Bhai Dooj 2026 भाऊबीज कधी; तिलक लावण्याचा शुभ मुहूर्त आणि पद्धत जाणून घ्या

चौक मांडा: पूजेच्या ठिकाणी तांदळाने एक सुंदर 'चौक' (शुभ आकृती) काढा.

भावाला बसवा: भावाला त्या 'चौका'वर बसवा आणि शुभ मुहूर्तावर त्याच्या कपाळावर टिळक लावा.

आरती आणि भेटवस्तू: टिळक लावल्यानंतर भावाची आरती करा. त्याला फुले, विड्याची पाने, सुपारी, बताशे अर्पण करा.

प्रेम आणि वचन: आरतीनंतर भावाने बहिणीचे आशीर्वाद घ्यावेत; तो आपल्या क्षमतेनुसार तिला भेटवस्तू देऊ शकतो आणि तिचे सदैव रक्षण करण्याचे वचन देऊ शकतो. त्यानंतर, बहिणीने प्रेमाने भावाला भोजन वाढावे. 

४. यम आणि यमुना यांची पौराणिक कथा

'भाई दूज'चा इतिहास सूर्यपुत्र यमराज (मृत्यूचे देव) आणि त्यांची बहीण यमुना यांच्यातील पवित्र बंधाशी जोडलेला आहे. पौराणिक कथेनुसार, यमुना वारंवार आपला भाऊ यमराज याला तिच्या घरी येण्याचे निमंत्रण देत असे. अखेर 'कार्तिक शुक्ल द्वितीये'च्या दिवशी यमराज आपल्या बहिणीच्या घरी पोहोचले. यमुनेने अत्यंत आनंदाने आणि प्रेमाने त्यांचे स्वागत केले, त्यांच्या कपाळावर टिळक लावले आणि त्यांना स्वादिष्ट भोजन दिले. यमुनेच्या या शुद्ध आणि निखळ प्रेमाने प्रसन्न होऊन, यमराजाने तिला वरदान मागण्यास सांगितले. तेव्हा यमुना म्हणाली, "दरवर्षी याच तिथीला आपण माझ्या घरी येऊन भोजन करावे. तसेच, या दिवशी जी बहीण आपल्या भावाच्या कपाळावर टिळक लावेल, तिला तुमच्यापासून (म्हणजेच अकाली मृत्यूच्या भीतीपासून) मुक्ती मिळावी." यमराजाने "तथास्तु" (असेच होवो) असे म्हणून हे वरदान दिले. या कारणामुळे, या दिवसाला 'यम द्वितीया' असेही म्हणतात. असे मानले जाते की, भाई दूजच्या दिवशी जे बहीण-भाऊ यमुना नदीत स्नान करून पूजा-अर्चना करतात, त्यांना मोक्ष प्राप्त होतो आणि अक्षय पुण्य लाभते.