दशा माता व्रत हे प्रामुख्याने स्त्रिया आपल्या कुटुंबाच्या सुखासाठी, समृद्धीसाठी करतात. हिंदू धर्मात, विशेषतः राजस्थान, मध्य प्रदेश, गुजरात आणि महाराष्ट्रातील काही प्रदेशांमध्ये दशा माता व्रत श्रद्धेने आणि श्रद्धेने पाळले जाते. दशा माता व्रत श्रद्धा आणि कौटुंबिक कल्याणाशी संबंधित एक महत्त्वाचे धार्मिक व्रत आहे. जीवनातील कठीण परिस्थितीवर मात करून आनंद आणि समृद्धी मिळविण्याच्या इच्छेने हा उपवास पाळला जातो.
दशा माता व्रत कधी पाळले जाते?
हे व्रत फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील दशमी तिथीला पाळले जाते. होळीच्या दहा दिवसांनंतर हा सण येतो. यंदा २०२६ मध्ये, दशा माता व्रत १३ मार्च रोजी आहे. ही दशमी तिथी १३ मार्च रोजी सकाळी ६:२८ वाजता सुरू होईल आणि १४ मार्च रोजी सकाळी ८:१० पर्यंत चालेल.
असे मानले जाते की जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला सततच्या समस्या, आर्थिक अडचणी किंवा अशुभ घटनांचा सामना करावा लागतो तेव्हा त्याला "वाईट दशा" म्हणतात. अशा परिस्थितीत, दशा मातेची पूजा आणि उपवास केल्याने नकारात्मक परिस्थिती दूर होते आणि आनंद, शांती आणि समृद्धी मिळते.
दशा माता व्रताचे महत्त्व
हिंदू परंपरेत दशा माता व्रताचे विशेष महत्त्व आहे, कारण ते घरातून नकारात्मक ऊर्जा आणि दुर्दैव दूर करण्यासाठी पाळले जाते. हे व्रत कुटुंबात सुख, समृद्धी आणि शांती आणते. जीवनातील अडचणी आणि आर्थिक संकटांवर मात करण्यासाठी देखील हे फायदेशीर मानले जाते. महिला त्यांच्या मुलांच्या आणि पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि कल्याणासाठी देखील हे व्रत पाळतात. असे मानले जाते की खऱ्या मनाने दशा मातेची पूजा केल्याने जीवनातील वाईट काळ संपतो आणि शुभ काळ सुरू होतो. 'दशा' म्हणजे स्थिती किंवा परिस्थिती. असे मानले जाते की हे व्रत केल्याने घराची आर्थिक स्थिती सुधारते आणि कुटुंबातील संकटे दूर होतात. विवाहित स्त्रिया पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी हे व्रत करतात.
घरात लक्ष्मीचा वास राहावा आणि गरिबी दूर व्हावी हा यामागचा मुख्य उद्देश असतो.
कुंडलीतील ग्रहांची वाईट दशा सुधारण्यासाठी हे व्रत फलदायी मानले जाते.
दशा माता व्रताची पूजा करण्याची पद्धत
१. दशा माता व्रताच्या दिवशी, सकाळी लवकर उठा, स्नान करा आणि स्वच्छ कपडे घाला.
२. तुमच्या घरातील पूजास्थळ स्वच्छ करा आणि तेथे दशा मातेचा फोटो किंवा मूर्ती स्थापित करा.
३. पूजा करताना रोली, तांदूळ, फुले, दिवा, नारळ आणि प्रसाद अर्पण करा.
४. काही ठिकाणी, पिंपळाच्या झाडाखाली दशामातेची पूजा केली जाते.
५. या पूजेत १० गाठी असलेला कच्चा सुती धागा महत्त्वाचा असतो. त्याला हळद-कुंकू लावून देवासमोर ठेवले जाते.
६. पूजा झाल्यानंतर, दशामातेची कथा ऐकणे किंवा वाचणे आवश्यक मानले जाते.
७. शेवटी, आरती केल्यानंतर, प्रसाद वाटला जातो.
दशामातेचे व्रत कथा
प्राचीन काळी नळ राजा आणि दमयंती राणी सुखाने राज्य करत होते. एके दिवशी एका ब्राह्मणीने राणीला दशा मातेचा १० गाठींचा धागा दिला. राणीने तो श्रद्धेने गळ्यात घातला. मात्र, राजा नळाने तो धागा पाहून रागाच्या भरात तो तोडून टाकला, ज्यामुळे दशा माता कोपली.
परिणामी, राजाचे राज्य गेले, त्याला जंगलात भटकावे लागले आणि अनेक संकटे आली. जेव्हा राजाला आपल्या चुकीची जाणीव झाली, तेव्हा त्याने आणि राणीने पुन्हा १० वर्षे हे व्रत मनोभावे केले. मातेच्या कृपेने राजाला त्याचे गेलेले राज्य आणि वैभव परत मिळाले. तेव्हापासून हे व्रत करण्याची परंपरा सुरू झाली.
