चैत्र गौरीच्या पूजेमध्ये उन्हाळ्याच्या सुरुवातीला शरीराला थंडावा देणारे आणि नैसर्गिकरित्या उपलब्ध असलेल्या पदार्थांचा नैवेद्य दाखवण्याची परंपरा आहे. चैत्र गौरीला 'माहेरवाशिण' मानले जाते, त्यामुळे तिला आवडीचे आणि चटपटीत पदार्थ अर्पण केले जातात.
१. कैरीची डाळ (प्रमुख नैवेद्य)
हा चैत्र गौरीचा सर्वात महत्त्वाचा प्रसाद मानला जातो.
कशी बनवतात: हरभऱ्याची डाळ भिजवून ती जाडसर वाटली जाते. त्यात किसलेली कैरी, हिरवी मिरची, आले आणि कोथिंबीर घातली जाते. वरून मोहरी, हिंग आणि कढीपत्त्याची खमंग फोडणी दिली जाते.
वैशिष्ट्य: कैरीचा आंबटपणा आणि डाळीचा खमंगपणा जिभेला चव आणतो.
२. कैरीचे पन्हे
उन्हाळ्याचा तडाखा कमी करण्यासाठी आणि पाहुण्यांचे स्वागत करण्यासाठी हे पेय नैवेद्यात मानाचे असते.
कसे बनवतात: उकडलेल्या कैरीचा गर, गूळ (किंवा साखर), वेलची पूड आणि केशर घालून हे थंडगार पन्हे तयार केले जाते.
३. ओले हरभरे
चैत्र गौरीच्या हळदी-कुंकवाच्या वेळी भिजवलेले ओले हरभरे आवर्जून दिले जातात. हे हरभरे शक्तीवर्धक आणि सात्विक मानले जातात.
४. खिरापत (प्रसाद)
काही ठिकाणी सुके खोबरे आणि पिठीसाखर किंवा खडीसाखर यांची खिरापत करून गौरीला अर्पण केली जाते.
खास चैत्र गौरी 'थाळी'
जर तुम्हाला पूर्ण जेवणाचा नैवेद्य दाखवायचा असेल, तर त्यात खालील पदार्थांचा समावेश करावा:
वरण-भात: साजूक तुपाची धार असलेला मऊ भात.
कढी: पचनासाठी हलकी आणि थंडगार ताकाची कढी.
मठ्ठा: जिरेपूड आणि कोथिंबीर घातलेला मसाला ताक.
बटाट्याची किंवा हरभऱ्याची भाजी: थोडी रस्सेदार आणि झणझणीत भाजी.
पुरी किंवा चपाती: गरम पुरीसोबत कैरीची डाळ खाण्याची एक वेगळीच मजा असते.
काही टिप्स
नैसर्गिक मांडणी: नैवेद्याचे ताट केळीच्या पानावर किंवा चांदीच्या ताटात वाढावे.
थंडावा: चैत्र महिना उष्णतेचा असल्याने सर्व पदार्थ थंड किंवा कोमट असावेत (खूप कडक गरम नकोत).
तुळशीपत्र: प्रत्येक नैवेद्याच्या पदार्थावर तुळशीचे पान नक्की ठेवावे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
