प्रदूषणापासून मुलांचे संरक्षण करायचे आहे? योग्य मास्क निवडताना या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा!
वाढत्या वायू प्रदूषणामुळे, PM 2.5 सारखे सूक्ष्म कण श्वासावाटे शरीरात प्रवेश करू शकतात. यांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी कोणता मास्क निवडावा आणि N95 मास्क व इतर मास्कमधील फरक जाणून घ्या.
जसजसे वायु प्रदूषण वाढते, तसतसे हवेतील सूक्ष्म कण श्वासावाटे शरीरात प्रवेश करतात. पीएम २.५ (PM 2.5) हे कण त्यांच्या लहान आकारामुळे विशेषतः चिंतेचे कारण ठरतात. हे कण फुफ्फुसांमध्ये खोलवर पोहोचून श्वसनाच्या समस्या अधिक गंभीर करू शकतात. प्रदूषणामुळे दमा, हृदयरोग आणि श्वसनाचे इतर आजार असलेल्या लोकांच्या समस्या आणखी वाढू शकतात.
अशा परिस्थितीत, सामान्य कापडी किंवा सर्जिकल मास्क पीएम २.५ पासून संरक्षण देऊ शकतात. सूक्ष्म कणांपासून संरक्षणासाठी, व्यवस्थित बसणारा एन९५ रेस्पिरेटर किंवा योग्यरित्या प्रमाणित पार्टिक्युलेट रेस्पिरेटर मास्क वापरा.
N95, सर्जिकल आणि कापडी मास्कमधील फरक
मास्क निवडताना, केवळ त्याची किंमत, रंग किंवा डिझाइन पाहू नका. हवेतील सूक्ष्म कण गाळण्याची त्याची क्षमता विचारात घेणे महत्त्वाचे आहे.
N95 रेस्पिरेटर
योग्यरित्या बसणारा, प्रमाणित N95 रेस्पिरेटर हवेतील किमान ९५ टक्के कण गाळण्यासाठी बनवलेला असतो. जेव्हा मास्क चेहऱ्यावर घट्ट बसतो आणि कडांमधून हवेची गळती कमीत कमी होते, तेव्हा त्याचे फायदे सर्वोत्तम प्रकारे मिळतात.
सर्जिकल मास्क
सर्जिकल मास्कचा मुख्य उद्देश थुंकीचे कण आणि इतर संसर्गाचा धोका कमी करणे हा आहे. ते सहसा सैलसर बसतात, त्यामुळे पीएम २.५ (PM 2.5) सारख्या सूक्ष्म कणांपासून संरक्षण करण्यात ते कमी प्रभावी ठरतात.
कापडी मास्क
संरक्षण हे कापडाची रचना, थर आणि मास्कवर व्यवस्थित बसण्यावर अवलंबून असते. एक सामान्य कापडी मास्क प्रदूषणाच्या सूक्ष्म कणांपासून संपूर्ण संरक्षणाची हमी देत नाही .
इतर प्रमाणित रेस्पिरेटर्स
विशिष्ट मानकांनुसार बनवलेले FFP2 किंवा इतर पार्टिक्युलेट रेस्पिरेटर्स देखील उपयुक्त आहेत. खरेदी करताना प्रमाणन आणि उत्पादनाची सत्यता तपासा.
मुलांसाठी मास्क खरेदी करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?
योग्य आकार निवडा: मास्कने मुलाचे नाक आणि तोंड व्यवस्थित झाकले पाहिजे. तो हनुवटीपर्यंत पोहोचला पाहिजे आणि त्याच्या बाजूंना मोठी फट नसावी.
मास्क व्यवस्थित बसला आहे का ते तपासा: मास्क घातल्यावर, नाकाच्या भोवती किंवा गालांच्या बाजूला जास्त फट राहू नये. मात्र, मास्क इतका घट्टही नसावा की त्यामुळे मुलाला अस्वस्थ वाटेल.
फिल्टरची गुणवत्ता तपासा: सूक्ष्म कणांपासून संरक्षण करण्यासाठी, तुमच्या मुलाच्या चेहऱ्यावर व्यवस्थित बसेल असा प्रमाणित रेस्पिरेटर निवडा.
श्वास घेण्यास त्रास नाही: मास्क घातल्यावर मूल सामान्यपणे श्वास घेऊ शकते की नाही याकडे लक्ष द्या.
आरामदायक डिझाइन निवडा: मास्कच्या पट्ट्यांमुळे त्वचेवर जास्त दाब पडता कामा नये. तसेच, मुलाला तो सहजपणे घालता आणि काढता येणे महत्त्वाचे आहे.
जर खूप प्रदूषण असेल तर मास्क घालण्याव्यतिरिक्त दुसरे काय करावे?
प्रदूषणापासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी मास्क घालणे हा एक मार्ग आहे, परंतु त्यावरच अवलंबून राहणे पुरेसे नाही. हवेची गुणवत्ता खराब असताना इतर उपाययोजना देखील केल्या जाऊ शकतात.
बाहेर जाण्यापूर्वी हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) तपासा: बाहेर जाण्यापूर्वी आपल्या परिसरातील हवा गुणवत्ता निर्देशांक तपासा. प्रदूषणाची पातळी खूप जास्त असल्यास बाहेर जाणे टाळा.
घराबाहेर व्यायाम करणे टाळा: जास्त प्रदूषणाच्या काळात धावणे, सायकल चालवणे किंवा तीव्र शारीरिक हालचाली केल्याने तुमच्या श्वासात प्रदूषक कण जाऊ शकतात. घरातच व्यायाम करणे अधिक चांगले आहे.
खिडक्या आणि दारे बंद ठेवा: जेव्हा बाहेरील प्रदूषण जास्त असते, तेव्हा खिडक्या बंद ठेवल्याने घरात येणाऱ्या प्रदूषित हवेचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होते. तसेच, घरात धूर निर्माण करणाऱ्या वस्तू ठेवणे टाळा.
एअर प्युरिफायरचा वापर करा: खोलीच्या आकारानुसार, योग्य क्षमतेचा HEPA फिल्टर असलेला एअर प्युरिफायर वापरला जाऊ शकतो.
लहान मुले आणि वृद्ध व्यक्तींची विशेष काळजी घ्या: दमा, हृदयरोग किंवा श्वसनाच्या समस्या असलेल्या व्यक्तींनी सावधगिरी बाळगावी. खोकला, धाप लागणे किंवा छातीत अस्वस्थता वाढल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्या.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
