जातक कथा : अनुकरणाशिवाय ज्ञान

Download

Written By: वेबदुनिया फीचर टीम

Published: Fri, 22 May 2026 (20:30 IST)

Kids story : अनेक वर्षांपूर्वीची गोष्ट आहे. एकदा एका देशात दुष्काळ पडला होता. पाण्याअभावी सर्व पिके नष्ट झाली. देशातील लोकांना एक वेळचे जेवणही मिळत नव्हते. अशा वेळी कावळे जंगलात उडून गेले. एका कावळ्याने एका झाडावर घरटे बांधले. त्या झाडाखाली एक तळे होते ज्यामध्ये एक जलकावळा राहत होता. तो दिवसभर पाण्यात उभा राहायचा, कधी मासे पकडायचा, कधी लाटांशी नाचायचा, त्याचे पंख पृष्ठभागावर पसरायचा.

झाडावर बसलेल्या कावळ्याने विचार केला, "मी भुकेने फिरत आहे, तर हा एका वेळी चार मासे आनंदाने गिळंकृत करत आहे. जर मी त्याच्याशी मैत्री केली तर मला खायला नक्कीच काही मासे मिळतील." तो तलावाच्या काठावर उडून आला आणि गोड आवाजात म्हणाला, "मित्रा, तू खूप चपळ आहेस. तू एकाच वेळी तुझ्या चोचीत मासे पकडतोस. मलाही हे कौशल्य शिकव."

ते शिकल्यानंतर तू काय करशील? तुला मासे खावे लागतील. मी तुझ्यासाठी ते पकडेन. त्या दिवसापासून, जलकावळाने बरेच मासे पकडले, काही स्वतः खाल्ले आणि काही त्याच्या मित्रासाठी किनाऱ्यावर सोडले. कावळा त्यांना त्याच्या चोचीत धरून झाडावर बसून त्यांचा आस्वाद घ्यायचा. काही दिवसांनी, तो विचार करू लागला, "मासे पकडण्यात काय मोठी गोष्ट आहे? मीही त्यांना पकडू शकतो.  जलकावळाच्या दयेवर अवलंबून राहणे योग्य नाही." त्या दृढनिश्चयाने तो पाण्यात उतरू लागला.
यावर जलकावळा म्हणाला अरे मित्रा! तू काय करतोयस? पाण्यात जाऊ नकोस. तू जमिनीवरचा कावळा आहे, पाण्याचा कावळा नाही. तुला पाण्यात मासे पकडण्याच्या युक्त्या माहित नाहीत; तू अडचणीत येशील. मी आत्ताच मासे पकडतो,' कावळा अहंकाराने म्हणाला. कावळा पाण्यात उतरला, पण बाहेर पडू शकला नाही. तलाव शेवाळाने भरलेला होता. त्याला शेवाळातून बाहेर येण्याचा अनुभव नव्हता. परिणामी, तो आत गुदमरून मेला.
तात्पर्य : अनुकरण करण्यासाठी देखील बुद्धिमत्ता लागते.

Edited By- Dhanashri Naik