देशातील अनेक भागांमध्ये सध्या तीव्र थंडीचा परिणाम जाणवत आहे. थंडीपासून आराम मिळवण्यासाठी लोक विविध मार्गांचा अवलंब करतात, त्यापैकी शेकोटी हा सर्वात सामान्य आणि सुलभ पर्याय मानला जातो. विशेषतः ग्रामीण भागात, झोपडपट्ट्या आणि लहान घरांमध्ये शेकोटीचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. तथापि थंडीपासून संरक्षणाचे साधन म्हणून काम करणारी शेकोटी थोडीशी निष्काळजीपणामुळे गंभीर धोका बनू शकते.
दरवर्षी हिवाळ्यात शेकोटीच्या गैरवापराशी संबंधित अपघातांच्या बातम्या येतात. अनेक प्रकरणांमध्ये, लोकांचे आरोग्य बिघडते आणि काही प्रकरणांमध्ये, मृत्यू देखील होतो. म्हणूनच शेकोटीचा वापर विवेकी आणि योग्यरित्या करणे अत्यंत महत्वाचे बनते.
हिवाळ्यात शेकोटी धोकादायक का असू शकतात?
जेव्हा शेकोटी पेटवली जाते तेव्हा कोळसा किंवा लाकूड जळते, ज्यामुळे धूर आणि कार्बन मोनोऑक्साइड निर्माण होतो. हा वायू दिसत नाही किंवा गंधहीन नाही. तो हळूहळू बंद खोलीत जमा होतो आणि व्यक्तीला ते कळत नाही. त्याच्या परिणामांमुळे डोकेदुखी, चक्कर येणे, उलट्या होणे, चिंता आणि श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो. जास्त वेळ संपर्कात राहिल्याने बेशुद्धी येते आणि जीवघेणी परिस्थिती देखील उद्भवू शकते.
डॉक्टरांच्या मते, रात्री शेकोटी पेटवून झोपणे ही सर्वात धोकादायक सवयींपैकी एक आहे. झोपेच्या वेळी एखाद्या व्यक्तीला धोक्याची चिन्हे जाणवत नाहीत, ज्यामुळे खूप गंभीर परिस्थिती उद्भवू शकते.
शेकोटीचा योग्य वापर कसा करावा?
तज्ञांच्या मते, शेकोटी नेहमीच उघड्या किंवा हवेशीर जागेत वापरली पाहिजे. जर घरात शेकोटी पेटवायची असेल तर हवेचा प्रवाह राखण्यासाठी खिडकी किंवा दरवाजा थोडासा उघडा ठेवा.
शेकोटी नेहमी मजबूत आणि सपाट पृष्ठभागावर ठेवा जेणेकरून ती उलटू नये. जळत्या शेकोटीजवळ कपडे, ब्लँकेट किंवा इतर ज्वलनशील पदार्थ ठेवू नका. मुले आणि वृद्धांना यापासून दूर ठेवा, कारण ते अधिक असुरक्षित असतात.
कोणत्या चुका टाळल्या पाहिजेत?
थंडीपासून स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी, बंद खोलीत शेकोटी पेटवून बसतात किंवा झोपतात, जी एक मोठी चूक आहे. शिवाय, जास्त वेळ फायरप्लेसजवळ बसणे, वायुवीजन न करता त्याचा वापर करणे आणि झोपताना ते जळत ठेवणे देखील धोकादायक ठरू शकते. जर तुम्हाला फायरप्लेस वापरताना डोके जळत असेल, चक्कर येत असेल किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असेल तर ताबडतोब बाहेर जा आणि आवश्यक असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
सुरक्षेसाठी या गोष्टी लक्षात ठेवा:
कधीही बंद खोलीत पेटवू नका.
झोपण्यापूर्वी शेकोटी पूर्णपणे विझवा.
वायुवीजन उघडे ठेवा.
मुले आणि वृद्धांवर बारकाईने लक्ष ठेवा.
जर तुम्हाला काही अस्वस्थता वाटत असेल तर ताबडतोब निघून जा.
थोडीशी काळजी, मोठी खबरदारी
हिवाळ्यात शेकोटी निश्चितच आराम देते, परंतु योग्य ज्ञान आणि सावधगिरी आवश्यक आहे. थोडीशी निष्काळजीपणा देखील गंभीर अपघात घडवू शकते. म्हणून थंडीपासून स्वतःचे रक्षण करा, परंतु सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष करू नका. शेकोटीचा योग्य वापर केल्याने तुम्ही आणि तुमचे कुटुंब सुरक्षित राहू शकता.
