जागतिक भूक दिन दरवर्षी २८ मे रोजी साजरा केला जातो. २०११ मध्ये 'द हंगर प्रोजेक्ट'ने सुरू केलेली ही एक जागतिक मोहीम आहे, जी तीव्र भुकेबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि जागतिक गरिबी संपवण्यासाठी शाश्वत, समुदाय-आधारित उपायांना प्रेरणा देण्यासाठी समर्पित आहे.
मुख्य ध्येय: जगभरातील प्रत्येकाला खायला पुरेल इतके अन्न उत्पादन होत असले तरी, हवामान बदल, संघर्ष, आर्थिक असमानता आणि अन्नाची नासाडी यांसारख्या प्रणालीगत समस्यांमुळे अब्जावधी लोकांना पुरेसे पोषण मिळत नाही. जागतिक भूक दिनाचा उद्देश खालील बाबींवर लक्ष केंद्रित करून या विरोधाभासाचा सामना करणे आहे.
दीर्घकालीन उपाय: हवामान-अनुकूल शेतीमध्ये गुंतवणूक करणे, अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना (विशेषतः महिलांना) सक्षम करणे आणि शिक्षण देणे.
कुपोषण निर्मूलन: माता आणि मुलांमधील खुंटलेली वाढ, अशक्तपणा आणि पोषक तत्वांची कमतरता यावर मात करणाऱ्या कार्यक्रमांना पाठिंबा देणे.
तुम्ही कसे सहभागी होऊ शकता
स्थानिक उपक्रमांना पाठिंबा द्या: अतिरिक्त अन्न आणि गरजू लोकसंख्या यांच्यातील दरी कमी करणाऱ्या सामुदायिक स्वयंपाकघरे, अन्न बँका किंवा स्थानिक स्वयंसेवी संस्थांना देणगी द्या किंवा स्वयंसेवक म्हणून काम करा.
अन्नाची नासाडी कमी करा: दररोज अन्नाची नासाडी कमी करण्यासाठी आपल्या घरात शाश्वत सवयी लागू करा.
समर्थन आणि शिक्षण: जागतिक मोहिमा आणि स्थानिक संवादांना अधिक प्रभावी करण्यासाठी #WorldHungerDay, #EndHunger, आणि #ZeroHunger यांसारखे हॅशटॅग वापरून सोशल मीडियावर आपला आवाज उठवा.
१. जागतिक भूक दिन (World Hunger Day) कोणी सुरू केला?
जागतिक भूक दिन सुरू करण्याचे श्रेय 'द हंगर प्रोजेक्ट' (The Hunger Project) या आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवी संस्थेला जाते. जागतिक स्तरावरील भुकेच्या समस्येकडे जगाचे लक्ष वेधण्यासाठी त्यांनी २०११ मध्ये या दिवसाची सुरुवात केली.
२. जागतिक भूक दिवस कधी साजरा केला जातो?
दरवर्षी २८ मे रोजी जगभरात 'जागतिक भूक दिन' साजरा केला जातो.
३. जागतिक भूक दिन २०२६ ची संकल्पना (Theme) काय आहे?
जागतिक भूक दिन २०२६ ची अधिकृत संकल्पना खालीलप्रमाणे आहे:
"उत्तम जीवन आणि उज्ज्वल भविष्यासाठी अन्नाचा अधिकार" ("Right to foods for a better life and a better future." )
४. आपण जागतिक भूक दिन का साजरा करतो?
हा दिवस साजरा करण्यामागे अनेक महत्त्वाची कारणे आहेत:
जागरुकता वाढवणे: जगात आजही कोट्यवधी लोकांना पुरेसे अन्न मिळत नाही आणि ते कुपोषणाचा सामना करत आहेत, या गंभीर समस्येबद्दल लोकांमध्ये जागरुकता निर्माण करणे.
दीर्घकालीन उपाय शोधणे: भुकेल्यांना फक्त एका दिवसाचे अन्न देणे हा यामागचा उद्देश नसून, गरिबी, हवामान बदल आणि असमानता यांसारख्या भुकेच्या मूळ कारणांवर कायमस्वरूपी व शाश्वत तोडगा काढणे.
स्वावलंबनाला प्रोत्साहन देणे: विशेषतः महिला आणि लहान शेतकऱ्यांना सक्षम बनवणे, जेणेकरून ते स्वतःचे आणि त्यांच्या समुदायाचे अन्न सुरक्षित करू शकतील.
'झिरो हंगर' (Zero Hunger) चे उद्दिष्ट: संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) शाश्वत विकास ध्येयानुसार (SDG 2) २०३० पर्यंत जगातून भूक पूर्णपणे नष्ट करण्यासाठी जागतिक स्तरावर प्रयत्न गतीमान करणे.
