प्रदोष व्रत 2021: आज प्रदोष व्रत, जाणून घ्या भगवान शिव पूजेचा शुभ काळ, उपासना पद्धत, महत्त्व आणि विशेष योगायोग

  vrat
Last Modified गुरूवार, 5 ऑगस्ट 2021 (09:18 IST)
प्रदोष व्रत उद्या म्हणजे 5 ऑगस्ट, दिवस गुरुवारी आहे. प्रदोष व्रत भगवान शंकरांना समर्पित आहे. या दिवशी भगवान शिव आणि माता पार्वती यांची विधींनी पूजा केली जाते. प्रत्येक महिन्याच्या त्रयोदशी तिथीला प्रदोष व्रत पाळले जाते. प्रत्येक महिन्यात त्रयोदशी तिथी एकदा शुक्ल पक्षात आणि एकदा कृष्ण पक्षात येते. अशाप्रकारे, दरमहा दोन प्रदोष व्रत असतात आणि वर्षात एकूण 24 प्रदोष उपवास असतात.
प्रदोष शुभ वेळ आणि विशेष योगायोग-
श्रावण महिन्यातील कृष्ण पक्षाची त्रयोदशी 05 ऑगस्ट रोजी संध्याकाळी 05:09 पासून सुरू होईल, जी 06 ऑगस्ट रोजी संध्याकाळी 06.28 वाजता संपेल. प्रदोष व्रताच्या दिवशी हर्षण योग तयार होत आहे. हर्षण योग 06 ऑगस्टच्या सकाळी 01:14 पर्यंत राहील. वैदिक ज्योतिषशास्त्रात, हर्षण योग हा सर्वात शुभ कार्यासाठी सर्वोत्तम मानला जातो. हा योग शुभ वेळेत गणला जातो.

प्रदोष व्रत कथा :
प्रदोषला प्रदोष म्हणण्यामागे एक कथा जुळलेली आहे. संक्षेपात हे चंद्राचे क्षय आजार होते, ज्यामुळे त्यांना मृत्युतुल्य कष्ट होत होतं. भगवान शिवाने त्या दोषाचे निवारण करुन त्यांना त्रयोदशीच्या दिवशी पुन:जीवन प्रदान केले होते म्हणून हा दिवस प्रदोष म्हणून ओळखला जाऊ लागला. तसं तर प्रत्येक प्रदोष व्रत कथा वेगवेगळी आहे. स्कंद पुराणात प्रदोष व्रताचे महात्म्याचे वर्णन सापडतं. हे व्रत केल्याने सर्व प्रकाराच्या इच्छा पूर्ण होतात. यात एक विधवा ब्राह्मणी आणि शांडिल्य ऋषींची कथा द्वारे व्रत महिमा वर्णन सापडतं.
पद्म पुराणाच्या एक कथेनुसार चंद्रदेव जेव्हा आपल्या 27 बायकांपैकी केवळ एक रोहिणीशी सर्वात जास्त प्रेम करत होते तेव्हा इतर 26 ला उपेक्षित ठेवायचे ज्यामुळे त्यांना श्राप मिळाला आणि त्यांना कुष्ठरोग झाला होता. अशात इतर देवतांच्या सल्ल्यावर त्यांनी महादेवाची आराधना केली आणि जेथे उपासना केली तेथे शिवलिंग स्थापिले. महादेवांनी प्रसन्न होऊन त्यांना दर्शन दिले आणि आजारापासून मुक्त केले. चन्द्रदेवाचे एक नाव सोम देखील आहे. त्यांनी भगवान शिवाला आपलं नाथ-स्वामी मानले आणि तप केले म्हणून हे स्थान 'सोमनाथ' झाले.

प्रदोष व्रत : काय खावे काय नाही

1. प्रदोष काळात उपासात केवळ हिरवे मूग खाल्ले पाहिजे. हिरवे भूग पृथ्वी. तत्व आहे आणि मंदाग्निला शांत ठेवण्यास मदत करतं.

2. प्रदोष व्रतात लाल मिर्च, धान्य, तांदूळ आणि साधं मीठ खाणे टाळावे. आपण पूर्ण उपास किंवा फळाहार ही करु शकता.

प्रदोष व्रत विधी: व्रत असलेल्या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठावे. नित्यकर्म आटपून पांढर्याण रंगाचे वस्त्र धारण करावे. पूजा स्वच्छ आणि शुद्ध ठेवावे. गायीच्या शेणाने मंडप तयार करावे. मंडपाखाली 5 वेगवेगळे रंग वापरुन रांगोळी काढावी. नंतर उतर-पूर्व दिशेकडे मुख करुन बसावे आणि महादेवाची पूजा करावी. पूर्ण दिवस धान्याचे सेवन करु नये.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

शिवलिंगाची पूर्ण परिक्रमा कधी करू नये, जाणून घ्या कारण काय ...

शिवलिंगाची पूर्ण परिक्रमा कधी करू नये, जाणून घ्या कारण काय आहे
भगवान शिव हे सर्वात प्रसन्न देवता मानले जातात. भोलेनाथाला प्रसन्न करण्यासाठी शिवभक्त ...

पितृ पक्ष : काय टाळावे जाणून घ्या

पितृ पक्ष : काय टाळावे जाणून घ्या
गृह कलह : श्राद्धात गृह कलह, स्त्रियांचा अपमान, संतानला कष्ट दिल्याने पितर नाराज ...

श्राध्द केले की कावळ्यासच का खाऊ घातले जाते.. या मागील ...

श्राध्द केले की कावळ्यासच का खाऊ घातले जाते.. या मागील शास्त्रीयदृष्ट्या हेतू
आपल्या संस्कृतीतील "ऋषि-मुनि" हे अत्यंत बुद्धिमान आणि सखोल "विद्वान"होते. माणसांच्या ...

आज लालबागच्या राजाचे विसर्जन, गणेश विसर्जनासाठी फक्त 10 ...

आज लालबागच्या राजाचे विसर्जन, गणेश विसर्जनासाठी फक्त 10 कार्यकर्त्यांना  परवानगी, बाप्पाच्या विसर्जनाचे नियम जाणून घ्या
आज अनंत चतुर्दशी म्हणजेच गणेश विसर्जन आहे. दहा दिवसांच्या पूजेनंतर आज गणेश भक्त अश्रूंनी ...

सुंदरकांडचे पठण एकाच वेळी पूर्ण करावे का?

सुंदरकांडचे पठण एकाच वेळी पूर्ण करावे का?
हनुमानजींना प्रसन्न करण्यासाठी सुंदरकांडचा पाठ सर्वात अचूक मानला जातो. तुलसीदासाच्या ...

रघुराम राजन : 'केंद्र सरकार महसुलातून मिळालेला पैसा ...

रघुराम राजन : 'केंद्र सरकार महसुलातून मिळालेला पैसा राज्यांना वाटत नाही'
केंद्र सरकार महसुलाच्या माध्यमातून मिळत असलेले पैसे योग्य प्रमाणात राज्य सरकारांना वाटप ...

प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये अनेक भारतीय

प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये अनेक भारतीय
पीएम मोदींनी पुन्हा एकदा जगात एक जबरदस्त विजय मिळवला आहे. टाइम मासिकाने प्रसिद्ध केलेल्या ...

कोरोना लस : कोण-कोणते देश लहान मुलांचं लसीकरण करतायेत आणि ...

कोरोना लस : कोण-कोणते देश लहान मुलांचं लसीकरण करतायेत आणि का?
यूकेच्या मुख्य वैद्यकीय अधिकाऱ्यांच्या सल्ल्यानंतर, यूकेतील 12 ते 15 वर्षं वयोगटातील ...

राहुल गांधी: महात्मा गांधींप्रमाणे मोहन भागवतांचा ...

राहुल गांधी: महात्मा गांधींप्रमाणे मोहन भागवतांचा महिलांबरोबर कधी फोटो पाहिलाय?
काँग्रेसचे नेते राहुल गांधी यांनी भाजपा आणि रा. स्व. संघ हे 'महिला विरोधी' आणि 'हिंदू ...

कोकणासाठी 3 हजार 200 कोटींचा आपत्ती व्यवस्थापन कार्यक्रम

कोकणासाठी 3 हजार 200 कोटींचा आपत्ती व्यवस्थापन कार्यक्रम
कोकणामध्ये “कोकण आपत्ती व्यवस्थापन कार्यक्रम” राबविण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय आज झालेल्या ...