शुक्रवार, 2 डिसेंबर 2022
  1. मराठी बातम्या
  2. आज-काल
  3. मंथन
Written By
Last Modified रविवार, 2 ऑक्टोबर 2022 (11:13 IST)

लाल बहादूर शास्त्री जयंती : लाल बहादूर शास्त्री यांच्या जीवनाबद्दल काही खास गोष्टी

Lal Bahadur Shastri
1- देशाचे दुसरे पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांचा जन्म 2 ऑक्टोबर 1904 रोजी उत्तर प्रदेशातील मुगलसराय येथे झाला. वयाच्या अवघ्या दीडव्या वर्षी त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले, त्यानंतर त्यांच्या आईने कुटुंबाची काळजी घेतली.
2. काही काळानंतर शास्त्री अभ्यासासाठी वाराणसीला गेले आणि तेथे त्यांनी पुढील शिक्षण घेतले. महात्मा गांधींच्या आवाहनावर असहकार चळवळीत सामील झाले तेव्हा शास्त्री केवळ 16 वर्षांचे होते.
3. शास्त्री नंतर वाराणसीतील काशी विद्या पीठात गेले, जिथे ते अनेक राष्ट्रवादी आणि विचारवंतांच्या प्रभावाखाली आले. त्यांनी 'शास्त्री' शैक्षणिक संस्थेतून ग्रॅज्युएशन केले.
4- शास्त्रींनी देशाच्या स्वातंत्र्यातही महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि स्वातंत्र्य चळवळीत सुमारे सात काळ तुरुंगात राहिले.
5- 1946 मध्ये काँग्रेसचे सरकार स्थापन झाल्यावर त्यांची उत्तर प्रदेशचे संसदीय सचिव म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
6- वर्ष 1951 लाल बहादूर शास्त्री नवी दिल्लीत आले. येथे त्यांनी रेल्वे, वाहतूक आणि दळणवळण, वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री यांच्यासह मंत्रिमंडळात अनेक पदे भूषवली.
7- रेल्वेमंत्री असताना रेल्वे अपघातात अनेकांना जीव गमवावा लागला. यामुळे ते इतके हताश झाले की त्यांनी या अपघाताला स्वत:ला जबाबदार मानून पदाचा राजीनामा दिला.
8- 1964 मध्ये देशाचे पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या निधनानंतर शास्त्री देशाचे दुसरे पंतप्रधान बनले. देशाची अन्न आणि दुग्ध उत्पादन क्षमता वाढवण्यासाठी त्यांनी हरित क्रांती आणि श्वेतक्रांती यांना प्रोत्साहन दिले.
9- 1965 मधील भारत-पाकिस्तान युद्धादरम्यान, त्यांनी 'जय जवान' 'जय किसान'चा नारा देशातील 'अन्न टंचाई' दरम्यान सैनिक आणि शेतकऱ्यांचे मनोबल वाढवण्यासाठी दिला होता. त्यावेळी त्यांनी पगार घेणेही बंद केले होते.
10- 11 जानेवारी 1966 रोजी ताश्कंद येथे त्यांचे निधन झाले. तेथे ते पाकिस्तानचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष एम अयुब खान यांच्यासोबत युद्धविरामाच्या घोषणेवर स्वाक्षरी करण्यासाठी आणि युद्ध संपवण्यासाठी पोहोचले.
 
Edited By - Priya Dixit