देवपूजा करताना 'या' ५ चुका टाळा! जाणून घ्या शास्त्रात सांगितलेली योग्य पद्धत
दररोज देवपूजा करताना काही लहान पण अत्यंत महत्त्वाच्या गोष्टींकडे लक्ष देणे आपल्या पारंपरिक आणि आध्यात्मिक पद्धतींमध्ये अत्यंत पवित्र मानले गेले आहे. या छोट्या गोष्टींमुळे घरातील सकारात्मक ऊर्जा वाढते आणि पूजेचे पूर्ण फळ मिळते.
या पारंपरिक पद्धती आणि नियम खालीलप्रमाणे आहेत:
१. पूजेची पूर्वतयारी आणि दिशा
• दिशा: देवघर नेहमी पूर्व किंवा उत्तर-पूर्व (ईशान्य) दिशेला असावे. पूजा करताना आपले तोंड पूर्व किंवा उत्तर दिशेला असावे.
• आसन: पूजेला बसताना कधीही थेट जमिनीवर बसू नये. लोकरीचे किंवा चटईचे आसन आवर्जून वापरावे.
• स्वच्छता: देवाचे कपडे, भांडी आणि देवघर रोज स्वच्छ करावे. शिळी फुले रोज सकाळी बदलून घ्यावीत.
२. फुले आणि अक्षता वाहण्याचे नियम
• अक्षता: देवाला वाहिल्या जाणाऱ्या अक्षता (तांदूळ) अखंड असाव्यात, म्हणजेच ते तुकडा तांदूळ नसावेत. तांदूळ थोडे ओले करून किंवा त्यांना हळद-कुंकू लावून मगच वाहावे.
• फुले: देवाला नेहमी ताजी आणि सुवासिक फुले वाहावीत. जमिनीवर पडलेली किंवा सुकलेली फुले देवाला वाहू नयेत.
• तळहाताचा वापर: फुले वाहताना ती नेहमी हाताचे तळवे देवाकडे करून वाहावीत, उलट्या हाताने वाहू नयेत.
३. दिवा आणि अगरबत्तीचे महत्त्व
• दिव्याची दिशा: दिव्याची वात पूर्व किंवा उत्तर दिशेला असावी. पूजेच्या वेळी दिवा देवाच्या उजव्या बाजूला (तुमच्या डाव्या बाजूला) असावा.
• तूप वि. तेल: शक्यतो गाईच्या तुपाचा दिवा लावावा. जर तेलाचा दिवा लावणार असाल, तर तो देवाच्या डाव्या बाजूला ठेवावा.
• एक दिवा, एक ज्योत: एका दिव्याने दुसरा दिवा कधीही पेटवू नये.
४. नैवेद्य दाखवण्याची योग्य पद्धत
• ताट जमिनीवर ठेवू नका: नैवेद्याचे ताट थेट जमिनीवर न ठेवता त्यावर थोडे पाणी शिंपडून (चौकोन करून) किंवा पाटावर ठेवावे.
• तुलसीपत्र: विष्णू, बाळकृष्ण किंवा इतर देवांना नैवेद्य दाखवताना त्यात तुळशीचे पान आवर्जून ठेवावे. (लक्षात ठेवा: गणपतीला तुळस वाहू नये, तर दुर्वा वाहाव्यात).
• झाकून ठेवा: नैवेद्य दाखवल्यानंतर काही वेळ तो झाकून ठेवावा.
५. इतर लहान पण महत्त्वाच्या गोष्टी
• शंख आणि घंटा: पूजेची सुरुवात करताना आणि आरतीच्या वेळी घंटा नाद किंवा शंखनाद नक्की करावा. यामुळे घरातील नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते.
• तांब्या (कलश): देवघरात नेहमी एका तांब्यात शुद्ध पाणी भरून ठेवावे आणि ते रोज बदलावे.
• प्रदक्षिणा: पूजा आणि आरती झाल्यानंतर स्वतःभोवती तीन वेळा फिरून (आत्मप्रदक्षिणा) देवाला नमस्कार करावा.
या छोट्या गोष्टी केवळ परंपरा नसून, त्या आपल्याला पूजेमध्ये एकाग्रता साधण्यास आणि मनाला शांतता मिळवून देण्यास मदत करतात.
