भारतातील या प्रमुख ठिकाणी अतिशय उत्साहात साजरी होते कोजागिरी पूर्णिमा
India Tourism : कोजागिरी पौर्णिमा (शारद पूर्णिमा) ही संपूर्ण भारतात अतिशय उत्साहात साजरी केली जाते. धार्मिक, सांस्कृतिक आणि भौगोलिक विविधतेमुळे वेगवेगळ्या राज्यांत ही रात्र वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरी करण्याची परंपरा आहे. भारतातील प्रमुख ठिकाणी साजरी होणारी कोजागिरी जाणून घ्या....
१. महाराष्ट्र (Maharashtra)
विशेष स्वरूप: महाराष्ट्रात कोजागिरीची रात्र अतिशय खास मानली जाते. या दिवशी मध्यरात्री चंद्राला केशर-वेलचीयुक्त मसाला दुधाचा नैवेद्य दाखवला जातो आणि तो प्रसाद म्हणून ग्रहण केला जातो.
प्रमुख आकर्षण: मुंबई, पुणे, नाशिक आणि कोल्हापूर या शहरांमध्ये सोसायट्या, क्लब आणि मंडळांद्वारे मोठ्या प्रमाणावर सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि 'ओपन-ॲअर' (Open-Air) दुधाचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात. तसेच भंडारदरा, अलिबाग आणि पवन तलावाकाठी नाईट कॅम्पिंग मोठ्या प्रमाणात होते.
२. पश्चिम बंगाल (West Bengal)
विशेष स्वरूप: बंगालमध्ये या सणाला ‘कोजागरी लक्ष्मी पूजा’ (Kojagari Lakshmi Puja) म्हणून ओळखले जाते. दुर्गापूजेनंतर येणारी ही सर्वात महत्त्वाची पूजा असते.
प्रमुख आकर्षण: प्रत्येक घरात आणि पूजा पंडालमध्ये माता लक्ष्मीच्या मूर्तीची स्थापना करून पूजा केली जाते. अल्पना (रांगोळी) काढली जाते आणि तांदळाची खीर, नारळाचे लाडू व भोंग (प्रसाद) अर्पण केला जातो.
३. गुजरात (Gujarat)
विशेष स्वरूप: गुजरातमध्ये या रात्रीला ‘शरद पूनम’ (Sharad Poonam) म्हटले जाते.
प्रमुख आकर्षण: लोक पांढऱ्या रंगाचे कपडे परिधान करून एकत्र येतात आणि चंद्राच्या प्रकाशात उशिरापर्यंत गरबा व दांडिया खेळतात. शेवटी पोहे आणि थंडगार दूध (दूध-पौवा) प्रसाद म्हणून वाटले जाते.
४. ओडिशा (Odisha)
विशेष स्वरूप: ओडिशामध्ये हा दिवस ‘कुमार पूर्णिमा’ (Kumar Purnima) म्हणून साजरा केला जातो. हा प्रामुख्याने अविवाहित मुली आणि तरुणांचा सण मानला जातो.
प्रमुख आकर्षण: मुली चांगल्या आणि सुयोग्य जीवनसाथीसाठी सकाळी सूर्याची आणि संध्याकाळी चंद्राची पूजा करतात. या दिवशी ‘चंदा चकटा’ नावाचा विशेष गोड पदार्थ तयार केला जातो.
५. उत्तर प्रदेश व मध्य भारत (Uttar Pradesh & Madhya Pradesh)
विशेष स्वरूप: वृंदावन, मथुरा आणि बुंदेलखंड भागात या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाच्या ‘रासलीला’ उत्सवाचे आयोजन केले जाते.
प्रमुख आकर्षण: पौराणिक मान्यतेनुसार, या रात्री श्रीकृष्णाने गोपींसोबत महा-रास रचला होता. त्यामुळे येथील मंदिरांमध्ये विशेष रोषणाई केली जाते आणि खीर चंद्राच्या प्रकाशात ठेवून प्रसादाचे वाटप केले जाते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
