संबंधित माहिती
- पावसाळ्यात रस्त्यावरील हे 7 पदार्थ खाऊ नका, कारण जाणून घ्या
- Oats Cutlet Recipe पावसाळ्यात आरोग्यदायी ओट्स कटलेट्स बनवा, सोपी पद्धत
- पावसाळ्यात कणीस खाल्ल्याने आरोग्यदायी फायदे मिळतील
- पावसाळ्यात साखरेच्या रुग्णांनी या 7 गोष्टी करू नयेत, अन्यथा समस्या वाढतील
- मान्सूनमध्ये नॉनवेज लवर्स का होतात उदास? तज्ञांप्रमाणे या हंगामात मांसाहाराचे नुकसान काय
Proper diet in the month of Ashadh आषाढ महिन्यात निरोगी राहण्यासाठी आहाराचे नियम
मराठी महिना आषाढ हा ऋतू बदलाचा काळ असतो. या काळात उन्हाळा संपून पावसाळा पूर्णपणे स्थिरावतो. हवामानात दमटपणा वाढतो, सूर्यप्रकाश कमी मिळतो आणि आपल्या शरीरातील जठराग्नी (पचनशक्ती) मंदावते. म्हणूनच या महिन्यात आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी आयुर्वेदात आणि आपल्या संस्कृतीत विशिष्ट आहाराचे नियम सांगितले आहे. आषाढ महिन्यात निरोगी राहण्यासाठी तुमचा आहार कसा असावा, याच्या काही अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स आज आपण पाहणार आहोत.
१. काय खावे? (योग्य आहार)
हलके आणि ताजे अन्न: पचनशक्ती मंद असल्यामुळे सहज पचणारे, गरम आणि ताजे अन्न खावे. उदा. मऊ भात, मुगाची खिचडी, रव्याचा उपमा.
पाचक मसाले: जेवणामध्ये जिरे, मिरी, हिंग, आले, लसूण, ओवा आणि मेथी दाणे यांचा वापर आवर्जून करा. हे मसाले पचनक्रिया सुधारतात आणि गॅस-अपचनाचा त्रास रोखतात.
कडधान्ये आणि डाळी: मुगाची डाळ, मसुराची डाळ यांसारख्या हलक्या डाळींचे वरण किंवा कढण पिणे आरोग्यासाठी उत्तम असते.
भाज्यांची निवड: दुधी भोपळा, पडवळ, कारले, तोंडली, शेवग्याच्या शेंगा यांसारख्या वेलीवर उगवणाऱ्या आणि पाणीदार भाज्या खाव्यात.
कोमट पाणी: पावसाळ्यात पाण्याचे स्त्रोत दूषित होण्याची शक्यता जास्त असते. म्हणूनच पाणी नेहमी उकळून, कोमट करून प्यावे. यामुळे पचनही चांगले होते.
काय खाणे टाळावे? (अयोग्य आहार)
पालेभाज्या टाळाव्यात: आषाढ आणि श्रावण महिन्यात शक्यतो मेथी, पालक, चवळी यांसारख्या पालेभाज्या खाणे टाळावे. पावसाळ्यात या भाज्यांवर कीटक, बॅक्टेरिया आणि चिखल जास्त असतो, ज्यामुळे पोटाचे विकार किंवा इन्फेक्शन होऊ शकते.
मसालेदार आणि तळलेले अन्न: जरी आषाढात तळलेले पदार्थ खाण्याची प्रथा असली (उदा. आषाढ तळणे), तरी रोजच्या आहारात जास्त तेलकट, तिखट, फास्ट फूड आणि मैद्याचे पदार्थ खाणे टाळावे. यामुळे ॲसिडिटी आणि अपचन होते.
शिळे अन्न आणि थंड पेये: फ्रिजमधील शिळे अन्न, थंड पाणी किंवा कोल्ड ड्रिंक्स पूर्णपणे टाळावेत. यामुळे शरीरात 'कफ' आणि 'वात' वाढतो.
मांसाहार कमी करावा (ऐच्छिक): आषाढ महिन्यानंतर श्रावण लागत असल्याने अनेक जण आषाढात मांसाहार (गटारी अमावस्या) करतात. पण हा ऋतू बदलाचा काळ असल्याने जड मांसाहार पचायला कठीण जातो. त्यामुळे अतिप्रमाणात मांसाहार करणे टाळावे.
आषाढ महिन्यातील पारंपारिक खाद्यसंस्कृती
आपल्या संस्कृतीत आषाढ महिन्यात 'आषाढ तळणे' हा प्रकार केला जातो. यामध्ये गूळ-गव्हाचे कापले, पुऱ्या किंवा सुक्या खोबऱ्याचे पदार्थ तळले जातात. यामागे शास्त्रीय कारण असे आहे की, पावसाळ्याच्या सुरुवातीला हवेत गारठा वाढल्यामुळे शरीराला ऊर्जेची गरज असते, जी गूळ आणि गव्हातून मिळते. मात्र, हे पदार्थ प्रमाणातच खावे.
आरोग्य टीप: आषाढ महिन्यात अति खाणे टाळा. भूक असेल त्यापेक्षा थोडे कमी खाणे या ऋतूत आरोग्यासाठी अमृत मानले जाते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
ALSO READ: डाएटिंग शिवाय वजन कसे कमी करावे जाणून घ्या
पुढील लेख
