बालासन करण्याचे फायदे जाणून घ्या; योग्य पद्धत आणि महत्त्वाच्या टिप्स जाणून घ्या
आजच्या वेगवान जीवनात, तणाव, थकवा आणि बराच वेळ बसल्यामुळे शरीरात ताठरपणा जाणवणे सामान्य आहे. अशा परिस्थितीत, काही सोपी योगासने शरीराला आराम देण्यास आणि मनाला शांत करण्यास मदत करू शकतात.
बालासन, ज्याला इंग्रजीमध्ये 'चाइल्ड्स पोज' आणि अनेक योग परंपरांमध्ये 'बालासन' असेही म्हटले जाते, हे एक साधे विश्रांतीचे आसन आहे. या आसनामध्ये, शरीर पुढे वाकवले जाते आणि कपाळ जमिनीवर किंवा एखाद्या आधारावर टेकवले जाते. योगाभ्यासाच्या मधल्या वेळेत आराम करण्यासाठी आणि श्वासावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी हे आसन विशेषतः उपयुक्त आहे. याचा नियमित आणि योग्य सराव केल्यास, पाठ, नितंब आणि मांड्यांच्या स्नायूंना हळुवारपणे ताण देऊन तणाव कमी करण्यास मदत होते.
तथापि, प्रत्येक व्यक्तीची शारीरिक क्षमता वेगवेगळी असते, त्यामुळे आसन करताना शरीरावर ताण येणार नाही याची काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे. चला, शिशुसनाचे सात संभाव्य फायदे, ते करण्याची योग्य पद्धत आणि घ्यावयाची खबरदारी याबद्दल जाणून घेऊया.
बालासनचे फायदे
१. तणाव कमी करण्यास उपयुक्त
बाल आसनात आरामदायी स्थितीत राहून सावकाश आणि खोल श्वास घेतल्याने मन शांत होण्यास मदत होते. दिवसभराच्या धावपळीनंतर आराम करण्यासाठी हे आसन उपयुक्त आहे.
२. पाठीच्या ताठरपणापासून आराम
या आसनातील पुढे वाकण्यामुळे पाठीच्या स्नायूंना हळुवारपणे ताण मिळतो. यामुळे दीर्घकाळ बसल्यामुळे येणारा सर्वसाधारण ताठरपणा कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
३. नितंब आणि मांड्यांमधील लवचिकता
बाल आसनामुळे नितंब, मांड्या आणि घोट्यांना हळुवारपणे ताण मिळतो. नियमित सरावाने या भागांमधील लवचिकता टिकवून ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
४. खांदे सैल सोडा
हात शरीराच्या समोर पसरवल्यास, खांद्यांमध्ये आणि पाठीच्या वरच्या भागात किंचित ताण जाणवू शकतो. अस्वस्थता कायम राहिल्यास, हात शरीराच्या जवळही ठेवता येतात.
५. तुम्हाला तुमच्या श्वासावर लक्ष केंद्रित करण्यास मदत करते
या आसनात शांतपणे श्वास घेतल्याने श्वासावर लक्ष केंद्रित करता येते. यामुळे योगाभ्यासादरम्यान एकाग्रता वाढण्यास मदत होऊ शकते.
६. थकव्यानंतर आराम: योगासनांच्या मधल्या वेळेत आराम करण्यासाठी बाल आसनाचा वापर केला जातो. थोडा वेळ आरामात बसून श्वासावर लक्ष केंद्रित केल्याने शरीराला आराम वाटू शकतो.
७. शारीरिक जाणीव वाढवणे: या आसनादरम्यान शरीराच्या स्थितीकडे आणि स्नायूंमधील ताणाकडे लक्ष दिल्याने आपले शरीर अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास मदत होते.
योग्य पद्धत
सर्वप्रथम, योगा मॅटवर गुडघ्यांवर बसा आणि हळूहळू तुमचे नितंब घोट्यांच्या दिशेने खाली आणा. श्वास बाहेर सोडा, धड पुढे वाकवा आणि कपाळ मॅटवर किंवा मऊ आधारावर टेकवा. तुमचे हात समोरच्या दिशेने पसरवा किंवा शरीराच्या दोन्ही बाजूंना आरामात ठेवा. तुमचे खांदे आणि मान सैल ठेवा आणि सामान्यपणे श्वास घ्या. सुरुवातीला हे आसन २० ते ३० सेकंद धरून ठेवा आणि तुम्हाला सोयीस्कर वाटेल तसे हळूहळू वेळ वाढवा. त्यानंतर, हातांचा आधार घेऊन, हळूहळू खाली बसा.
बालासन करताना खालील खबरदारी घ्या
जर तुम्हाला गुडघ्याला, घोट्याला किंवा पाठीला गंभीर दुखापत झाली असेल, तर तज्ञाचा सल्ला घेतल्याशिवाय हे आसन करू नका. गरोदरपणात हे आसन करण्याचा प्रयत्न करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा प्रशिक्षित योग तज्ञाचा सल्ला घ्या. आधारासाठी तुमच्या गुडघ्यांखाली किंवा कपाळाखाली उशी ठेवता येते. जर तुम्हाला कोणतीही वेदना, चक्कर किंवा अस्वस्थता जाणवली, तर ताबडतोब आसन सोडा.
बाल आसन सोपे आहे, पण त्याचा पुरेपूर सराव करणे महत्त्वाचे आहे. नियमित योगाभ्यास, संतुलित दिनचर्या आणि योग्य तंत्राच्या साहाय्याने, हे आसन तुमच्या विश्रांतीच्या नित्यक्रमाचा एक उपयुक्त भाग बनू शकते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
