देशात प्रीमियम पेट्रोलच्या किमतीत पुन्हा एकदा वाढ झाली आहे. तेल विपणन कंपन्यांनी XP95, XP100, Power आणि Speed सारख्या प्रीमियम फ्यूल ब्रँड्सच्या किमतीत सुमारे 2 ते 2.3 रुपये प्रति लिटर इतकी वाढ केली आहे. ही वाढ आजपासून प्रभावी झाली असून, सामान्य पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती स्थिर आहेत.
वाढीमागची कारणे
बाजार तज्ज्ञांच्या मते, आंतरराष्ट्रीय बाजारात क्रूड ऑइलच्या किमतींमधील चढ-उतार ही मुख्य कारणे आहेत. मध्य पूर्वेत चालू असलेल्या भू-राजकीय तणावामुळे जागतिक क्रूड ऑइलच्या किमती प्रभावित झाल्या आहेत.
याशिवाय, प्रीमियम पेट्रोलमध्ये मिसळले जाणारे विशेष एडिटिव्ह्स (उच्च ऑक्टेन बूस्टर, परफॉर्मन्स सुधारक कंपाऊंड्स) देखील महाग झाले आहेत. आधीच सामान्य पेट्रोलपेक्षा 5-10 रुपये किंवा अधिक महाग असलेला प्रीमियम फ्यूल आता आणखी महाग होणार आहे.
प्रीमियम फ्यूल डी-रेग्युलेटेड कॅटेगरीत येतो, म्हणजे कंपन्या बाजारभावानुसार त्याची किंमत स्वतंत्रपणे ठरवू शकतात. मागील काही काळापासून मार्केटिंग मार्जिन कमी झाल्यामुळे कंपन्या दबावाखाली होत्या. प्रीमियम सेगमेंटमध्ये मार्जिन जास्त असल्याने कंपन्यांनी आपले नुकसान भरपाईसाठी किंमती वाढवल्या आहेत.
जनतेवर परिणाम
सुखद बाब म्हणजे सामान्य पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत कोणताही बदल झालेला नाही. तेल कंपन्यांनी मागील वेळी मार्च 2024 मध्ये सामान्य पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत 2 रुपये कपात केली होती, आणि त्यानंतर दर स्थिर आहेत.
प्रीमियम पेट्रोलची विक्री एकूण पेट्रोल विक्रीच्या फक्त लहान भागात आहे, त्यामुळे याचा सामान्य उपभोक्त्यावर फारसा परिणाम होणार नाही.
कोणावर जास्त परिणाम होईल?
ही वाढ मुख्यतः हाय-एंड किंवा लग्झरी कार, हाई-परफॉर्मन्स स्पोर्ट्स कार किंवा बाइक्स असलेल्या वाहन मालकांवर परिणाम करेल. प्रीमियम पेट्रोलचा ऑक्टेन नंबर 95 किंवा त्याहून अधिक असतो, जो अशा इंजिनसाठी चांगला परफॉर्मन्स, जलद पिकअप, इंजिनचे दीर्घायुष्य आणि कमी नॉकिंग देतो.
किमतीत 2 रुपयांहून अधिक वाढ झाल्यामुळे या ग्राहकांचे मासिक इंधन बजेट वाढेल. दिल्ली, मुंबई, बंगलुरू आणि पुणे सारख्या मोठ्या शहरांमध्ये प्रीमियम पेट्रोलची दरं आता रेकॉर्ड स्तराजवळ पोहोचू शकतात. काही शहरांमध्ये ही आधीच 110–113 रुपये प्रति लिटर जवळ पोहोचली आहे, आणि वाढीनंतर ही आणखी वाढू शकते.
उपसंहार
ही वाढ त्यांच्यासाठी आव्हान ठरेल जे आपली गाडी उच्च परफॉर्मन्स आणि इंजिन आरोग्यासाठी प्रीमियम फ्यूलवर अवलंबून आहेत. तरीही सामान्य पेट्रोल-डिझेल वापरणाऱ्या लोकांना सध्या कोणतेही अतिरिक्त ओझं येणार नाही.
बाजार तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की, जागतिक स्तरावर क्रूड ऑइलच्या किमती स्थिर झाल्यास प्रीमियम फ्यूलच्या दरातही संतुलन येऊ शकते. उपभोक्त्यांना सल्ला: आपल्या गाडीच्या मॅन्युअलनुसारच इंधन वापरा आणि अनावश्यक खर्च टाळा.
