श्री कोकिळा माहात्म्य अध्याय चौदावा

एक्या दुर्वासास अन्न ॥ दहा खंडयांचे पक्वान्न ॥ याशिवाय शिष्याकारण ॥ याप्रमाणें पाहिजे ॥११॥

अन्न सिध्द करुनी श्रीपती ॥ मग भरोनियां पराती ॥ नेते झाले वनाप्रती ॥ समागमें जाती गोपिका ॥१२॥

ऐसें अन्न झालें सिध्द ॥ भरल्या पाटया प्रसिध्द ॥ घेऊनियां गोपिका समस्त ॥ शिरी घेऊनियां चालिल्या ॥१३॥

हरी म्हणे गोपिकांप्रति ॥ हें अन्न न्यावें शीघ्रगती ॥ नेऊन द्यावें ऋषीप्रती ॥ परतिरीं गोमतीच्या ॥१४॥

येरी विनविती जोडुनी कर ॥ कैसें जावें स्वामी पार ॥ अन्न घेऊनि सत्वर ॥ जातों आम्ही आतां ॥१५॥

परी गोमतीस पुत्र अद्भुत ॥ कैसें जावें जी सांगा त्वरित ॥ हरी म्हणे ऐका मात ॥ तुम्हालागीं सांगतों ॥१६॥

ऐसें गोमतीस सांगोन ॥ कीं कृष्णा सोळासहस्त्र गोपी भोगून ॥ ब्रह्मचारी असेल पूर्ण ॥ तरीच आम्हांस मार्ग देई ॥१७॥

ऐसेम बोलतां मार्ग देईल ॥ पाणी उतरोनी जाईल ॥ सुखें परपार पावाल ॥ निश्चय धरा मानसीं ॥१८॥

त्या ह्मणती हें अपूर्व जाण ॥ सोळासहस्त्र कांता भोगून ॥ ब्रह्मचारी म्हणतां पूर्ण ॥ नवल आतां पहावें ॥१९॥

सर्वही शिरीं घेती अन्न ॥ चालिल्या सकळ त्वरें करुन ॥ गोमती तिरा येऊन ॥ प्रार्थना करित्या जाहल्या ॥२०॥

तंव तो पूर भरोनी जातां ॥ येथें काय करावें आतां ॥ मग श्रीकृष्णवचन तत्वतां ॥ सांगत्या झाल्या गोमतिसी ॥२१॥ सकळांही जोडोनीकर ॥ गोमंतीप्रती केला नमस्कार ॥ सोळा सहस्त्र गोपी श्रीधर ॥ भोगुनी ब्रह्मचारी असे ॥२२॥

जरी असेल हे सत्य जाणा ॥ तरी मार्ग देई ह्या जावया वना ॥ ऐसें ऐकतांच वचना ॥ पाणी उतरे तत्क्षणीं ॥२३॥

सत्य मानोनी हरीवचन ॥ मार्ग देती झालीजा ॥ गोमती आनंदोनी मना ॥ मार्ग देतसे तयासी ॥ २४॥

ऐसी करणी हरी करीत ॥ गोपिका झाल्या सप्रेमयुक्त ॥ हरी महिमा जाणोनी अद्भुत ॥ अबला आम्ही काय नेणूं ॥२५॥

गोपिका त्वरें चालती ॥ जेथें दुर्वास महामती ॥ आनंदे नमस्कार घालती ॥ सप्रेमभावें करुनी ॥२६॥

दुर्वास म्हणी तुम्ही कोण ॥ आल्यात अन्ने घेऊन ॥ येरी म्हणती नारायण ॥ त्याच्या स्त्रिया आम्ही आहों ॥२७॥

स्वामीस भोजनालागुनी ॥ पाठविलें षड्रस अन्न ॥ याचा अंगिकार करुन ॥ आज्ञा आम्हांसी देईजे ॥२८॥

मग दुर्वासें अन्न सकळ ॥ भक्षिलें शिष्यासह वर्तमान ॥ तृप्त झाला करुनी भोजन ॥ आशिर्वाद देतसे ॥२९॥

मग दुर्वास तेक्षणीं ॥ बोलिला कृपा करुनी ॥ घरासी येतां परतुनी ॥ भोजनी आम्ही तृप्त जाहलों ॥३०॥

येरी म्हणती प्रताप रुद्र ॥ सत्यवचनीं गुणसमुद्र ॥ महाराजा पुण्यपवित्र ॥ कैसें जावें आतां आम्हीं ॥३१॥

गोमती भरलीसे परिपूर्ण ॥ पूर आला पात्र भरून ॥ आम्ही जावें कैसें जाण ॥ सांगा आतां कृपानिधी ॥३२॥

येरू म्हणे कैशा आल्या ॥ त्या सांगती कृष्ण वचनाला ॥ आनंद न मावे दुर्वासाला ॥ मीही सांगतो तुम्हांसी ॥३३॥

गोमतीजवळी जाऊन ॥ ती सांगावी हे खूण ॥ दुर्वासासाठी अन्न खंडया भक्षुन ॥ निराहार सर्वदां ॥३४॥

ऐसें गोमतीस सांगावें ॥ मार्ग तुम्हांस देईल स्वभावें ॥ ऐकोनी गोपिकाभावें ॥ निघाल्या तेथुनी सर्वही ॥३५॥

मग येवोनी गोमतीतीरीं ॥ हस्त जोडूनी निर्धारी ॥ साठ खंडया अन्न भक्षण निराहारी ॥ दुर्वास असे तरी मार्ग देई ॥३६॥

ऐसें गोमंतीनें ऐकुनियां ॥ गेली तेव्हांच उतरोनियां ॥ मार्ग दिधला जावया ॥ तेच समयीं गोपिकाप्रती ॥३७॥

गोपिका आनंदल्या फार ॥ सत्वर पावल्या द्वारकापुर ॥ हरीस करुनी नमस्कार ॥ श्रीकृष्णासी देखोनियां ॥३८॥

हरीच्या सन्मुख्ह येवोनियां ॥ उभ्या राहिल्या कर जोडूनी ॥ वर्तमान झाला तो सांगोनी ॥ आपुल्या घरोघरीं त्या गेल्या ॥३९॥

ऐकें धर्मा सावधान ॥ कोकिळा व्रताचा महिमान ॥ सांगती त्यास पुण्यपावन ॥ होय जाण सर्वदां ॥४०॥

कोकिळेची पूजा करुन ॥ मग करावें कथा श्रवण ॥ त्या पुण्याचें वर्णन न करवेची सर्वथा ॥४१॥

धर्मास सांगे श्रीहरी ॥ कोकिळाव्रतासी करावें निर्धारी ॥ करील तयासी निर्धारीं ॥ जन्मवरी सौभाग्य प्राप्त होईल ॥४२॥

ऐसा कोकिळेचा महिमा ॥ करेई तयाच्या पुण्याची सीमा ॥ यापरतें व्रत उत्तमा ॥ नाही आणिक दुसरें ॥४३॥

इति श्रीभविष्योत्तरपुराणे ॥ ब्रह्मोत्तरखंडे ॥ कोकिळामहात्म्ये ॥ चतुर्दशोऽध्याय: ॥४४॥ ॥ अध्याय ॥१४॥ ओंवी ॥४४॥

॥ श्रीरस्तु ॥

॥ अध्याय १४ वा समाप्त: ॥