तेनालीराम कहाणी : शुभ मुहूर्त आणि पहिली टोपली

Download

Published By: धनश्री नाईक

Updated: Sat, 7 Nov 2026 (16:30 IST)

Kids story : एक वर्षी पाऊस पडला नाही आणि आषाढ महिना रिकामाच गेला. श्रावण महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत हे स्पष्ट झाले की पीक येणार नाही. म्हणूनच, विजयनगरमध्ये प्रत्येक वाईट वर्षात तलाव खोदले जात आणि भिंती उभारल्या जात होत्या.

त्यावेळी अकरा कामे ठरवण्यात आली. सात तलाव, दोन कालवे, एक रस्ता आणि शहराच्या दक्षिणेला एक भिंत. यांमुळे सुमारे चौदा हजार लोकांना चार महिने काम मिळणार होते. कागदपत्रे तयार झाली, करारपत्रे वाटली गेली आणि मजूर येऊ लागले. सर्वाधिक नुकसान झालेल्या गावांमधील लोक आधीच निघून गेले होते, कारण बातमी कागदापेक्षा वेगाने पसरते.
मग शुभ मुहूर्त तपासला गेला. नरहरी हा राजज्योतिषी होता. त्याने हिशोब केला, आणि त्याचे म्हणणे कोणालाच आवडले नाही. पुढच्या चार महिन्यांत कोणतेही नवीन काम सुरू करण्यासाठी एकही शुभ मुहूर्त नव्हता. एकही नाही. पुढचा शुभ दिवस कार्तिक महिन्याच्या दुसऱ्या दिवशी होता. कार्तिक महिना चार महिन्यांनी होता. आणि दुष्काळात चार महिने म्हणजे खूप मोठा काळ असतो.
दरबारात जे घडले तेही केवळ अंदाजावरच अवलंबून होते. अर्ध्या लोकांचा विश्वास होता की ही अंधश्रद्धा आहे आणि दुष्काळात ती सोडून दिली पाहिजे. तर उरलेल्या अर्ध्या लोकांनी याला विरोध केला, कारण त्यांचा विश्वास होता की शुभ मुहूर्ताशिवाय सुरू केलेल्या कोणत्याही कामाचा दोष याच गोष्टीवर टाकला जाईल. नरहरी सुमारे साठ वर्षांचे होते आणि तीस वर्षांपासून या क्षेत्रात काम करत होते. त्यांनी स्वतःचे काहीही सांगितले नाही. ते फक्त म्हणाले की, त्यांनी हिशोब केला आहे आणि तो चुकला नाही, आणि राजा निर्णय घेऊ शकतो.

कृष्णदेवराय दोन दिवस काहीच बोलले नाहीत. ते दोन्ही गोष्टी पाहत होते. एकीकडे, चार महिन्यांनंतर चौदा हजार लोक टोपली उचलण्याच्या स्थितीत नसतील. आणि दुसरीकडे, स्वतःच्या ज्योतिषाचा सल्ला धुडकावून काम सुरू करणे म्हणजे अर्धे नेते काम सुरूच करणार नाहीत. तिसऱ्या दिवशी, तेनालीरामाने नरहरीला एक प्रश्न विचारला. फक्त एकच. त्यांनी तो दरबारात विचारला नाही. ते त्यांच्या घरी गेले आणि तिथे बसून विचारले, "कोणत्या गोष्टीसाठी शुभ वेळ नसते?" नरहरी म्हणाले, "फक्त सुरुवातीसाठी." "फक्त सुरुवातीसाठी?" "हो. जे काम आधीच सुरू आहे त्यावर बंदी नाही. बंदी आहे ती काम सुरू करण्यावर."तेनालीरामाने त्याला त्याच शब्दांत पुन्हा विचारले आणि नरहरीने तेच उत्तर दिले. मग तेनालीरामाने त्याला उद्या दरबारातही तेच सांगायला सांगितले. दुसऱ्या दिवशी त्याने तेच सांगितले. आणि त्याच दिवशी तेनालीरामाने राय यांच्यासमोर आपली बाजू मांडली. "तर मग, महाराज, आपण आजच अकराही कामे सुरू करूया." "आजची वेळ योग्य नाही." "आज नाही. उद्याही नाही. पण परवापर्यंत उरलेली शेवटची चांगली वेळ म्हणजे आज, सूर्यास्तापूर्वीची." नरहरीने पुन्हा एकदा आपला हिशोब तपासला आणि त्याने डोके हलवले. अगदी त्याच संध्याकाळी. "तर मग त्या एका तासात अकराही ठिकाणी काम सुरू करूया." खजिन्याच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, त्या एका तासात चौदा हजार माणसे एकाच वेळी अकरा ठिकाणी पाठवणे शक्य नाही. "चौदा हजारांची गरज नाही," तेनालीरामाने म्हटले. "अकरा माणसे लागतील." त्या संध्याकाळी, त्याच वेळी, अकरा ठिकाणी, प्रत्येक माणसाने मातीची एक टोपली उचलली आणि ती प्रत्येक ठिकाणी टाकली. तीन दिवसांपूर्वीच घोड्यावर स्वार झालेले दूत पाठवण्यात आले होते आणि प्रत्येक ठिकाणी एक माणूस व एक टोपली तयार होती. सर्व अकरा कामे सुरू झाली होती. कामात कोणताही व्यत्यय न आल्याने, पुढील चार महिने काम चालू राहिले. कोणीही याला कपट म्हटले नाही, विशेषतः नरहरीने तर नाहीच. त्याने स्वतः त्या संध्याकाळी आपले घड्याळ दिले आणि नंतर सांगितले की, तेनालीरामाने त्याने दिलेले नियम मोडले नव्हते, तर ते पूर्णपणे स्वीकारले होते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.