1. धर्म
  2. हिंदू
  3. हिंदू धर्माविषयी
  4. Margashirsha Guruvar 2026 Dates and Preparation for Lakshmi Pujan

Margashirsha Guruvar 2026 Dates मार्गशीर्ष महिना सुरू होण्यापूर्वी घरात करा ही महत्त्वाची तयारी

हिंदू पंचांगानुसार कार्तिक महिन्यानंतर येणारा मार्गशीर्ष महिना अत्यंत पवित्र आणि शुभ मानला जातो. भगवद्गीतेत भगवान श्रीकृष्णांनी "मासानां मार्गशीर्षोऽहम्" असे म्हणत सर्व महिन्यांत मार्गशीर्ष महिना हा आपलेच स्वरूप असल्याचे सांगितले आहे. या महिन्यात महालक्ष्मी व्रताला (मार्गशीर्ष गुरुवार) अनन्यसाधारण महत्त्व असते. या पवित्र महिन्याचे स्वागत करण्यासाठी आणि घरात सकारात्मक ऊर्जा टिकवून ठेवण्यासाठी मार्गशीर्ष सुरू होण्यापूर्वी घरात काही महत्त्वाची पूर्वतयारी करणे आवश्यक असते.

वर्ष २०२६ मध्ये मार्गशीर्ष गुरुवार (महालक्ष्मी व्रत) च्या तारखा खालीलप्रमाणे आहेत:
• पहिला गुरुवार: १० डिसेंबर २०२६
• दुसरा गुरुवार: १७ डिसेंबर २०२६
• तिसरा गुरुवार: २४ डिसेंबर २०२६
• चौथा गुरुवार: ३१ डिसेंबर २०२६
• पाचवा गुरुवार (उद्यापन): ७ जानेवारी २०२७
 
मार्गशीर्ष महिना २०२६ कालावधी:
• सुरुवात: बुधवार, ९ डिसेंबर २०२६
• समाप्ती: गुरुवार, ७ जानेवारी २०२७ (अमावास्या)
 
१. घराची संपूर्ण स्वच्छता आणि जळमटे काढणे
ज्या घरात स्वच्छता असते, तिथेच माता लक्ष्मीचा वास असतो, अशी धार्मिक मान्यता आहे. मार्गशीर्ष सुरू होण्यापूर्वी घरातील कोपरे, कपाटे आणि विशेषतः देवघराची स्वच्छता करावी. जुन्या, तुटलेल्या किंवा निरुपयोगी वस्तू घरातून बाहेर काढाव्यात, ज्यामुळे घरातील नकारात्मक ऊर्जा दूर होते.
 
२. देवघराची मांडणी आणि तांब्या-पितळेची भांडी स्वच्छ करणे
मार्गशीर्ष महिन्यात दररोज पूजा-अर्चा आणि गुरुवारी विशेष घटस्थापना केली जाते. त्यामुळे महिना सुरू होण्यापूर्वी देवघरातील सर्व मूर्ती, तांब्या-पितळेची भांडी, समई, निरांजन आणि पूजेचा तांब्या चिंच किंवा पीतांबरीने स्वच्छ करून चकचकीत करावा. देवघरातील जुने निर्माल्य आणि फाटलेले देव-देवतांचे फोटो विसर्जित करावेत.
 
३. पूजेच्या साहित्याची जुळवाजुळव
मार्गशीर्ष गुरुवारच्या व्रतासाठी लागणाऱ्या साहित्याची यादी आधीच तयार करून ठेवावी. यामध्ये कलश (तांब्या), आंब्याची डहाळी, नारळ, हळद-कुंकू, अष्टगंध, अक्षता, कापसाचे वस्त्र (गेजवस्त्र), धूप, कापूर, उदबत्ती आणि वाती यांचा समावेश असतो. ऐनवेळी धावपळ होऊ नये म्हणून हे साहित्य आधीच आणून ठेवावे.
 
४. स्वयंपाकघराची स्वच्छता आणि सात्विक वातावरण
मार्गशीर्ष महिन्यात अनेक घरांमध्ये मांसाहार आणि कांदा-लसूण वर्ज्य केले जाते. त्यामुळे महिना सुरू होण्यापूर्वी स्वयंपाकघरातील डबे, ओटा आणि गॅस शेगडी स्वच्छ धुवून घ्यावी. या महिन्यात घरात सात्विक आणि आनंदी वातावरण ठेवण्याचा संकल्प करावा.
 
५. मुख्य प्रवेशद्वाराची सजावट आणि रांगोळी
घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारातूनच सकारात्मक ऊर्जा आणि लक्ष्मी घरात प्रवेश करते. त्यामुळे उंबरठा स्वच्छ करून त्यावर हळदीचे लेपन करावे. मार्गशीर्ष सुरू होण्यापूर्वी दरवाजावर लावण्यासाठी नवीन आंब्याच्या पानांचे किंवा झेंडूच्या फुलांचे तोरण आणि दारासमोर रांगोळी काढण्यासाठी पांढरी व रंगीत रांगोळी आणून ठेवावी.
 
६. महालक्ष्मी व्रत कथा पुस्तकाची व्यवस्था
मार्गशीर्ष महिन्यातील प्रत्येक गुरुवारी श्री महालक्ष्मी व्रताची कहाणी वाचली जाते. तुमच्याकडे व्रताचे पुस्तक नसल्यास ते आधीच आणून ठेवावे किंवा स्वच्छ करून देवघरात ठेवावे.
 
अशा प्रकारे योग्य पूर्वतयारी केल्यास मार्गशीर्ष महिन्यातील पूजा-अर्चा आणि व्रतवैकल्ये अत्यंत भक्तिभावाने व प्रसन्न वातावरणात पार पडतात.
पुढील लेख
आरती सोमवारची-आधार चक्र नृत्य मांडिलें थोर