1. धर्म
  2. सण-उत्सव
  3. दिवाळी 2026
  4. Traditional and Scientific Health Benefits of Abhyanga Bath

अभ्यंग स्नानाचे आरोग्यदायी फायदे शास्त्र आणि विज्ञान दोन्ही सांगतात, जाणून घ्या

अभ्यंगस्नान हे आपण वर्षातून एकदाच नरकचतुर्दशीच्या दिवशी करतो. पहाटे सूर्योदयापूर्वी उठून, अंगाला तिळाचे तेललावून मालिश करून, औषधी उटण्याने अंघोळ करतो. 
अभ्यंग हा संस्कृत शब्द आहे ज्याचा अर्थ "स्नान" असा होतो. अभ्यंग स्नान प्रामुख्याने दिवाळीला केले जाते. तथापि, गेल्या काही दशकांमध्ये ते एक दैनंदिन दिनचर्या बनले आहे.सकाळी ब्रह्ममुहूर्तावर उठून स्नान केल्याने शरीरातील आळस दूर होतो. 
 
अभ्यंग स्नान पद्धतीमध्ये मूलतः डोक्यापासून पायापर्यंत संपूर्ण शरीराला तेलाने मालिश करणे आणि स्नान करणे समाविष्ट आहे, ज्यामध्ये बेसनआणि हळद यासारख्या नैसर्गिक घटकांचा वापर केला जातो.
 
या स्नानात वापरले जाणारे तेल "स्नानतन" नावाची पावडर आहे, वला, सुगन्धिकाचोरा, गुलाब तीळ आणि मुलतानी माती पासून बनवली जाते.
 
जर आपण 60 वर्षांपूर्वी भारतीय बाथरूमकडे पाहिले तर आजच्यासारखे साबण, शाम्पू किंवा कंडिशनर नव्हते. त्याऐवजी, ते मुलतानी माती, हळद, लिंबू, गुलाब, कडुनिंब आणि नैसर्गिक तेलांनी भरलेले होते.
 
आयुर्वेदानुसार, अभ्यंग स्नान सकाळी प्रथम कोमट पाणी पिण्याने सुरू होते. वैज्ञानिकदृष्ट्या, सकाळी कोमट पाणी पिणे आणि नंतर आंघोळ केल्याने शरीराचे अंतर्गत आणि बाह्य तापमान समान राहण्यास मदत होते.
 
गरम पाण्याने  आंघोळ केल्यानंतर डोकेदुखी होते हे अनेकदा दिसून आले आहे. याचे मुख्य कारण शरीराच्या अंतर्गत आणि बाह्य तापमानातील फरक आहे. म्हणूनच, आयुर्वेद सांगतो की कोमट पाण्याने आंघोळ करण्यापूर्वी कोमट पाणी पिणे शरीराचे अंतर्गत आणि बाह्य तापमान स्थिर ठेवण्यासाठी आवश्यक आहे.
 
खाण्यापूर्वी आंघोळ करणे खूप महत्वाचे आहे, कारण अन्नाला अग्नि निर्माण करणारा पदार्थ म्हणून वर्गीकृत केले आहे. खाल्ल्यानंतर आंघोळ केल्याने निश्चितच अपचन होऊ शकते, कारण पाणी आणि अग्नी एकत्र राहू शकत नाहीत.
 
आपण भारतीयांना शतकानुशतके वापरत असलेले ज्ञान असल्याचा अभिमान आहे. परंतु दुर्दैवाने, बरेच लोक ते वैज्ञानिकदृष्ट्या स्पष्ट करू शकत नाहीत, म्हणून ते त्याला अंधश्रद्धा मानतात आणि त्याचे महत्त्व लक्षात घेत नाहीत.
अभ्यंग स्नानाचे फायदे
स्नायूंची लवचिकता राखते
त्वचा कोरडी होण्यापासून रोखते
त्वचेला चमक देते
कोरड्या त्वचेला बाहेर काढते
त्वचेवर वंगणाचा थर तयार होतो, ज्यामुळे त्वचा निरोगी राहते
केसांची मुळे मजबूत होतात
मानसिक आणि शारीरिक आघात सहन करण्याची क्षमता वाढते
मासिक पाळीच्या वेळी महिलांनी अभ्यंग स्नान टाळावे
दृष्टी सुधारते
शरीरातील वात, पित्त आणि कफ यांचे संतुलन राखते.
रक्तदाबाचा त्रास नाहीसा होतो.
हृदय विकारांपासून बचाव.तणावापासून मुक्ती 
 
अभ्यंग स्नानाचा क्रम
प्रथम, डोके
मान आणि चेहरा
हात आणि खांदे
छाती आणि पाठ
आणि शेवटी, पाय आणि बोटे
या संपूर्ण प्रक्रियेत केवळ पाण्याने आंघोळ करणेच नाही तर संपूर्ण शरीराची मालिश करणे देखील समाविष्ट आहे, तरच अभ्यंग स्नान अर्थपूर्ण होईल.
योग्य पद्धत -
सर्वप्रथम कोमट तेल घ्या डोक्यापासून खालपर्यंत मॉलिश करा नंतर थोड्यावेळ  तेलाला मुरू द्या. नंतर अंघोळ करा.
अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या
 
 
पुढील लेख
Naraka Chaturdashi wishes Images 2026 नरक चतुर्दशी अभ्यंगस्नान शुभेच्छा फोटो