1. लाईफस्टाईल
  2. बाल मैफल
  3. बालकथा
Written By
Last Modified: शनिवार, 14 फेब्रुवारी 2026 (20:30 IST)

पौराणिक कथा : भगवान शिव कोण आहे?

Kids story
आपण पवित्रता आणि सत्याचे अवतार असलेल्या भगवान शिवाचे ध्यान करतो. आपण सर्व देवांमध्ये सर्वोच्च आणि देवांचा देव महादेवाला नमन करतो. 
 
तसेच भगवान शिव हे हिंदू धर्मातील सर्वात पूजनीय देवतांपैकी एक आहे. ते त्रिमूर्तीचा भाग आहे, ज्यामध्ये ब्रह्मा (निर्माता) आणि विष्णू (पालनकर्ता) देखील समाविष्ट आहे. शिवाला विनाश आणि परिवर्तनाचा देव मानला जातो, जो निर्मिती आणि विनाशाच्या चक्राचे प्रतिनिधित्व करतो. शिव शाश्वत आहे, म्हणजे तो काळाच्या पलीकडे आहे आणि अनंत आहे, म्हणजे त्याला कोणतीही मर्यादा नाही. या गुणांमुळे, भगवान शिव हे परम शक्ती मानले जातात.
"शिव" म्हणजे "शुभ". शिव नावाचा अर्थ या शब्दाचे विभाजन करून देखील स्पष्ट केला जाऊ शकतो: "शि" म्हणजे जीवन देणारी ऊर्जा आणि "वा" म्हणजे बदल किंवा सुधारणा. यावरून असे सूचित होते की भगवान शिव हे निर्मिती आणि परिवर्तनाचे देव आहे. तसेच भगवान शिवाचे चित्रण अनेकदा ध्यानस्थ स्थितीत केले जाते, त्यांच्या चेहऱ्यावर शांती आणि शांतीची भावना असते. भगवान शिवाची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये आहे. 
 
तसेच भगवान शिवाच्या कपाळावर तिसरा डोळा आहे, ज्याला "ज्ञानाचा डोळा" किंवा "ज्ञानचक्षु" असेही म्हणतात. शिवाचा तिसरा डोळा ज्ञान आणि सत्य पाहण्याच्या शक्तीचे प्रतीक आहे. शिवाचा तिसरा डोळा उघडणे म्हणजे खऱ्या ज्ञानातून येणाऱ्या अहंकाराचा नाश होय. भगवान शिवाला "त्र्यंबक" म्हणतात, ज्याचा अर्थ "तीन डोळे" आहे.
 
भगवान शिवाला त्यांच्या गळ्यात साप गुंडाळलेला चित्रण केले आहे. हे भय आणि अहंकारावरील त्यांचे नियंत्रण दर्शवते. या गुणामुळे, भगवान शिवाला "नागेश्वर" म्हटले जाते, ज्याचा अर्थ "सर्पांचा देव" असा होतो.
भगवान शिवाचे त्रिशूल हे दर्शविते की ते निर्मिती, संरक्षण आणि विनाश या तिन्ही पैलूंवर नियंत्रण ठेवतात. म्हणूनच, भगवान शिव यांना "शूलपाणी" असे म्हणतात, ज्याचा अर्थ "त्रिशूल धारण करणारा" असा होतो.
Edited By- Dhanashri Naik