच्या खोडाला कापसाचा दोरा (सूत) गुंडाळत १०८ किंवा किमान ७ वेळा प्रदक्षिणा घालाव्यात. प्रदक्षिणा घालताना भगवान विष्णूंच्या मंत्रांचा जप करावा.
 
नैवेद्य आणि भोजन: पूजेनंतर आवळ्याच्या झाडाला मिठाई किंवा खीर-पुरीचा नैवेद्य दाखवावा. परंपरेनुसार या दिवशी आवळ्याच्या झाडाखाली बसून सहकुटुंब भोजन (वनभोजन) करण्याची प्रथा आहे.
 
दान: पूजेनंतर गरजू व्यक्ती किंवा ब्राह्मणाला अन्न, वस्त्र किंवा आवळ्याचे दान करावे.
 
आवळा नवमीचे धार्मिक आणि वैज्ञानिक महत्त्व
भगवान विष्णू आणि लक्ष्मीचा वास: पौराणिक कथेनुसार, आवळ्याच्या झाडामध्ये साक्षात भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मी यांचा वास असतो. त्यामुळे या झाडाची पूजा केल्याने एकाच वेळी विष्णू आणि लक्ष्मी या दोघांचाही आशीर्वाद प्राप्त होतो.
 
अक्षय पुण्यप्राप्ती: या दिवसाला 'अक्षय नवमी' असेही म्हणतात. 'अक्षय' म्हणजे ज्याचा कधीही क्षय (नाश) होत नाही. या दिवशी केलेले दान, जप आणि पुण्यकर्म हे जन्मोजन्मी अक्षय फळ देणारे मानले जाते.
 
माता लक्ष्मीची कथा: एका कथेनुसार, माता लक्ष्मी पृथ्वीवर भ्रमण करत असताना त्यांना भगवान विष्णू आणि भगवान शिव यांची एकत्र पूजा करण्याची इच्छा झाली. तेव्हा त्यांनी आवळ्याच्या वृक्षाची पूजा केली, कारण आवळ्यामध्ये तुळस (विष्णूप्रिय) आणि बेल (शिवप्रिय) या दोन्हींचे गुण असतात.
 
आरोग्यदायी महत्त्व: कार्तिक महिन्यात हिवाळ्याची चाहूल लागलेली असते. या काळात आवळा खाणे आरोग्यासाठी अत्यंत गुणकारी असते. आवळ्यामध्ये व्हिटॅमिन 'सी' मुबलक प्रमाणात असते, जे रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते. म्हणूनच या दिवशी आवळ्याच्या सेवनाला विशेष महत्त्व दिले जाते.
पुढील लेख
मारुतीरायाची कृपा प्राप्त करण्यासाठी मंगळवारी या प्रकारे आराधना करावी