इको रिव्होल्यूशन शुभ लाभ १.० मध्ये भारतातील सर्वात आश्वासक ग्रीन स्टार्टअप्स सन्मानित
हवामान तंत्रज्ञान आणि ग्रामीण विकासातील नाविन्यपूर्ण उपायांना गती देण्यासाठी नवप्रवर्तक, गुंतवणूकदार, धोरणकर्ते आणि शाश्वत विकास नेते विचारमंथन करतात.
देशभरातील ९०० हून अधिक स्टार्टअप्सनी राष्ट्रीय स्पर्धेत भाग घेतला.
आर्ट ऑफ लिव्हिंग आंतरराष्ट्रीय केंद्रामध्ये आयोजित समारंभ
इको रिव्होल्यूशन – शुभ लाभ १.० च्या भव्य समारोप सोहळ्यात शाश्वत विकासाच्या क्षेत्रातील भारतातील सर्वात आश्वासक उद्योजकांचा सन्मान करण्यात आला. ‘स्टार्टअप इंडिया भारत स्टार्टअप चॅलेंज २०२६’ अंतर्गत देशव्यापी शाश्वत विकास-केंद्रित स्टार्टअप मोहिमेतील एक महत्त्वाचा टप्पा असलेला हा कार्यक्रम ‘आर्ट ऑफ लिव्हिंग इंटरनॅशनल सेंटर’ येथे पार पडला.
या दोन दिवसीय शिखर परिषदेत, हरित आणि आत्मनिर्भर भारताच्या उभारणीसाठी नवकल्पनांना नवीन चालना देण्यावर चर्चा करण्यासाठी नवप्रवर्तक, गुंतवणूकदार, धोरणकर्ते, संशोधक आणि उद्योगातील अग्रगण्य तज्ञांनी सहभाग घेतला.
या राष्ट्रीय उपक्रमाला देशभरातील स्टार्टअप्स, संशोधक, शैक्षणिक संस्था आणि परिवर्तन घडवणाऱ्यांकडून ९०० हून अधिक अर्ज प्राप्त झाले. एका कठोर आणि बहुस्तरीय मूल्यांकन प्रक्रियेनंतर, निवडलेल्या सहभागींनी हवामान तंत्रज्ञान, चक्रीय अर्थव्यवस्था, कचऱ्यातून संपत्ती, हरित उत्पादन आणि शाश्वत ग्रामीण विकास यांसारख्या विविध क्षेत्रांमधील त्यांचे नाविन्यपूर्ण आणि विस्तारक्षम उपाय सादर केले.
सर्वोच्च सन्मान, 'इको रिव्होल्यूशन शुभ लाभ १.०', आयएसएम क्लायमाटेकला प्रदान करण्यात आला. संस्थापक दिपाली जाडिया आणि डॉ. हरीश जाडिया यांनी विकसित केलेले हे नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान, पुनर्वापर करण्यास कठीण असलेल्या पॅकेजिंग कचऱ्याचे औद्योगिक कच्च्या मालामध्ये रूपांतर करते आणि त्याला उत्पादन प्रक्रियेत पुन्हा समाविष्ट करते.
अकाला डिझाइन अँड टेक प्रायव्हेट लिमिटेडला प्रथम उपविजेता, तर चेतन पाटील आणि प्रिया यांच्या नेतृत्वाखालील वेस्ट टेक्नॉलॉजीज प्रायव्हेट लिमिटेडला द्वितीय उपविजेता म्हणून घोषित करण्यात आले. विशेष श्रेणीतील पुरस्कारांमध्ये ईसीएमटीला सर्वोत्कृष्ट शाश्वत विकास स्टार्टअप, कोसायकल होरायझन प्रायव्हेट लिमिटेडला सामाजिक प्रभाव पुरस्कार, बनावृतला सर्वोत्कृष्ट ग्रामीण प्रभाव स्टार्टअप आणि इंट्रिन्सिक फाउंड्रीजला सर्वोत्कृष्ट हवामान तंत्रज्ञान स्टार्टअप म्हणून गौरविण्यात आले.
सर्वसाधारण स्टार्टअप स्पर्धांच्या विपरीत, इको क्रांती हा विशेषतः शाश्वत विकास आणि ग्रामीण उन्नतीसाठी समर्पित एक उपक्रम आहे, जो अशा उद्योगांना प्रोत्साहन देतो ज्यांच्या कृतींचा पर्यावरण आणि समाजावर थेट, मोजता येण्याजोगा आणि दीर्घकालीन सकारात्मक परिणाम होतो.श्री श्री ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे (एसएसआरडीपी) संचालक आणि विश्वस्त, देवांग वोरा म्हणाले, “आमच्या मूल्यांशी आणि आदर्शांशी सुसंगत राहून, आमची संस्था अशा लोकांना एकत्र आणू इच्छिते, जे केवळ आर्थिक फायद्यासाठी नव्हे, तर समाजात अर्थपूर्ण बदल घडवण्यासाठी आणि चिरस्थायी प्रभाव निर्माण करण्यासाठी काम करत आहेत.” गुंतवणूकदार संवाद, मार्गदर्शन सत्रे आणि स्टार्टअप प्रदर्शनाव्यतिरिक्त, सहभागींनी सहज समाधी ध्यान कार्यक्रमातही भाग घेतला, जो उद्योजकतेकडे पाहण्याचा आर्ट ऑफ लिव्हिंगचा समग्र आणि संतुलित दृष्टिकोन दर्शवतो.
उद्देशपूर्ण संस्था उभारण्यात आंतरिक संतुलन आणि मानसिक आरोग्याचे महत्त्व अधोरेखित करताना, श्री श्री तत्त्वचे व्यवस्थापकीय संचालक अरविंद वर्चस्वी म्हणाले, "गुरुदेव श्री श्री रविशंकर नेहमीच म्हणाले आहेत की, जेव्हा तुम्ही एखाद्या व्यक्तीमध्ये अदृश्य आणि अमूल्य गुंतवणूक करता, तेव्हा ती व्यक्ती तुम्हाला त्याची अनेक पटींनी परतफेड करते. इको रिव्होल्यूशनची संपूर्ण संकल्पना त्याच मूल्यांपासून प्रेरित आहे, जी गुरुदेवांनी जगभरातील लोकांमध्ये रुजवली आहेत." विजेत्या स्टार्टअप्ससाठी, हे व्यासपीठ केवळ पुरस्कार मिळवण्याची संधी नव्हते, तर त्याने दीर्घकालीन सहकार्य आणि वाढीसाठी नवीन शक्यताही निर्माण केल्या.
आयएसएम क्लायमेटटेकच्या संस्थापिका, दिपाली जाडिया म्हणाल्या, "येथे झालेल्या चर्चा आणि संवाद आमच्यासाठी अत्यंत मोलाचे ठरले आहेत. आम्हाला विश्वास आहे की हा उपक्रम केवळ आजपुरता मर्यादित राहणार नाही, तर येत्या काही वर्षांतही स्टार्टअप्सना सतत मार्गदर्शन आणि पाठिंबा देत राहील." ही शिखर परिषद 'इको रिव्होल्यूशन' मोहिमेच्या वाढत्या सामाजिक प्रभावाचा एक प्रभावी पुरावा देखील ठरली.
गेल्या दोन वर्षांत, ही मोहीम १०,००० हून अधिक घरांपर्यंत पोहोचली असून, जवळपास २०० टन एकदाच वापरला जाणारा प्लास्टिक कचरा पर्यावरणात जाण्यापासून रोखण्यात आला आहे. पुढील दोन वर्षांत, हा उपक्रम १० लाख घरांपर्यंत विस्तारण्याचे, अतिरिक्त १,००० टन एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकचा कचरा रोखण्याचे आणि भारताच्या चक्रीय अर्थव्यवस्थेला अधिक बळकट करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतो.
देवांग वोरा म्हणाले, 'इको क्रांती'चा ठाम विश्वास आहे की बदलाची सुरुवात प्रत्येक घरातून होते आणि शाश्वत विकासाचा पाया आपल्या दैनंदिन जीवनातील लहान, जाणीवपूर्वक आणि जबाबदारीने घेतलेल्या निर्णयांमध्ये दडलेला आहे. उद्योग आणि अंतर्गत व्यापार प्रोत्साहन विभाग (DPIIT) आणि श्री श्री ग्रामीण विकास कार्यक्रम (SSRDP) यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित 'इको क्रांती', भारतासाठी एक शाश्वत, समृद्ध आणि पर्यावरणपूरक भविष्य घडवण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणाऱ्या देशभरातील नाविन्यपूर्ण उद्योजकांना ओळखण्यासाठी, त्यांना मार्गदर्शन करण्यासाठी आणि सक्षम करण्यासाठी एक व्यापक राष्ट्रीय यंत्रणा विकसित करत आहे.
