Devuthani Ekadashi 2026: देवउठनी एकादशी नेमकी कधी, २० की २१ नोव्हेंबर? जाणून घ्या अचूक तिथी आणि शुभ मुहूर्त
कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीला प्रबोधिनी एकादशी (कार्तिकी एकादशी / देवउठनी एकादशी) असे म्हणतात. हिंदू पंचांगानुसार, कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षाची एकादशी तिथी २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी ७:१५ वाजता सुरू होईल आणि २१ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ६:३१ वाजता समाप्त होईल. 'उदय तिथी' (सूर्योदयसमयी असलेली तिथी) विचारात घेता, देवोत्थान एकादशीचे व्रत शुक्रवारी, २० नोव्हेंबर रोजी पाळले जाईल. उपवास सोडण्याची वेळ (पारण) शनिवार, २१ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ६:४९ ते सकाळी ८:५६ या दरम्यान असेल.
एकादशी तिथी सुरू: शुक्रवार, २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी ०७:१५ वाजता
एकादशी तिथी समाप्त: शनिवार, २१ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी ०६:३१ वाजता
पारण वेळ (२० नोव्हेंबरच्या व्रतासाठी): २१ नोव्हेंबर रोजी दुपारी ०१:११ ते ०३:१८ दरम्यान (हरि वासर समाप्तीनंतर)
पारण वेळ (२१ नोव्हेंबरच्या वैष्णव व्रतासाठी): २२ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ०६:४९ ते ०८:५६ दरम्यान
हिंदू पंचांगानुसार, कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षाची एकादशी तिथी २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी ७:१५ वाजता सुरू होईल आणि २१ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ६:३१ वाजता समाप्त होईल. 'उदय तिथी' (सूर्योदयसमयी असलेली तिथी) विचारात घेता, देवोत्थान एकादशीचे व्रत शुक्रवारी, २० नोव्हेंबर रोजी पाळले जाईल. उपवास सोडण्याची वेळ (पारण) शनिवार, २१ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ६:४९ ते सकाळी ८:५६ या दरम्यान असेल.
भगवान विष्णू चार महिन्यांच्या योगनिद्रेतून जागे होतात आणि चातुर्मासाची सांगता होते.
पंढरपूरची कार्तिकी वारी आणि तुळशी विवाहास सुरुवात होते. यानंतर विवाह, गृहप्रवेश, नामकरण यांसारख्या शुभकार्यांना पुन्हा सुरुवात होते.
पद्मपुराण आणि स्कंदपुराणात या एकादशीचे विशेष माहात्म्य सांगितले आहे.
पंढरपूरची कार्तिकी वारी आणि तुळशी विवाहास सुरुवात होते. यानंतर विवाह, गृहप्रवेश, नामकरण यांसारख्या शुभकार्यांना पुन्हा सुरुवात होते.
पद्मपुराण आणि स्कंदपुराणात या एकादशीचे विशेष माहात्म्य सांगितले आहे.
या दिवशी काय करतात?
उपवास: अनेक भाविक फलाहार, जल किंवा निर्जळी उपवास करतात. सहसा तांदूळ आणि कांदा-लसूण यांसारखे पदार्थ टाळले जातात.
ऊस व हंगामी फळे: उसाचा मंडप उभारणे, ऊस आणि बोर, आवळा यांसारखी हंगामी फळे अर्पण करण्याची प्रथा आहे.
दीपदान आणि जागरण: संध्याकाळी दिवे लावून दीपदान केले जाते आणि रात्री भजन-कीर्तन व जागरण केले जाते.
दानधर्म: अन्नदान किंवा गरजूंना दान करणे शुभ मानले जाते.
ALSO READ: प्रबोधिनी एकादशी कथा
पूजा विधी
स्नान व संकल्प: सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि उपवासाचा संकल्प घ्यावा.
पूजा मांडणी: देवघरात किंवा चौरंगावर भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीची मूर्ती किंवा प्रतिमा ठेवावी.
साहित्य अर्पण: विष्णूंना तुळशीपत्र, फुले, धूप, दीप, गंध आणि नैवेद्य अर्पण करावा. (तुळशीची पाने शक्यतो आदल्या दिवशीच काढून ठेवतात.)
मंत्रजप व आरती: "ॐ नमो भगवते वासुदेवाय" या मंत्राचा जप करावा, एकादशीची कथा वाचावी किंवा ऐकावी आणि शेवटी आरती करावी.
उपवास सोडणे: दुसऱ्या दिवशी सकाळी योग्य मुहूर्तावर (पारणा वेळी) सात्त्विक अन्नाने उपवास सोडावा.

