Bakrid 2026 बकरीद, परंपरा आणि महत्त्वाबद्दल जाणून घ्या

BY: वेबदुनिया धर्म टीम

Publish: Thu, 28 May 2026 (09:07 IST) Updated: Thu, 28 May 2026 (09:07 IST)

Eid ul Azha 2026 भारतात कधी साजरी होणार बकरीद? जाणून घ्या योग्य तारीख, परंपरा आणि महत्त्व!

Baqrid 2026 Celebration Tips: बकरीद, ज्याला ईद-उल-अजहा किंवा ईद-ए-कुर्बान देखील म्हटले जाते, इस्लाममधील सर्वात पवित्र सणांपैकी हा एक सण आहे. सन २०२६ मध्ये, हा सण बुधवार, २७ मे २०२६ किंवा गुरुवार, २८ मे २०२६ रोजी साजरा होण्याची शक्यता आहे. हा सण प्रामुख्याने 'कुर्बानी' (त्याग/बलिदान) या भावनेला समर्पित आहे. चला आपण येथे या सणाच्या समृद्ध परंपरा आणि त्याचे महत्त्व जाणून घेऊया.

१. कुर्बानी (बलिदान) ची ऐतिहासिक परंपरा

कुर्बानीची परंपरा थेट पैगंबर इब्राहिम यांच्याशी जोडलेली आहे; ज्यांना ज्यू धर्म, ख्रिश्चन धर्म आणि इस्लाम—या तिन्ही धर्मांमध्ये एक महान पैगंबर म्हणून आदराने वंदिले जाते.

ईश्वरी कसोटी: इस्लामिक श्रद्धेनुसार, अल्लाहने पैगंबर इब्राहिम यांना स्वप्नात दर्शन दिले आणि त्यांच्या सर्वात प्रिय वस्तूचा बळी (कुर्बानी) देण्यास सांगितले. पैगंबर इब्राहिम यांच्यासाठी, त्यांचा एकुलता एक पुत्र, पैगंबर इस्माईल, हाच त्यांचा सर्वात प्रिय होता.

अढळ श्रद्धा: अल्लाहप्रती आपली निष्ठा सिद्ध करण्यासाठी, त्यांनी आपल्या पुत्राचा बळी देण्यास संमती दिली. जेव्हा त्यांनी आपल्या पुत्राच्या गळ्यावर सुरा ठेवला, तेव्हा अल्लाहने त्यांच्या भक्तीची प्रामाणिकता स्वीकारली आणि त्या ठिकाणी एक दुंबा (मेंढा) पाठवला. त्यांच्या पुत्राऐवजी त्या प्राण्याचा बळी देण्यात आला.

सुन्नत-ए-इब्राहिम: या ऐतिहासिक घटनेच्या स्मरणार्थ, जगभरातील मुस्लिम दरवर्षी एका प्राण्याचा बळी देतात—या प्रथेला सुन्नत-ए-इब्राहिम म्हणून ओळखले जाते.

२. कुर्बानीचे खरे महत्त्व

कुर्बानी म्हणजे केवळ एखाद्या प्राण्याचा बळी देणे यापेक्षाही अधिक काही आहे; तीमध्ये गहन आध्यात्मिक आणि नैतिक संदेश सामावलेले आहेत:

समर्पण: हा सण असा संदेश देतो की, मानवाने ईश्वराच्या इच्छेखातर आपल्या वैयक्तिक इच्छा आणि ऐहिक आसक्तींचा त्याग करण्यास सदैव तत्पर राहिले पाहिजे.

अहंकाराचा त्याग: प्राण्याचा बळी देणे हे एक प्रतीकात्मक कृत्य आहे. याचे खरे उद्दिष्ट म्हणजे स्वतःमध्ये दडलेल्या "पशुवृत्तीचा"—विशेषतः क्रोध, लोभ, द्वेष आणि अहंकार यांसारख्या दुर्गुणांचा—बळी देणे हे होय.

सामाजिक सलोख: हा सण सर्वसमावेशकतेचा धडा शिकवतो आणि समाजातील प्रत्येक घटकाला आपलेसे करून त्यांचा उत्कर्ष साधण्यासाठी समाजाला प्रोत्साहित करतो.

३. मांसाच्या वितरणाचे नियम

ईद-उल-अधाचे सर्वात सुंदर वैशिष्ट्यांपैकी एक म्हणजे तिच्या मांसाच्या वितरणाची पद्धत, जी हे सुनिश्चित करते की कोणीही उपाशी राहणार नाही. बळी दिलेल्या प्राण्याचे मांस तीन समान भागांमध्ये विभागले जाते:

पहिला भाग (गरीब आणि गरजू लोकांसाठी): समाजातील ज्या घटकांकडे अन्नाची पुरेशी साधने उपलब्ध नाहीत, अशा लोकांसाठी हा भाग राखून ठेवला जातो. दुसरा भाग (नातेवाईक आणि मित्रमंडळींसाठी): सामाजिक बंध आणि बंधुभाव दृढ करण्यासाठी हा भाग दिला जातो. तिसरा हिस्सा (स्वतःचे कुटुंब): स्वतःच्या कुटुंबाच्या सुखासाठी.

४. हज आणि बकरी ईद यांमधील संबंध

बकरी ईद हा सण 'जिलहिज्जा' या महिन्यात साजरा केला जातो. याच कालावधीत, जगभरातील मुस्लिम हज यात्रेसाठी मक्का (सौदी अरेबिया) येथे एकत्र येतात. हज विधींचा एक अविभाज्य भाग म्हणजे कुर्बानी (बलिदान), जी हज यात्रा यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्याचा आनंद साजरा करण्यासाठी दिली जाते.

५. मुख्य नियम आणि शिष्टाचार

नमाज (प्रार्थना): बकरी ईदच्या सकाळी, ईदगाह किंवा मशिदीमध्ये एक विशेष नमाज (दो रकात) अदा केली जाते.

शुद्धता: कुर्बानीसाठी केवळ अशाच प्राण्याची निवड केली जाते जो निरोगी असेल आणि ज्याला कोणत्याही प्रकारची दुखापत झालेली नसेल.

स्वच्छता: आधुनिक काळात, धार्मिक विद्वान सार्वजनिक ठिकाणी कुर्बानी देण्याविरुद्ध विशेष सल्ला देतात. तसेच यामुळे पर्यावरणाला किंवा इतर लोकांना कोणताही त्रास होणार नाही याची खात्री करण्यासाठी, संपूर्ण स्वच्छतेचे पालन करण्यावर ते भर देतात.

सारांश: बकरीद आपल्याला हा धडा शिकवते की, इतरांशी वाटून घेऊन आनंद साजरा करण्यातच खरे सुख दडलेले आहे. हा सण आपल्याला 'स्व'च्या पलीकडे जाऊन 'सामूहिक हिताचा' विचार करण्याची प्रेरणा देतो.

अस्वीकरण: वेबदुनियावर वैद्यकशास्त्र, आरोग्य उपाय, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पुराणे इत्यादी विषयांबाबत प्रकाशित किंवा प्रसारित केलेले व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ आपल्या माहितीसाठी दिल्या आहेत आणि त्या विविध स्रोतांकडून घेतल्या आहेत. वेबदुनिया या मजकुराच्या तथ्यात्मक अचूकतेची पडताळणी करत नाही. कोणतेही आरोग्यविषयक उपाय किंवा ज्योतिषीय पद्धती अंमलात आणण्यापूर्वी कृपया तज्ञाचा सल्ला घ्या. हा मजकूर येथे केवळ जनहित लक्षात घेऊन सादर केला आहे आणि त्याला कोणताही वैज्ञानिक आधार नाही.